Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = 1,5 m/s²s = 1100 m

Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 1,5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 1100 m sonraki hızı v değerini bulun.

v₀ = 0a = 1,5 m/s²s = 1100 m
v = m/s
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)9 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 9 s boyunca 1,5 m/s² ile hızlanıyor, sonra 22 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 5 m/s² ile fren yapıyor. İki durak arasındaki toplam mesafe s değerini bulun.

a1 = 1,5 m/s²t1 = 9 st2 = 22 sa3 = −5 m/s²
s = m
3.Newton yasalarıOrta
15 kg15°F = 90 Nμ = 0,4

15 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 15° üstünde bir halatla 90 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,4. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 15 kgF = 90 Nθ = 15°μ = 0,4g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
9 kg5 kgTF = 110 Nμ = 0,25

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 110 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 5 kg’lık bloğu çekiyor; 9 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bağlantı ipindeki gerilme T değerini bulun.

m1 = 9 kgm2 = 5 kgF = 110 Nμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 32 m/s45°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 45° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 32 m/sθ = 45°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
h = 55 mv0​ = 12 m/s50°x = ?

Bir top 55 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 50° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 12 m/sθ = 50°h = 55 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
90°L = 1 m1 kg

Kütlesi 1 kg olan bir top, 1 m uzunluğunda hafif bir ipe asılıdır. İp düşeyle 90° açı yapana kadar yana çekiliyor ve durgun hâlden bırakılıyor. Top en alt noktadan geçerken ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 1 kgL = 1 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
8.İş ve enerjiZor
5 kg2 kgμ = 0,2d = 1 m

Kütlesi 5 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,2). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 2 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 1 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 5 kgm2 = 2 kgμ = 0,2d = 1 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
0,5 kg7 m/s3,5 kg

7 m/s hızla giden 0,5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 3,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 0,5 kgm2 = 3,5 kgv1 = 7 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
5 kgv = ?20 g20°L = 1,3 m

20 g’lık bir mermi, 1,3 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 5 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 20° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 20 gM = 5 kgL = 1,3 mθ = 20°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 3 mH = 2 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2,5 mH = 1,5 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, gliserin dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 2,5 mH = 1,5 mb = 2 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 75 mm, p1​ = 280 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Su, 75 mm değerinden 40 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 280 kPa, hız 1,25 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 280 kPav1 = 1,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 200 mm, p1​ = 330 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 3 m

Su, 200 mm değerinden 100 mm değerine daralan ve 3 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 330 kPa, hız 2,25 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 = 330 kPav1 = 2,25 m/sΔz = 3 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
20 g HeP = 700 kPaT = 0 °CV = ?

20 g He, 700 kPa ve 0 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 20 gM = 4,003 g/molP = 700 kPaT = 0 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Ar, M = 39,95 g/molP = 200 kPaT = 130 °Cρ = ?

Ar gazının 200 kPa ve 130 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 39,95 g/molP = 200 kPaT = 130 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 25 °CTL​ = -5 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 4 kWẆ

Tersinir bir soğutucu 4 kW ısı çekerek bir soğuk odayı -5 °C’de tutuyor ve 25 °C’deki çevreye ısı atıyor. Isı atma hızı Q̇H değerini bulun.

TL = -5 °CTH = 25 °CQ̇L = 4 kW
Q̇H = kW
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 350 °CTL​ = 10 °CEQH​ = 1600 kJQL​ = 896 kJW = 704 kJ

Bir ısı makinesi çevrim başına 350 °C’deki bir kaynaktan 1600 kJ ısı alıyor, 704 kJ iş üretiyor ve kalanı 10 °C’deki bir kaynağa atıyor. Çevrim başına üretilen toplam entropi Sgen değerini bulun.

TH = 350 °CTL = 10 °CQH = 1600 kJW = 704 kJ
Sgen = kJ/K
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FF5 cmdo​ = 30 cmf = 20 cm

5 cm boyunda bir cisim, odak uzaklığı 20 cm olan ince bir yakınsak merceğin 30 cm önünde duruyor. Görüntü boyunu, hi, bulun (ters görüntü için negatif).

ho = 5 cmdo = 30 cmf = 20 cm
hi = cm
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 589 nma = 0,1 mm

589 nm dalga boylu ışık, 0,1 mm genişliğinde tek bir yarıktan geçiyor. 1. karanlık saçağın doğrudan geçiş doğrultusuna göre açısını, θ1, bulun.

λ = 589 nma = 0,1 mmm = 1
θ1 = °

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: v = 57,45 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Mesafe sonundaki hız

v = √(2·a·s) = √(2·1,5·1100) = 57,45 m/s

Cevap

v = 57,45 m/s
(206,8 km/h)
2.Kinematik

Cevap: s = 376 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 1,5·9 = 13,5 m/s

Her evrenin mesafesi

s1 = ½·1,5·9² = 60,75 m
s2 = 13,5·22 = 297 m
s3 = 13,5²/(2·5) = 18,23 m

Toplam mesafe

s = 60,75 + 297 + 18,23 = 376 m

Cevap

s = 376 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 2,493 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 147,2 − 90·sin 15° = 123,9 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 86,93 − 49,54
a = 37,39/15 = 2,493 m/s²

Cevap

a = 2,493 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 70,71 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (110 − 34,34)/14 = 5,405 m/s²

Yalnızca arkadaki blok

T = m1·(a + μ·g) = 9·(5,405 + 2,453) = 70,71 N

Cevap

T = 70,71 N

İki blokta aynı μ varken sürtünme düşer: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Eğik atış

Cevap: H = 26,1 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 32·cos 45° = 22,63 m/s
vy = v0·sin θ = 32·sin 45° = 22,63 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 22,63²/(2·9,81) = 26,1 m

Cevap

H = 26,1 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 34,05 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 12·cos 50° = 7,713 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 50° = 9,193 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 55 + 9,193·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,193 + √(84,5 + 1079))/9,81 = 4,414 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 7,713·4,414 = 34,05 m

Cevap

x = 34,05 m
7.İş ve enerji

Cevap: T = 29,43 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Alttaki hız

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1·(1 − cos 90°) = 19,62 m²/s²

Alttaki kuvvetler

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
T = mg + mv²/L = 9,81 + 1·19,62/1 = 29,43 N

Cevap

T = 29,43 N

Kontrol: T = mg(3 − 2cos θ) = 29,43 N.

8.İş ve enerji

Cevap: v = 1,674 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 19,62·1 = 19,62 J
μ·m₁g·d = 0,2·49,05·1 = 9,81 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 9,81 → v = √(2·9,81/7) = 1,674 m/s

Cevap

v = 1,674 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = −5,25 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (0,5 − 3,5)/(0,5 + 3,5)·7 = −5,25 m/s
v′2 = 2·0,5/(0,5 + 3,5)·7 = 1,75 m/s

Cevap

v′1 = −5,25 m/s

Eksi işareti, birinci kızağın geri sektiği anlamına gelir.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 311,3 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 1,3·(1 − cos 20°) = 0,0784 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,0784) = 1,24 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 5,02·1,24/0,02 = 311,3 m/s

Cevap

v = 311,3 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 78,48 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 2/2 = 4 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
kapakd = 3 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4·2 = 78,48 kN

Cevap

F = 78,48 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 3,308 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 1,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 1,5·2 = 3 m²
kapakd = 2,5 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·3,25·3 = 120,5 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 2·1,5³/12 = 0,5625 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,25 + 0,5625/(3,25·3) = 3,308 m

Cevap

ycp = 3,308 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 271,1 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(75/40)² = 4,395 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 4,395²)/1000 = −8,875 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 280 + (−8,875) = 271,1 kPa

Cevap

p2 = 271,1 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 262,6 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(200/100)² = 9 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 9²)/1000 = −37,97 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·3/1000 = 29,43 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 330 + (−37,97) − 29,43 = 262,6 kPa

Cevap

p2 = 262,6 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 16,21 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 20/4,003 = 4,996 mol
T = 0 + 273,15 = 273,1 K

Hacim

V = nRT/P = 4,996·8,314·273,1/700 = 16,21 L

Cevap

V = 16,21 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 2,384 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 130 + 273,15 = 403,1 K

Yoğunluk

ρ = 200·39,95/(8,314·403,1) = 2,384 kg/m³

Cevap

ρ = 2,384 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇H = 4,448 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

Tersinir ısı oranı

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 4·298,1/268,1 = 4,448 kW

Cevap

Q̇H = 4,448 kW

Giriş gücü: Ẇ = 0,4475 kW.

18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Sgen = 0,5968 kJ/K

Entropi üretimi: tam bir çevrim boyunca iş akışkanının net entropi değişimi yoktur. Sıcak kaynak QH/TH kaybeder, soğuk kaynak QL/TL kazanır. Bunların toplamı üretilen entropidir; tersinir çevrim için sıfır, her gerçek çevrim için pozitiftir.

Atılan ısı

QL = QH − W = 1600 − 704 = 896 kJ

Mutlak sıcaklıklar

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K
TL = 10 + 273,15 = 283,1 K

Kaynakların entropi değişimleri

ΔSH = −1600/623,1 = −2,568 kJ/K
ΔSL = 896/283,1 = 3,164 kJ/K
Sgen = 3,164 − 2,568 = 0,5968 kJ/K

Cevap

Sgen = 0,5968 kJ/K

Sgen > 0, yani makine mümkündür ama tersinmezdir.

19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: hi = −10 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/20 − 1/30
di = 60 cm
FF30 cmf = 20 cm

Büyütme ve boy

m = −60/30 = −2
hi = −2·5 = −10 cm

Cevap

hi = −10 cm
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θ1 = 0,3375 °

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Karanlık saçak koşulu

sin θ = mλ/a = 0,00589
θ = 0,3375°

Cevap

θ1 = 0,3375°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers