Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1,5 s13,89

50 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 1,5 s’dir; ardından otomobil 4,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 50 km/htr = 1,5 sa = −4,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)6 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 6 s boyunca 1,5 m/s² ile hızlanıyor, sonra 5 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 4 m/s² ile fren yapıyor. İki durak arasındaki toplam mesafe s değerini bulun.

a1 = 1,5 m/s²t1 = 6 st2 = 5 sa3 = −4 m/s²
s = m
3.Newton yasalarıOrta
20 kg15°F = 40 Nμ = 0,1

20 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 15° üstünde bir halatla 40 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 20 kgF = 40 Nθ = 15°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 8,5 kg3 kgμ = 0,2

Yatay bir masa üzerindeki 8,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 3 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 8,5 kgm2 = 3 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?45°R = 125 m

Bir top düz zeminden yatayın 45° üstünde atılıyor ve 125 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 45°R = 125 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 5 mv0​ = 17 m/s35°α = ?

Bir top 5 m’lik bir uçurumun tepesinden 17 m/s hızla ve yatayın 35° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere yatayın altında hangi açıyla α çarpar?

v₀ = 17 m/sθ = 35°h = 5 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.İş ve enerjiOrta
20°L = 1,5 m10 kg

Kütlesi 10 kg olan bir top, 1,5 m uzunluğunda hafif bir ipe asılıdır. İp düşeyle 20° açı yapana kadar yana çekiliyor ve durgun hâlden bırakılıyor. Top en alt noktadan geçerken ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 10 kgL = 1,5 mθ = 20°g = 9,81 m/s²
T = N
8.İş ve enerjiZor
h = 5 mL = 2 mμ = 0,3k = 1500 N/m

2,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 2 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,3) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 1500 N/m) çarpıyor. Blok yaya ulaştığındaki hızı v değerini bulun.

m = 2,5 kgh = 5 mL = 2 mμ = 0,3k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
6 kg73 m/s4 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 16 m/s hızla giden 10 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 6 kg’lık parça 73 m/s hızla ileri devam ediyor. 4 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 10 kgu = 16 m/sm1 = 6 kgv′1 = 73 m/sm2 = 4 kg
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
1100 kg16 m/s800 kg9 m/sv′ = ?

Bir kavşakta 16 m/s hızla doğuya giden 1100 kg’lık bir otomobil, 9 m/s hızla kuzeye giden 800 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın hızı v′ değerini bulun.

m1 = 1100 kgv1 = 16 m/s (E)m2 = 800 kgv2 = 9 m/s (N)
v′ = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 3 mH = 3 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 4 mH = 1,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 4 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 75 mm, p1​ = 100 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?

Su, 75 mm değerinden 50 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 100 kPa, hız 1,25 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 50 mmp1 = 100 kPav1 = 1,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 150 mm, p1​ = 400 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 8 m

Su, 150 mm değerinden 75 mm değerine daralan ve 8 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 400 kPa, hız 2,25 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 = 400 kPav1 = 2,25 m/sΔz = 8 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
250 g CH₄V = 5 LT = 15 °CP = ?

5 L hacimli bir tank, 15 °C sıcaklığında 250 g CH₄ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 250 gM = 16,04 g/molV = 5 LT = 15 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
CH₄, M = 16,04 g/molP = 650 kPaT = 130 °Cρ = ?

CH₄ gazının 650 kPa ve 130 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 16,04 g/molP = 650 kPaT = 130 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 425 °CTL​ = 35 °CEQH​ = 1300 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 425 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 35 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 1300 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 425 °CTL = 35 °CQH = 1300 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 32 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​Q̇L​ = 4,5 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 32 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini 2 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 4,5 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 32 °CTL = 2 °CQ̇L = 4,5 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
P2 × 70 dB

Bir makine, belirli bir noktada 70 dB ses düzeyi veriyor. 2 özdeş makine aynı anda çalıştığında (evresiz kaynaklar) o noktadaki düzeyi, β, bulun.

β1 = 70 dBn = 2
β = dB
20.Dalgalar, ses ve optikZor
Fdo​ = 12 cmR = 40 cm

Bir cisim, eğrilik yarıçapı 40 cm olan çukur aynanın 12 cm önündedir. Görüntü uzaklığını, di, bulun; aynanın önündeki (gerçek) görüntü için pozitif, arkasındaki (sanal) görüntü için negatif.

do = 12 cmR = 40 cm
di = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 42,27 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 50/3,6 = 13,89 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 13,89·1,5 = 20,83 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 13,89²/(2·4,5) = 21,43 m

Toplam

d = 20,83 + 21,43 = 42,27 m

Cevap

d = 42,27 m
2.Kinematik

Cevap: s = 82,13 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 1,5·6 = 9 m/s

Her evrenin mesafesi

s1 = ½·1,5·6² = 27 m
s2 = 9·5 = 45 m
s3 = 9²/(2·4) = 10,13 m

Toplam mesafe

s = 27 + 45 + 10,13 = 82,13 m

Cevap

s = 82,13 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 1,003 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 196,2 − 40·sin 15° = 185,8 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 38,64 − 18,58
a = 20,05/20 = 1,003 m/s²

Cevap

a = 1,003 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 1,109 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (29,43 − 16,68)/11,5 = 1,109 m/s²

Cevap

a = 1,109 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 35,02 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·125/sin 90°) = 35,02 m/s

Cevap

v0 = 35,02 m/s
6.Eğik atış

Cevap: α = 44,94 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 17·cos 35° = 13,93 m/s
vy0 = 17·sin 35° = 9,751 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(9,751² + 2·9,81·5) = 13,9 m/s

Çarpma açısı

tan α = vy/vx = 13,9/13,93 → α = 44,94°

Cevap

α = 44,94°
7.İş ve enerji

Cevap: T = 109,9 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Alttaki hız

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1,5·(1 − cos 20°) = 1,775 m²/s²

Alttaki kuvvetler

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
T = mg + mv²/L = 98,1 + 10·1,775/1,5 = 109,9 N

Cevap

T = 109,9 N

Kontrol: T = mg(3 − 2cos θ) = 109,9 N.

8.İş ve enerji

Cevap: v = 9,291 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 24,53·(5 − 0,3·2) = 107,9 J

Yaydaki hız

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·4,4) = 9,291 m/s

Cevap

v = 9,291 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = −69,5 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 10·16 = 160 kg·m/s

Sonraki momentum

160 = 6·73 + 4·v′2
v′2 = (160 − 438)/4 = −69,5 m/s

Cevap

v′2 = −69,5 m/s

Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′ = 10,01 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 1100·16 = 17600 kg·m/s
py = 800·9 = 7200 kg·m/s

Enkazın hızı

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 19016/1900 = 10,01 m/s

Cevap

v′ = 10,01 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 264,9 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 3/2 = 4,5 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
kapakd = 3 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,5·6 = 264,9 kN

Cevap

F = 264,9 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 4,789 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 1,5/2 = 4,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
kapakd = 4 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,75·1,5 = 69,9 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1·1,5³/12 = 0,2813 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4,75 + 0,2813/(4,75·1,5) = 4,789 m

Cevap

ycp = 4,789 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 96,83 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(75/50)² = 2,813 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 2,813²)/1000 = −3,174 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 100 + (−3,174) = 96,83 kPa

Cevap

p2 = 96,83 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 283,6 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,25·(150/75)² = 9 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,25² − 9²)/1000 = −37,97 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·8/1000 = 78,48 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 400 + (−37,97) − 78,48 = 283,6 kPa

Cevap

p2 = 283,6 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 7468 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 250/16,04 = 15,59 mol
T = 15 + 273,15 = 288,1 K

Basınç

P = nRT/V = 15,59·8,314·288,1/0,005 = 7468 kPa

Cevap

P = 7468 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 3,111 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 130 + 273,15 = 403,1 K

Yoğunluk

ρ = 650·16,04/(8,314·403,1) = 3,111 kg/m³

Cevap

ρ = 3,111 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 726,2 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 425 + 273,15 = 698,1 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 308,1/698,1 = 55,86 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,5586·1300 = 726,2 kJ

Cevap

Wmax = 726,2 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,4906 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 32 + 273,15 = 305,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 275,1/(305,1 − 275,1) = 9,172

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 4,5/9,172 = 0,4906 kW

Cevap

Ẇmin = 0,4906 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: β = 73,01 dB

Dalgalar: periyodik bir dalga bir periyotta bir dalga boyu ilerler; dolayısıyla v = fλ ve T = 1/f. Gerilmiş bir iplikte v = √(T/μ); burada T gerilme kuvveti, μ = m/L ise metre başına kütledir. Havada ses 20 °C’de yaklaşık 343 m/s ile, boşlukta ışık c = 3,00 × 10⁸ m/s ile yayılır. Ses yüksekliği logaritmik bir ölçekte ölçülür: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB, I₀ = 10⁻¹² W/m²; yani şiddetin 10 katı 10 dB ekler. Noktasal bir kaynak gücünü, P, bir küre üzerine yayar: I = P/(4πr²).

Toplam şiddet

I = 2·I₁

Seviye

β = 70 + 10·log₁₀(2) = 73,01 dB

Cevap

β = 73,01 dB
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = −30 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Odak uzaklığı

f = R/2 = 20 cm

Ayna denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/20 − 1/12
di = −30 cm
F12 cmf = 20 cm

Işın şeması

aynanın arkasında sanal görüntü

Cevap

di = −30 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers