Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)1,429 s10

36 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 7 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 36 km/ha = −7 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
AB: 11 m/s20 m

A topu 20 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 11 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Toplar ne zaman karşılaşır? t değerini bulun.

H = 20 mv0B = 11 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°15 kgF = ?

15 kg’lık bir kutu, yatayla 35° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 15 kgθ = 35°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 4 kg8 kgθ = 30°

30° eğimli bir rampadaki 4 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 8 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 8 kgθ = 30°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
94 my = ?v0​ = 34 m/s45°

Bir top düz zeminden 34 m/s hızla ve yatayın 45° üstünde, 94 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 34 m/sθ = 45°x = 94 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
h = 50 mv0​ = 22 m/s30°H = ?

Bir top 50 m’lik bir uçurumun tepesinden 22 m/s hızla ve yatayın 30° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 22 m/sθ = 30°h = 50 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.İş ve enerjiOrta
0,1 kgk = 1500 N/mh = ?

Bir oyuncak fırlatıcının yay sabiti 1500 N/m olan düşey bir yayı vardır. Üzerine kütlesi 0,1 kg olan bir top konuyor ve yay 6 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Hava direncini ve yayın kütlesini ihmal ederek topun, yay sıkışıkken bulunduğu konumdan ölçülen yükselme yüksekliği h değerini bulun.

m = 0,1 kgk = 1500 N/mx = 6 cmg = 9,81 m/s²
h = m
8.İş ve enerjiZor
h = 3 mL = 1,5 mμ = 0,3k = 1500 N/m

2,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 3 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 1,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,3) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 1500 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 2,5 kgh = 3 mL = 1,5 mμ = 0,3k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1000 kg11 m/s700 kg

11 m/s hızla giden 1000 kg’lık bir otomobil, duran 700 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 1000 kgv1 = 11 m/sm2 = 700 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Momentum ve çarpışmalarZor
1 kgv = ?15 g15°L = 1,2 m

15 g’lık bir mermi, 1,2 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 1 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 15° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 15 gM = 1 kgL = 1,2 mθ = 15°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 3 mH = 1 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1 mH = 2 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 1 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
v = ?p0​pp0​ − p = 1000 Padurma noktası

Bir rüzgâr tünelindeki pitot-statik tüpü, durma basıncı ile statik basınç arasında 1000 Pa fark okuyor. Hava yoğunluğu 1,2 kg/m³’tür. Hava hızı v değerini bulun.

p0 − p = 1000 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 150 mm, p1​ = 350 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 6 m

Su, 150 mm değerinden 75 mm değerine daralan ve 6 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 350 kPa, hız 1,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 = 350 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 6 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
40 g CO₂P = 600 kPaT = 35 °CV = ?

40 g CO₂, 600 kPa ve 35 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 40 gM = 44,01 g/molP = 600 kPaT = 35 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
He, M = 4,003 g/molP = 250 kPaT = 10 °Cρ = ?

He gazının 250 kPa ve 10 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 4,003 g/molP = 250 kPaT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 550 °CTL​ = 15 °CEQH​ = 1800 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 550 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 15 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 1800 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 550 °CTL = 15 °CQH = 1800 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 350 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 4300 kJQL​ = 2709 kJW = 1591 kJ

Bir ısı makinesi çevrim başına 350 °C’deki bir kaynaktan 4300 kJ ısı alıyor, 1591 kJ iş üretiyor ve kalanı 20 °C’deki bir kaynağa atıyor. Çevrim başına üretilen toplam entropi Sgen değerini bulun.

TH = 350 °CTL = 20 °CQH = 4300 kJW = 1591 kJ
Sgen = kJ/K
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
θc = ?90°etanol, n1​ = 1,36hava, n2​ = 1,00

Işık, etanol içinde (n = 1,36) hava (n = 1,00) ile düz bir sınıra doğru ilerliyor. Ötesinde tam yansıdığı kritik açıyı, θc, bulun.

n1 = 1,36n2 = 1,00
θc = °
20.Dalgalar, ses ve optikZor
SO15 m/sf = 20 kHz

Duran bir sensör, 15 m/s ile yaklaşan bir arabaya doğru 20 kHz’lik ultrason gönderiyor ve yankıyı yayılan sinyalle karıştırıyor. Vurum frekansını, fb, bulun (ses sürati 343 m/s).

f = 20 kHzu = 15 m/sv = 343 m/s
fb = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 7,143 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 10²/(2·7) = 7,143 m

Cevap

s = 7,143 m
2.Kinematik

Cevap: t = 1,818 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

20 − ½g·t² = 11·t − ½g·t² → t = 20/11 = 1,818 s

Cevap

t = 1,818 s
3.Newton yasaları

Cevap: F = 120,6 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 84,4 + 36,16 = 120,6 N

Cevap

F = 120,6 N
4.Newton yasaları

Cevap: a = 4,339 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 78,48 N
m₁·g·sin θ = 19,62 N
μ·m₁·g·cos θ = 6,797 N

Sistemin ivmesi

a = (78,48 − 19,62 − 6,797)/12 = 4,339 m/s²

Cevap

a = 4,339 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: y = 19,02 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Duvara kadar süre

vx = 34·cos 45° = 24,04 m/s
t = x/vx = 94/24,04 = 3,91 s

O andaki yükseklik

y = 24,04·3,91 − ½·9,81·3,91² = 19,02 m

Cevap

y = 19,02 m

Top duvarda zaten aşağı inmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: H = 56,17 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Düşey atış hızı

vy = 22·sin 30° = 11 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 11²/(2·9,81) = 6,167 m

Yerden yükseklik

H = 50 + 6,167 = 56,17 m

Cevap

H = 56,17 m
7.İş ve enerji

Cevap: h = 2,752 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 6 cm = 0,06 m
½kx² = ½·1500·0,06² = 2,7 J

Yükseklik

m·g = 0,1·9,81 = 0,981 N
h = ½kx²/(mg) = 2,7/0,981 = 2,752 m

Cevap

h = 2,752 m
8.İş ve enerji

Cevap: x = 28,88 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 24,53·(3 − 0,3·1,5) = 62,54 J

En büyük sıkışma

½kx² = 62,54 → x = √(2·62,54/1500) = 0,2888 m = 28,88 cm

Cevap

x = 28,88 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 24912 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1000·11/1700 = 6,471 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1000·11² = 60500 J
Kafter = ½·1700·6,471² = 35588 J

Kaybolan enerji

ΔK = 60500 − 35588 = 24912 J

Cevap

ΔK = 24912 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 60,61 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 1,2·(1 − cos 15°) = 0,04089 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,04089) = 0,8957 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 1,015·0,8957/0,015 = 60,61 m/s

Cevap

v = 60,61 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 51,5 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1/2 = 3,5 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
kapakd = 3 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·1,5 = 51,5 kN

Cevap

F = 51,5 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 2,167 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 2/2 = 2 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
kapakd = 1 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·4 = 78,48 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 2·2³/12 = 1,333 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 2 + 1,333/(2·4) = 2,167 m

Cevap

ycp = 2,167 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: v = 40,82 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Durma noktasına Bernoulli

Akış uçta durur, bu yüzden kinetik enerjisi ek basınç olarak ortaya çıkar.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·1000/1,2) = 40,82 m/s

Cevap

v = 40,82 m/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 274,3 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(150/75)² = 6 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 6²)/1000 = −16,88 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·6/1000 = 58,86 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 350 + (−16,88) − 58,86 = 274,3 kPa

Cevap

p2 = 274,3 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 3,881 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 40/44,01 = 0,9089 mol
T = 35 + 273,15 = 308,1 K

Hacim

V = nRT/P = 0,9089·8,314·308,1/600 = 3,881 L

Cevap

V = 3,881 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 0,4251 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Yoğunluk

ρ = 250·4,003/(8,314·283,1) = 0,4251 kg/m³

Cevap

ρ = 0,4251 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 1170 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 288,1/823,1 = 64,99 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,6499·1800 = 1170 kJ

Cevap

Wmax = 1170 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Sgen = 2,341 kJ/K

Entropi üretimi: tam bir çevrim boyunca iş akışkanının net entropi değişimi yoktur. Sıcak kaynak QH/TH kaybeder, soğuk kaynak QL/TL kazanır. Bunların toplamı üretilen entropidir; tersinir çevrim için sıfır, her gerçek çevrim için pozitiftir.

Atılan ısı

QL = QH − W = 4300 − 1591 = 2709 kJ

Mutlak sıcaklıklar

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Kaynakların entropi değişimleri

ΔSH = −4300/623,1 = −6,9 kJ/K
ΔSL = 2709/293,1 = 9,241 kJ/K
Sgen = 9,241 − 6,9 = 2,341 kJ/K

Cevap

Sgen = 2,341 kJ/K

Sgen > 0, yani makine mümkündür ama tersinmezdir.

19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θc = 47,33 °

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

90°’de kırılma

sin θc = n₂/n₁ = 1,00/1,36 = 0,7353

Kritik açı

θc = arcsin(0,7353) = 47,33°

Cevap

θc = 47,33°
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: fb = 1829 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Arabadaki frekans

f′ = 20000·(343 + 15)/343 = 20875 Hz

Yankının frekansı

f″ = f′·343/(343 − 15) = 21829 Hz

Vurum frekansı

fb = |f″ − f| = 1829 Hz

Cevap

fb = 1829 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers