Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?20

72 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 7,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 72 km/ha = −7,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
v₀ = 19 m/s20 m

Bir top, yerden 20 m yükseklikteki bir çatının kenarından 19 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 19 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 5,5 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 5,5 m/s ilk hızla kayıyor ve 7,7 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 5,5 m/sd = 7,7 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
θ = 20°blokv₀ = 10 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 20° eğimli bir rampada 10 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 10 m/sθ = 20°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 30 m/s65°x = ?

Bir top düz zeminden yatayın 65° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 30 m/sθ = 65°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
12 mv0​ = 32 m/s55°x = ?

Bir top yer seviyesinden 32 m/s hızla ve yatayın 55° üstünde atılıyor. İnerken 12 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 32 m/sθ = 55°hroof = 12 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
40°d = 2 mμ = 0,2

Bir blok, yatayla 40° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. Eğim boyunca 2 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 40°μ = 0,2d = 2 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.İş ve enerjiZor
F = 200 N30°μ = 0,215 kg

Kütlesi 15 kg olan bir blok, 30° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 200 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2’tür. Blok eğim boyunca 9 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 15 kgF = 200 Nθ = 30°μ = 0,2d = 9 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
2 kg8 m/s0,5 kg

8 m/s hızla giden 2 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 0,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 2 kgm2 = 0,5 kgv1 = 8 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
27 m/s10 m/s

0,35 kg’lık bir top bir duvara 27 m/s hızla çarpıyor ve 10 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 25 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,35 kgvin = 27 m/svout = 10 m/sΔt = 25 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 0,5 mH = 1 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 0,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 0,5 mH = 1 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 3 mH = 1,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 1,5 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
v = ?p0​pp0​ − p = 23 kPadurma noktası

Bir su borusundaki pitot-statik tüpü, durma basıncı ile statik basınç arasında 23 kPa fark okuyor. Uçtaki su hızı v değerini bulun.

p0 − p = 23 kPaρ = 1000 kg/m³
v = m/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
d1​ = 80 mmd2​ = 40 mm12Δh = 290 mmcıvaQ = ?

Yatay bir venturimetre (giriş 80 mm, boğaz 40 mm) su taşıyor. Giriş ile boğaz arasına bağlı cıvalı bir U-tüp manometre 290 mm seviye farkı gösteriyor. Debi katsayısı 0,96’tür. Debi Q değerini bulun. Su için ρ = 1000 kg/m³, cıva için 13 600 kg/m³ ve g = 9,81 m/s² alın.

d1 = 80 mmd2 = 40 mmΔh = 290 mmCd = 0,96ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
470 g CO₂P = 350 kPaT = 0 °CV = ?

470 g CO₂, 350 kPa ve 0 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 470 gM = 44,01 g/molP = 350 kPaT = 0 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
N₂, M = 28,01 g/molP = 300 kPaT = 120 °Cρ = ?

N₂ gazının 300 kPa ve 120 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 28,01 g/molP = 300 kPaT = 120 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 500 °CTL​ = 35 °CEQH​ = 4300 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 500 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 35 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 4300 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 500 °CTL = 35 °CQH = 4300 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 55 °CTL​ = 5 °CHPQ̇H​ = 13 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası 5 °C’deki bir kaynaktan ısı alarak 55 °C’deki bir ısıtma sistemine 13 kW ısı veriyor. Gerçek COP’u bu sıcaklıklar arasındaki Carnot COP’unun %55’idir. Harcadığı elektrik gücü Ẇ değerini bulun.

TH = 55 °CTL = 5 °CηII = 55%Q̇H = 13 kW
Ẇ = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
S34 m/sO5 m/sf = 1200 Hz

34 m/s ile hareket eden 1200 Hz’lik bir kaynak ve 5 m/s ile hareket eden bir gözlemci birbirine yaklaşıyor. Ses sürati 343 m/s’dir. Gözlemcinin duyduğu frekansı, f′, bulun.

f = 1200 Hzv = 343 m/svs = 34 m/svo = 5 m/s
f′ = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
SO15 m/sf = 20 kHz

Duran bir sensör, 15 m/s ile yaklaşan bir arabaya doğru 20 kHz’lik ultrason gönderiyor ve yankıyı yayılan sinyalle karıştırıyor. Vurum frekansını, fb, bulun (ses sürati 343 m/s).

f = 20 kHzu = 15 m/sv = 343 m/s
fb = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 2,667 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 72/3,6 = 20 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 20/7,5 = 2,667 s

Cevap

t = 2,667 s
2.Kinematik

Cevap: t = 4,735 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−20 = 19·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 19·t − 20 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (19 + √(19² + 2·9,81·20))/9,81 = 4,735 s

Cevap

t = 4,735 s
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,2002

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 5,5²/(2·7,7) = 1,964 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,964/9,81 = 0,2002

Cevap

μ = 0,2002
4.Newton yasaları

Cevap: d = 9,617 m

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 20° + 0,2·cos 20°) = 5,199 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 10²/(2·5,199) = 9,617 m

Cevap

d = 9,617 m
5.Eğik atış

Cevap: x = 70,28 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 30·cos 65° = 12,68 m/s
vy = v0·sin θ = 30·sin 65° = 27,19 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·27,19/9,81 = 5,543 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 12,68·5,543 = 70,28 m

Cevap

x = 70,28 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 88,81 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 18,35 m/s, vy = 26,21 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

12 = 26,21·t − 4,905·t²
t = (26,21 + √(26,21² − 2·9,81·12))/9,81 = 4,838 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 18,35·4,838 = 88,81 m

Cevap

x = 88,81 m
7.İş ve enerji

Cevap: v = 4,383 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·2·(0,6428 − 0,2·0,766)) = 4,383 m/s

Cevap

v = 4,383 m/s
8.İş ve enerji

Cevap: v = 11,01 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 15·9,81 = 147,2 N
mg·sin θ = 73,57 N
μ·mg·cos θ = 25,49 N

İş–enerji

½mv² = (200 − 99,06)·9 = 908,4 J
v = √(2·908,4/15) = 11,01 m/s

Cevap

v = 11,01 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = 4,8 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (2 − 0,5)/(2 + 0,5)·8 = 4,8 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 0,5)·8 = 12,8 m/s

Cevap

v′1 = 4,8 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 12,95 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,35·(10 + 27) = 12,95 N·s

Cevap

J = 12,95 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 29,43 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 0,5 + 1/2 = 1 m
A = H·b = 1·3 = 3 m²
kapakd = 0,5 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1·3 = 29,43 kN

Cevap

F = 29,43 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 72,84 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 1,5·1,5 = 2,25 m²
kapakd = 3 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3,75·2,25 = 72,84 kN

Cevap

F = 72,84 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: v = 6,782 m/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Durma noktasına Bernoulli

Akış uçta durur, bu yüzden kinetik enerjisi ek basınç olarak ortaya çıkar.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·23000/1000) = 6,782 m/s

Cevap

v = 6,782 m/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 10,55 L/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Manometreden basınç farkı

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,29 = 35846 Pa

Boğaz hızı

Süreklilik ve Bernoulli birlikte ideal boğaz hızını verir.

β = 40/80 = 0,5
v2 = √(2·35846/(1000·(1 − 0,0625))) = 8,745 m/s

Gerçek debi

Q = Cd·A2·v2 = 0,96·0,001257·8,745 = 0,01055 m³/s = 10,55 L/s

Cevap

Q = 10,55 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 69,29 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 470/44,01 = 10,68 mol
T = 0 + 273,15 = 273,1 K

Hacim

V = nRT/P = 10,68·8,314·273,1/350 = 69,29 L

Cevap

V = 69,29 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 2,571 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 120 + 273,15 = 393,1 K

Yoğunluk

ρ = 300·28,01/(8,314·393,1) = 2,571 kg/m³

Cevap

ρ = 2,571 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 2586 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 500 + 273,15 = 773,1 K
TL = 35 + 273,15 = 308,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 308,1/773,1 = 60,14 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,6014·4300 = 2586 kJ

Cevap

Wmax = 2586 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇ = 3,601 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 55 + 273,15 = 328,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Carnot ve gerçek COP

COPmax = 328,1/(328,1 − 278,1) = 6,563
COP = 0,55·6,563 = 3,61

Giriş gücü

Ẇ = Q̇H/COP = 13/3,61 = 3,601 kW

Cevap

Ẇ = 3,601 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f′ = 1351 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Doppler formülü

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 1200·(343 + 5)/(343 − 34)
f′ = 1351 Hz

Cevap

f′ = 1351 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: fb = 1829 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Arabadaki frekans

f′ = 20000·(343 + 15)/343 = 20875 Hz

Yankının frekansı

f″ = f′·343/(343 − 15) = 21829 Hz

Vurum frekansı

fb = |f″ − f| = 1829 Hz

Cevap

fb = 1829 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers