Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)2,857 s10

36 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 3,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 36 km/ha = −3,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 5 m/s5 m

Bir top, yerden 5 m yükseklikteki bir çatının kenarından 5 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

v₀ = 5 m/sh₀ = 5 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 45°a = ?m = 12 kg

12 kg’lık bir blok, yatayla 45° açı yapan sürtünmesiz bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 12 kgθ = 45°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 3 kg9,5 kgθ = 35°

35° eğimli bir rampadaki 3 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 9,5 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 3 kgm2 = 9,5 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?60°R = 55 m

Bir top düz zeminden yatayın 60° üstünde atılıyor ve 55 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 60°R = 55 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 60 mv0​ = 27 m/s20°x = ?

Bir top 60 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 20° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 27 m/sθ = 20°h = 60 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
100 km/h

Düz bir yolda 100 km/h hızla giden bir otomobil sert fren yapıyor ve tekerlekleri kilitli olarak kayarak duruyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,4’dir. Durma mesafesi d değerini bulun.

v = 100 km/hμ = 0,4g = 9,81 m/s²
d = m
8.İş ve enerjiZor
h = 3 mL = 4,5 mμ = 0,3k = 800 N/m

5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 3 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 4,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,3) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 800 N/m) çarpıyor. Blok yaya ulaştığındaki hızı v değerini bulun.

m = 5 kgh = 3 mL = 4,5 mμ = 0,3k = 800 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
2 kg7 m/s0,5 kg

7 m/s hızla giden 2 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 0,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 0,5 kgv1 = 7 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
1 kgv = ?20 g15°L = 1,8 m

20 g’lık bir mermi, 1,8 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 1 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 15° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 20 gM = 1 kgL = 1,8 mθ = 15°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 4 mH = 3 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 4 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2,5 mH = 2,5 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, deniz suyu dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 2,5 mH = 2,5 mb = 2 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
v = ?p0​pp0​ − p = 550 Padurma noktası

Bir rüzgâr tünelindeki pitot-statik tüpü, durma basıncı ile statik basınç arasında 550 Pa fark okuyor. Hava yoğunluğu 1,2 kg/m³’tür. Hava hızı v değerini bulun.

p0 − p = 550 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 100 mm, p1​ = 370 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 5 m

Su, 100 mm değerinden 75 mm değerine daralan ve 5 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 370 kPa, hız 2 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 75 mmp1 = 370 kPav1 = 2 m/sΔz = 5 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
290 g CO₂P = 350 kPaT = 50 °CV = ?

290 g CO₂, 350 kPa ve 50 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 290 gM = 44,01 g/molP = 350 kPaT = 50 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
CH₄, M = 16,04 g/molP = 100 kPaT = 160 °Cρ = ?

CH₄ gazının 100 kPa ve 160 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 16,04 g/molP = 100 kPaT = 160 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 275 °CTL​ = 5 °CEQH​QL​W

Bir ısı makinesi 275 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 5 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. Mümkün olan en yüksek ısıl verim ηmax değerini bulun.

TH = 275 °CTL = 5 °C
ηmax = %
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
550 °CTm​ = ?15 °CABWA​WB​

İki Carnot makinesi seri çalışıyor. A makinesi 550 °C’deki bir kaynaktan ısı alıyor ve Tm sıcaklığındaki bir ara kaynağa ısı atıyor. B makinesi bu ısının tamamını alıyor ve 15 °C’deki bir kaynağa ısı atıyor. İki makinenin ısıl verimi aynıdır. Tm değerini °C cinsinden bulun.

TH = 550 °CTL = 15 °C
Tm = °C
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 50 cmf = 25 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 25 cm olan ince bir yakınsak merceğin 50 cm önünde duruyor. Büyütmeyi, m, bulun (ters görüntü için negatif).

do = 50 cmf = 25 cm
m =
20.Dalgalar, ses ve optikZor
Fdo​ = 50 cmR = 16 cm

Bir cisim, eğrilik yarıçapı 16 cm olan tümsek aynanın 50 cm önündedir. Görüntü uzaklığını, di, bulun; aynanın önündeki (gerçek) görüntü için pozitif, arkasındaki (sanal) görüntü için negatif.

do = 50 cmR = 16 cm
di = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 14,29 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 10²/(2·3,5) = 14,29 m

Cevap

s = 14,29 m
2.Kinematik

Cevap: hmax = 6,274 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Çatının üzerine yükselme

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 5²/(2·9,81) = 1,274 m

Yerden yükseklik

hmax = 5 + 1,274 = 6,274 m

Cevap

hmax = 6,274 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 6,937 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 45° − 0·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0) = 6,937 m/s²

Cevap

a = 6,937 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 37,94 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 93,2 N
m₁·g·sin θ = 16,88 N
μ·m₁·g·cos θ = 3,616 N

Sistemin ivmesi

a = (93,2 − 16,88 − 3,616)/12,5 = 5,816 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 9,5·(9,81 − 5,816) = 37,94 N

Cevap

T = 37,94 N
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 24,96 m/s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·55/sin 120°) = 24,96 m/s

Cevap

v0 = 24,96 m/s
6.Eğik atış

Cevap: x = 115,8 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 27·cos 20° = 25,37 m/s
vy = v0·sin θ = 27·sin 20° = 9,235 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 60 + 9,235·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,235 + √(85,28 + 1177))/9,81 = 4,563 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 25,37·4,563 = 115,8 m

Cevap

x = 115,8 m
7.İş ve enerji

Cevap: d = 98,32 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Temel birimlerde hız

v = 100/3,6 = 27,78 m/s

Enerji denkliği

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 27,78²/(2·0,4·9,81) = 98,32 m

Cevap

d = 98,32 m

Hızı iki katına çıkarmak durma mesafesini dört katına çıkarır.

8.İş ve enerji

Cevap: v = 5,69 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 49,05·(3 − 0,3·4,5) = 80,93 J

Yaydaki hız

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·1,65) = 5,69 m/s

Cevap

v = 5,69 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 11,2 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (2 − 0,5)/(2 + 0,5)·7 = 4,2 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 0,5)·7 = 11,2 m/s

Cevap

v′2 = 11,2 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 55,95 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 1,8·(1 − cos 15°) = 0,06133 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,06133) = 1,097 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 1,02·1,097/0,02 = 55,95 m/s

Cevap

v = 55,95 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 323,7 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
kapakd = 4 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,5·6 = 323,7 kN

Cevap

F = 323,7 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 3,889 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 2,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 2,5·2 = 5 m²
kapakd = 2,5 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3,75·5 = 188,5 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 2·2,5³/12 = 2,604 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,75 + 2,604/(3,75·5) = 3,889 m

Cevap

ycp = 3,889 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: v = 30,28 m/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Durma noktasına Bernoulli

Akış uçta durur, bu yüzden kinetik enerjisi ek basınç olarak ortaya çıkar.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·550/1,2) = 30,28 m/s

Cevap

v = 30,28 m/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 316,6 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2·(100/75)² = 3,556 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2² − 3,556²)/1000 = −4,321 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·5/1000 = 49,05 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 370 + (−4,321) − 49,05 = 316,6 kPa

Cevap

p2 = 316,6 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 50,58 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 290/44,01 = 6,589 mol
T = 50 + 273,15 = 323,1 K

Hacim

V = nRT/P = 6,589·8,314·323,1/350 = 50,58 L

Cevap

V = 50,58 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 0,4454 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 160 + 273,15 = 433,1 K

Yoğunluk

ρ = 100·16,04/(8,314·433,1) = 0,4454 kg/m³

Cevap

ρ = 0,4454 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: ηmax = 49,26 %

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 275 + 273,15 = 548,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 278,1/548,1 = 49,26 %

Cevap

ηmax = 49,26 %
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Tm = 213,9 °C

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 550 + 273,15 = 823,1 K
TL = 15 + 273,15 = 288,1 K

Eşit verimler

1 − Tm/TH = 1 − TL/Tm, Tm² = TH·TL verir.

Tm = √(823,1·288,1) = 487 K = 213,9 °C

Cevap

Tm = 213,9 °C
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: m = −1

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/25 − 1/50
di = 50 cm
FF50 cmf = 25 cm

Büyütme

m = −di/do = −50/50 = −1

Cevap

m = −1
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = −6,897 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Odak uzaklığı

f = −R/2 = −8 cm

Ayna denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−8) − 1/50
di = −6,897 cm
F50 cmf = −8 cm

Işın şeması

aynanın arkasında sanal görüntü

Cevap

di = −6,897 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers