Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)2,525 s13,89

50 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 5,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 50 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
a = 36 m/s²

Bir model roket durgun hâlden dik olarak yukarı fırlatılıyor. Motoru ona 1 s boyunca 36 m/s² sabit yukarı ivme veriyor; ardından motor duruyor ve roket serbestçe hareket ediyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Roketin ulaştığı en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

a = 36 m/s²t1 = 1 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 30°a = ?m = 17 kg

17 kg’lık bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 17 kgθ = 30°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 1,5 kg5,5 kgθ = 30°

30° eğimli bir rampadaki 1,5 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 5,5 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Rampa sürtünmesizdir. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 1,5 kgm2 = 5,5 kgθ = 30°μ = 0g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?60°R = 65 m

Bir top düz zeminden yatayın 60° üstünde atılıyor ve 65 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 60°R = 65 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 30 mv0​ = 22 m/s35°v = ?

Bir top 30 m’lik bir uçurumun tepesinden 22 m/s hızla ve yatayın 35° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere çarpma hızı v değerini bulun.

v₀ = 22 m/sθ = 35°h = 30 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.İş ve enerjiOrta
36 km/h8°2000 kg

Kütlesi 2000 kg olan bir otomobil 8° eğimli bir yokuşu sabit 36 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 500 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 2000 kgθ = 8°Fr = 500 Nv = 36 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
4 kg3 kgμ = 0,1d = 1 m

Kütlesi 4 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,1). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 3 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 1 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 3 kgμ = 0,1d = 1 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
6 kg75 m/s11 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 35 m/s hızla giden 17 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 6 kg’lık parça 75 m/s hızla ileri devam ediyor. 11 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 17 kgu = 35 m/sm1 = 6 kgv′1 = 75 m/sm2 = 11 kg
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
900 kgv1​ = ?1400 kg

900 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 1400 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 22,5 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,75. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 900 kgm2 = 1400 kgd = 22,5 mμ = 0,75g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 0,5 mH = 3 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 0,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 0,5 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2 mH = 3 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
d1​ = 100 mmd2​ = 60 mm12p1​ − p2​ = 37 kPaQ = ?

Su, giriş çapı 100 mm ve boğaz çapı 60 mm olan yatay bir venturimetreden akıyor. Girişteki basınç boğazdakinden 37 kPa yüksektir. Kayıpları ihmal ederek debi Q değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 60 mmp1 − p2 = 37 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12Δh = 390 mmcıvaQ = ?

Yatay bir venturimetre (giriş 250 mm, boğaz 125 mm) su taşıyor. Giriş ile boğaz arasına bağlı cıvalı bir U-tüp manometre 390 mm seviye farkı gösteriyor. Debi katsayısı 0,95’tür. Debi Q değerini bulun. Su için ρ = 1000 kg/m³, cıva için 13 600 kg/m³ ve g = 9,81 m/s² alın.

d1 = 250 mmd2 = 125 mmΔh = 390 mmCd = 0,95ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
270 g N₂V = 50 LT = 35 °CP = ?

50 L hacimli bir tank, 35 °C sıcaklığında 270 g N₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 270 gM = 28,01 g/molV = 50 LT = 35 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
CH₄, M = 16,04 g/molP = 650 kPaT = 70 °Cρ = ?

CH₄ gazının 650 kPa ve 70 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 16,04 g/molP = 650 kPaT = 70 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 20 °CTL​ = -10 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 6 kWẆ

Tersinir bir soğutucu 6 kW ısı çekerek bir soğuk odayı -10 °C’de tutuyor ve 20 °C’deki çevreye ısı atıyor. Isı atma hızı Q̇H değerini bulun.

TL = -10 °CTH = 20 °CQ̇L = 6 kW
Q̇H = kW
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 30 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​Q̇L​ = 4,5 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 30 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini 5 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 4,5 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 30 °CTL = 5 °CQ̇L = 4,5 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
S25 m/sOf = 400 Hz

400 Hz’lik bir kaynak, durgun bir gözlemciye doğru 25 m/s ile hareket ediyor. Ses sürati 343 m/s’dir. Gözlemcinin duyduğu frekansı, f′, bulun.

f = 400 Hzv = 343 m/svs = 25 m/s
f′ = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
θa​ = ?n1​ = 1,48n2​ = 1,43n0​ = 1,00

Bir optik lifin çekirdeği n₁ = 1,48, kılıfı n₂ = 1,43’dir. Havadan gelen ışığın lifin ucuna girip yine toplam iç yansımayla iletilebileceği, lif eksenine göre en büyük açıyı, θa, bulun.

n1 = 1,48n2 = 1,43n0 = 1,00
θa = °

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 17,54 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 50/3,6 = 13,89 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 13,89²/(2·5,5) = 17,54 m

Cevap

s = 17,54 m
2.Kinematik

Cevap: hmax = 84,06 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Motorlu evre

v₁ = 36·1 = 36 m/s
h₁ = ½·36·1² = 18 m

Yukarı serbest uçuş

Tepede hız sıfırdır.

Δh = v₁²/(2g) = 36²/(2·9,81) = 66,06 m
hmax = 18 + 66,06 = 84,06 m

Cevap

hmax = 84,06 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 2,781 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 30° − 0,25·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,2165) = 2,781 m/s²

Cevap

a = 2,781 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 17,34 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 53,96 N
m₁·g·sin θ = 7,357 N
μ·m₁·g·cos θ = 0 N

Sistemin ivmesi

a = (53,96 − 7,357 − 0)/7 = 6,657 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 5,5·(9,81 − 6,657) = 17,34 N

Cevap

T = 17,34 N
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 27,13 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·65/sin 120°) = 27,13 m/s

Cevap

v0 = 27,13 m/s
6.Eğik atış

Cevap: v = 32,75 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 22·cos 35° = 18,02 m/s
vy0 = 22·sin 35° = 12,62 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(12,62² + 2·9,81·30) = 27,35 m/s

Çarpma hızı

v = √(18,02² + 27,35²) = 32,75 m/s

Cevap

v = 32,75 m/s

Enerjiyle kontrol edin: v² = v₀² + 2gh.

7.İş ve enerji

Cevap: P = 32,31 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 2000·9,81 = 19620 N
mg·sin θ = 19620·sin 8° = 2731 N
F = 2731 + 500 = 3231 N

Güç

v = 36/3,6 = 10 m/s
P = F·v = 3231·10 = 32306 W = 32,31 kW

Cevap

P = 32,31 kW
8.İş ve enerji

Cevap: v = 2,7 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 29,43·1 = 29,43 J
μ·m₁g·d = 0,1·39,24·1 = 3,924 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 25,51 → v = √(2·25,51/7) = 2,7 m/s

Cevap

v = 2,7 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 13,18 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 17·35 = 595 kg·m/s

Sonraki momentum

595 = 6·75 + 11·v′2
v′2 = (595 − 450)/11 = 13,18 m/s

Cevap

v′2 = 13,18 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 46,5 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,75·9,81·22,5) = 18,2 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2300·18,2/900 = 46,5 m/s

Cevap

v1 = 46,5 m/s
(167,4 km/h)
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 117,7 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 0,5 + 3/2 = 2 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
kapakd = 0,5 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·6 = 117,7 kN

Cevap

F = 117,7 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 206 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2 + 3/2 = 3,5 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
kapakd = 2 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·6 = 206 kN

Cevap

F = 206 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 26,07 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Süreklilik

v1 = v2·(60/100)² = 0,36·v2

Giriş ile boğaz arasında Bernoulli

Boru yataydır, bu yüzden yalnızca basınç ve hız değişir.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·37000/(1000·(1 − 0,1296))) = 9,221 m/s
v1 = 3,319 m/s

Debi

Q = A2·v2 = 0,002827·9,221 = 0,02607 m³/s = 26,07 L/s

Cevap

Q = 26,07 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 118,2 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Manometreden basınç farkı

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,39 = 48206 Pa

Boğaz hızı

Süreklilik ve Bernoulli birlikte ideal boğaz hızını verir.

β = 125/250 = 0,5
v2 = √(2·48206/(1000·(1 − 0,0625))) = 10,14 m/s

Gerçek debi

Q = Cd·A2·v2 = 0,95·0,01227·10,14 = 0,1182 m³/s = 118,2 L/s

Cevap

Q = 118,2 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 493,9 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 270/28,01 = 9,639 mol
T = 35 + 273,15 = 308,1 K

Basınç

P = nRT/V = 9,639·8,314·308,1/0,05 = 493,9 kPa

Cevap

P = 493,9 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 3,654 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 70 + 273,15 = 343,1 K

Yoğunluk

ρ = 650·16,04/(8,314·343,1) = 3,654 kg/m³

Cevap

ρ = 3,654 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇H = 6,684 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Tersinir ısı oranı

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 6·293,1/263,1 = 6,684 kW

Cevap

Q̇H = 6,684 kW

Giriş gücü: Ẇ = 0,684 kW.

18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,4045 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 278,1/(303,1 − 278,1) = 11,13

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 4,5/11,13 = 0,4045 kW

Cevap

Ẇmin = 0,4045 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f′ = 431,4 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Doppler formülü

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 400·(343 + 0)/(343 − 25)
f′ = 431,4 Hz

Cevap

f′ = 431,4 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θa = 22,42 °

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Kılıftaki kritik açı

sin θc = 1,43/1,48 = 0,9662 → θc = 75,06°

Sayısal açıklık

NA = √(1,48² − 1,43²) = 0,3814

Kabul açısı

θa = arcsin(0,3814) = 22,42°

Cevap

θa = 22,42°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers