Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)2,143 s15

54 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 7 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 54 km/ha = −7 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
a = 38 m/s²

Bir model roket durgun hâlden dik olarak yukarı fırlatılıyor. Motoru ona 2 s boyunca 38 m/s² sabit yukarı ivme veriyor; ardından motor duruyor ve roket serbestçe hareket ediyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Roketin ulaştığı en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

a = 38 m/s²t1 = 2 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 40°a = ?m = 19 kg

19 kg’lık bir blok, yatayla 40° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 19 kgθ = 40°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 1,5 kg2,5 kgθ = 30°

30° eğimli bir rampadaki 1,5 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 2,5 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 1,5 kgm2 = 2,5 kgθ = 30°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?75°R = 90 m

Bir top düz zeminden yatayın 75° üstünde atılıyor ve 90 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 75°R = 90 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 5 mv0​ = 10 m/s60°H = ?

Bir top 5 m’lik bir uçurumun tepesinden 10 m/s hızla ve yatayın 60° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 10 m/sθ = 60°h = 5 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.İş ve enerjiOrta
30°L = 0,5 m2 kg

Kütlesi 2 kg olan bir top, 0,5 m uzunluğunda hafif bir ipe asılıdır. İp düşeyle 30° açı yapana kadar yana çekiliyor ve durgun hâlden bırakılıyor. Top en alt noktadan geçerken ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 2 kgL = 0,5 mθ = 30°g = 9,81 m/s²
T = N
8.İş ve enerjiZor
F = 65 N25°μ = 0,258 kg

Kütlesi 8 kg olan bir blok, 25° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 65 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25’tür. Blok eğim boyunca 7 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 8 kgF = 65 Nθ = 25°μ = 0,25d = 7 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
4,5 kgv = ?5 gh = 6 cm

5 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 4,5 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 6 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 5 gM = 4,5 kgh = 6 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
3,5 kgv = ?10 g35°L = 1,1 m

10 g’lık bir mermi, 1,1 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 3,5 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 35° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 10 gM = 3,5 kgL = 1,1 mθ = 35°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1,5 mH = 2,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1,5 mH = 2,5 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 100 mm, p1​ = ?d2​ = 75 mm, p2​ = 100 kPa

Su, 100 mm’den 75 mm’ye daralan yatay bir borudan 22 L/s debiyle akıyor. Dar kesitteki basınç 100 kPa’dır. Kayıpları ihmal ederek geniş kesitteki basınç p1 değerini bulun.

Q = 22 L/sd1 = 100 mmd2 = 75 mmp2 = 100 kPaρ = 1000 kg/m³
p1 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 100 mm, p1​ = 360 kPad2​ = 25 mm, p2​ = ?Δz = 7 m

Su, 100 mm değerinden 25 mm değerine daralan ve 7 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 360 kPa, hız 0,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 25 mmp1 = 360 kPav1 = 0,5 m/sΔz = 7 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
50 g CH₄P = 200 kPaT = 15 °CV = ?

50 g CH₄, 200 kPa ve 15 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 50 gM = 16,04 g/molP = 200 kPaT = 15 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
O₂, M = 32 g/molP = 550 kPaT = 20 °Cρ = ?

O₂ gazının 550 kPa ve 20 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 32 g/molP = 550 kPaT = 20 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 675 °CTL​ = 5 °CEQH​QL​W

Bir ısı makinesi 675 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 5 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. Mümkün olan en yüksek ısıl verim ηmax değerini bulun.

TH = 675 °CTL = 5 °C
ηmax = %
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 21 °CTL​ = 7 °CHPQ̇H​ = 11 kWQ̇L​Ẇ

Bir ısı pompası, dışarısı 7 °C iken evi 21 °C sıcaklığında tutuyor ve eve 11 kW ısı veriyor. Mümkün olan en yüksek etkinlik katsayısı COPmax değerini bulun.

TH = 21 °CTL = 7 °CQ̇H = 11 kW
COPmax =
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = ?n = 2

İki ucu açık bir boru için 2. harmonik frekansının 457 Hz olması gerekir. Ses sürati 343 m/s’dir. Borunun uzunluğunu, L, bulun.

v = 343 m/sn = 2f2 = 457 Hz
L = m
20.Dalgalar, ses ve optikZor
θn1​ = 1,55n2​ = 1,5n0​ = 1,00

Bir optik lifin çekirdeği n₁ = 1,55, kılıfı n₂ = 1,5’dir. Sayısal açıklığını, NA, bulun.

n1 = 1,55n2 = 1,5
NA =

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 16,07 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 15²/(2·7) = 16,07 m

Cevap

s = 16,07 m
2.Kinematik

Cevap: hmax = 370,4 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Motorlu evre

v₁ = 38·2 = 76 m/s
h₁ = ½·38·2² = 76 m

Yukarı serbest uçuş

Tepede hız sıfırdır.

Δh = v₁²/(2g) = 76²/(2·9,81) = 294,4 m
hmax = 76 + 294,4 = 370,4 m

Cevap

hmax = 370,4 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 4,803 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 40° − 0,2·cos 40°) = 9,81·(0,6428 − 0,1532) = 4,803 m/s²

Cevap

a = 4,803 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 14,99 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 24,53 N
m₁·g·sin θ = 7,357 N
μ·m₁·g·cos θ = 1,912 N

Sistemin ivmesi

a = (24,53 − 7,357 − 1,912)/4 = 3,814 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 2,5·(9,81 − 3,814) = 14,99 N

Cevap

T = 14,99 N
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 42,02 m/s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·90/sin 150°) = 42,02 m/s

Cevap

v0 = 42,02 m/s
6.Eğik atış

Cevap: H = 8,823 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Düşey atış hızı

vy = 10·sin 60° = 8,66 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 8,66²/(2·9,81) = 3,823 m

Yerden yükseklik

H = 5 + 3,823 = 8,823 m

Cevap

H = 8,823 m
7.İş ve enerji

Cevap: T = 24,88 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Alttaki hız

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·0,5·(1 − cos 30°) = 1,314 m²/s²

Alttaki kuvvetler

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
T = mg + mv²/L = 19,62 + 2·1,314/0,5 = 24,88 N

Cevap

T = 24,88 N

Kontrol: T = mg(3 − 2cos θ) = 24,88 N.

8.İş ve enerji

Cevap: v = 4,959 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 8·9,81 = 78,48 N
mg·sin θ = 33,17 N
μ·mg·cos θ = 17,78 N

İş–enerji

½mv² = (65 − 50,95)·7 = 98,36 J
v = √(2·98,36/8) = 4,959 m/s

Cevap

v = 4,959 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 977,6 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,06) = 1,085 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,005 + 4,5)·1,085/0,005 = 977,6 m/s

Cevap

v = 977,6 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 693,4 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 1,1·(1 − cos 35°) = 0,1989 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,1989) = 1,976 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 3,51·1,976/0,01 = 693,4 m/s

Cevap

v = 693,4 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 101,2 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 2,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
kapakd = 1,5 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·3,75 = 101,2 kN

Cevap

F = 101,2 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 134,9 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 2,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
kapakd = 1,5 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·5 = 134,9 kN

Cevap

F = 134,9 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p1 = 108,5 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Hızlar

v1 = Q/A1 = 0,022/0,007854 = 2,801 m/s
v2 = Q/A2 = 0,022/0,004418 = 4,98 m/s

Bernoulli

p1 = p2 + ½ρ(v2² − v1²) = 100 + ½·1000·(4,98² − 2,801²)/1000 = 100 + 8,476 = 108,5 kPa

Cevap

p1 = 108,5 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 259,5 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(100/25)² = 8 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 8²)/1000 = −31,88 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·7/1000 = 68,67 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 360 + (−31,88) − 68,67 = 259,5 kPa

Cevap

p2 = 259,5 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 37,34 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 50/16,04 = 3,117 mol
T = 15 + 273,15 = 288,1 K

Hacim

V = nRT/P = 3,117·8,314·288,1/200 = 37,34 L

Cevap

V = 37,34 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 7,221 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 20 + 273,15 = 293,1 K

Yoğunluk

ρ = 550·32/(8,314·293,1) = 7,221 kg/m³

Cevap

ρ = 7,221 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: ηmax = 70,66 %

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 675 + 273,15 = 948,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 278,1/948,1 = 70,66 %

Cevap

ηmax = 70,66 %
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: COPmax = 21,01

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = 7 + 273,15 = 280,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 280,1) = 21,01

Cevap

COPmax = 21,01
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: L = 0,7505 m

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Dalga boyu

λ = v/f = 343/457 = 0,7505 m

Uzunluk

L = nλ/2 = 2·0,7505/2 = 0,7505 m

Cevap

L = 0,7505 m
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: NA = 0,3905

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Kılıftaki kritik açı

sin θc = 1,5/1,55 = 0,9677 → θc = 75,41°

Sayısal açıklık

NA = √(1,55² − 1,5²) = 0,3905

Cevap

NA = 0,3905

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers