Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)2,727 s15

54 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 5,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 54 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
a = 20 m/s²

Bir model roket durgun hâlden dik olarak yukarı fırlatılıyor. Motoru ona 1 s boyunca 20 m/s² sabit yukarı ivme veriyor; ardından motor duruyor ve roket serbestçe hareket ediyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Fırlatmadan ne kadar sonra yere çarpar? t değerini bulun.

a = 20 m/s²t1 = 1 sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 20°a = ?m = 17 kg

17 kg’lık bir blok, yatayla 20° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 17 kgθ = 20°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
6 kg9 kgTF = 90 Nμ = 0,15

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 90 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 9 kg’lık bloğu çekiyor; 6 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Bağlantı ipindeki gerilme T değerini bulun.

m1 = 6 kgm2 = 9 kgF = 90 Nμ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?70°R = 65 m

Bir top düz zeminden yatayın 70° üstünde atılıyor ve 65 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 70°R = 65 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 50 mv0​ = 16 m/s30°α = ?

Bir top 50 m’lik bir uçurumun tepesinden 16 m/s hızla ve yatayın 30° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere yatayın altında hangi açıyla α çarpar?

v₀ = 16 m/sθ = 30°h = 50 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.İş ve enerjiOrta
40°d = 15 mμ = 0,3

0,5 kg kütleli bir blok, yatayla 40° açı yapan bir eğimde 15 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,3. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 0,5 kgθ = 40°μ = 0,3d = 15 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.İş ve enerjiZor
k = 5000 N/m35°μ = 0,21 kg

35° eğimli bir yüzeyin dibindeki yay sabiti 5000 N/m olan bir yay, kütlesi 1 kg olan bir bloğa karşı 15 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Blok ile eğim arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2’dır. Blok durmadan önce bırakma noktasından eğim boyunca ne kadar d yukarı çıkar? (Yayın ittiği kısa mesafeyi ihmal edin, yani sürtünmeyi ve yerçekimini tüm d mesafesi boyunca alın.)

m = 1 kgk = 5000 N/mx = 15 cmθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
5 kgv = ?20 gh = 16 cm

20 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 5 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 16 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 20 gM = 5 kgh = 16 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
1500 kgv1​ = ?1100 kg

1500 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 1100 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 11 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,5. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 1500 kgm2 = 1100 kgd = 11 mμ = 0,5g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1,5 mH = 1,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1 mH = 3 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1 mH = 3 mb = 1 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 75 mm, p1​ = 290 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Su, 75 mm değerinden 40 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 290 kPa, hız 1,25 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 290 kPav1 = 1,25 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
d1​ = 100 mmd2​ = 50 mm12Δh = 210 mmcıvaQ = ?

Yatay bir venturimetre (giriş 100 mm, boğaz 50 mm) su taşıyor. Giriş ile boğaz arasına bağlı cıvalı bir U-tüp manometre 210 mm seviye farkı gösteriyor. Debi katsayısı 0,99’tür. Debi Q değerini bulun. Su için ρ = 1000 kg/m³, cıva için 13 600 kg/m³ ve g = 9,81 m/s² alın.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmΔh = 210 mmCd = 0,99ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
50 g O₂P = 500 kPaT = 100 °CV = ?

50 g O₂, 500 kPa ve 100 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 50 gM = 32 g/molP = 500 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda CH₄, 350 kPa, 5 L, 40 °C durumundan 250 kPa ve 50 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 350 kPaV1 = 5 LT1 = 40 °CP2 = 250 kPaT2 = 50 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 225 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 3700 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 225 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 20 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 3700 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 225 °CTL = 20 °CQH = 3700 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 20 °CTL​ = 5 °CHPQ̇H​ = 13 kWQ̇L​Ẇ

Bir ısı pompası, dışarısı 5 °C iken evi 20 °C sıcaklığında tutuyor ve eve 13 kW ısı veriyor. Mümkün olan en yüksek etkinlik katsayısı COPmax değerini bulun.

TH = 20 °CTL = 5 °CQ̇H = 13 kW
COPmax =
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 50 cmf = 5 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 5 cm olan ince bir yakınsak merceğin 50 cm önünde duruyor. Görüntü uzaklığını, di, bulun. 1/f = 1/do + 1/di işaret kuralını kullanın (ıraksak mercek için f < 0, sanal görüntü için di < 0).

do = 50 cmf = 5 cm
di = cm
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = ?23,2°

Milimetrede 300 çizgili bir ağ, bir spektrum çizgisinin 2. mertebe maksimumunu doğrudan geçiş doğrultusundan 23,2° açıyla gösteriyor. Çizginin dalga boyunu, λ, bulun.

N = 300 mm⁻¹θ2 = 23,2°m = 2
λ = nm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 20,45 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 15²/(2·5,5) = 20,45 m

Cevap

s = 20,45 m
2.Kinematik

Cevap: t = 5,528 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Motorlu evre

v₁ = 20·1 = 20 m/s
h₁ = ½·20·1² = 10 m

Yere kadar serbest uçuş

−h₁ = v₁·t₂ − ½·g·t₂² denklemini pozitif kök için çözün.

t₂ = (20 + √(20² + 2·9,81·10))/9,81 = 4,528 s
t = 1 + 4,528 = 5,528 s

Cevap

t = 5,528 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 2,433 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 20° − 0,1·cos 20°) = 9,81·(0,342 − 0,09397) = 2,433 m/s²

Cevap

a = 2,433 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 36 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (90 − 22,07)/15 = 4,529 m/s²

Yalnızca arkadaki blok

T = m1·(a + μ·g) = 6·(4,529 + 1,472) = 36 N

Cevap

T = 36 N

İki blokta aynı μ varken sürtünme düşer: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Eğik atış

Cevap: v0 = 31,5 m/s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·65/sin 140°) = 31,5 m/s

Cevap

v0 = 31,5 m/s
6.Eğik atış

Cevap: α = 66,8 °

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 16·cos 30° = 13,86 m/s
vy0 = 16·sin 30° = 8 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(8² + 2·9,81·50) = 32,33 m/s

Çarpma açısı

tan α = vy/vx = 32,33/13,86 → α = 66,8°

Cevap

α = 66,8°
7.İş ve enerji

Cevap: Wf = 16,91 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 4,905·0,766 = 3,757 N
F = μN = 0,3·3,757 = 1,127 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 1,127·15 = 16,91 J

Cevap

Wf = 16,91 J
8.İş ve enerji

Cevap: d = 7,776 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 15 cm = 0,15 m
½kx² = ½·5000·0,15² = 56,25 J

Eğim boyunca enerji denkliği

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 56,25/(9,81·(0,5736 + 0,2·0,8192)) = 7,776 m

Cevap

d = 7,776 m
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 444,7 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,16) = 1,772 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,02 + 5)·1,772/0,02 = 444,7 m/s

Cevap

v = 444,7 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 18,01 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,5·9,81·11) = 10,39 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2600·10,39/1500 = 18,01 m/s

Cevap

v1 = 18,01 m/s
(64,82 km/h)
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 33,11 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 1,5/2 = 2,25 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
kapakd = 1,5 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,25·1,5 = 33,11 kN

Cevap

F = 33,11 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 64,75 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 3/2 = 2,5 m
A = H·b = 3·1 = 3 m²
kapakd = 1 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·2,5·3 = 64,75 kN

Cevap

F = 64,75 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 281,1 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,25·(75/40)² = 4,395 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,25² − 4,395²)/1000 = −8,875 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 290 + (−8,875) = 281,1 kPa

Cevap

p2 = 281,1 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 14,47 L/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Manometreden basınç farkı

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,21 = 25957 Pa

Boğaz hızı

Süreklilik ve Bernoulli birlikte ideal boğaz hızını verir.

β = 50/100 = 0,5
v2 = √(2·25957/(1000·(1 − 0,0625))) = 7,441 m/s

Gerçek debi

Q = Cd·A2·v2 = 0,99·0,001963·7,441 = 0,01447 m³/s = 14,47 L/s

Cevap

Q = 14,47 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 9,695 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 50/32 = 1,563 mol
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Hacim

V = nRT/P = 1,563·8,314·373,1/500 = 9,695 L

Cevap

V = 9,695 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 7,224 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 313,1 K, T2 = 323,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(350/250)·(323,1/313,1) = 7,224 L

Cevap

V2 = 7,224 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 1523 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 225 + 273,15 = 498,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 293,1/498,1 = 41,15 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,4115·3700 = 1523 kJ

Cevap

Wmax = 1523 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: COPmax = 19,54

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 278,1) = 19,54

Cevap

COPmax = 19,54
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = 5,556 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/5 − 1/50
di = 5,556 cm
FF50 cmf = 5 cm

Işın şeması

gerçek, merceğin öbür tarafında

Cevap

di = 5,556 cm
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: λ = 656,6 nm

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Dalga boyu

λ = d·sin θ/m = 3,333 × 10⁻⁶·sin 23,2°/2 = 656,6 nm

Cevap

λ = 656,6 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers