Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = 2,75 m/s²s = 1400 m

Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 2,75 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 1400 m sonraki hızı v değerini bulun.

v₀ = 0a = 2,75 m/s²s = 1400 m
v = m/s
2.KinematikZor
d = ?

Bir taş bir kuyuya durgun hâlden bırakılıyor. Suya çarpma sesi taş bırakıldıktan 4,7 s sonra duyuluyor. Ses hızı 343 m/s’dir; hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Kuyunun derinliği d değerini bulun.

ttotal = 4,7 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Newton yasalarıOrta
25 kg25°F = 160 Nμ = 0,1

25 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 25° üstünde bir halatla 160 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 25 kgF = 160 Nθ = 25°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
θ = 20°blokv₀ = 5 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 20° eğimli bir rampada 5 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 5 m/sθ = 20°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 12 m/s70°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 70° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 12 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
h = 55 mv0​ = 18 m/s50°menzil

Bir top 55 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 50° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 18 m/sθ = 50°h = 55 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.İş ve enerjiOrta
36 km/h4°2000 kg

Kütlesi 2000 kg olan bir otomobil 4° eğimli bir yokuşu sabit 36 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 700 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 2000 kgθ = 4°Fr = 700 Nv = 36 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
h = 3 mL = 3 mμ = 0,15k = 1500 N/m

1 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 3 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,15) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 1500 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 1 kgh = 3 mL = 3 mμ = 0,15k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
2 kgv = ?15 gh = 25 cm

15 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 2 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 25 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 15 gM = 2 kgh = 25 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
4 kgv = ?20 g40°L = 0,9 m

20 g’lık bir mermi, 0,9 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 4 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 40° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 20 gM = 4 kgL = 0,9 mθ = 40°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1 mH = 2 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 3 mH = 1 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 3 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
v = ?p0​pp0​ − p = 600 Padurma noktası

Bir rüzgâr tünelindeki pitot-statik tüpü, durma basıncı ile statik basınç arasında 600 Pa fark okuyor. Hava yoğunluğu 1,2 kg/m³’tür. Hava hızı v değerini bulun.

p0 − p = 600 Paρ = 1,2 kg/m³
v = m/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 40 kPaQ = ?d = 50 mmh = 2 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 40 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 2 m altındaki 50 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: debi Q. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 40 kPa (etkin)h = 2 md = 50 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
100 g O₂V = 5 LT = 70 °CP = ?

5 L hacimli bir tank, 70 °C sıcaklığında 100 g O₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 100 gM = 32 g/molV = 5 LT = 70 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
He, M = 4,003 g/molP = 650 kPaT = 110 °Cρ = ?

He gazının 650 kPa ve 110 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 4,003 g/molP = 650 kPaT = 110 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 600 °CTL​ = 30 °CEQH​QL​W

Bir ısı makinesi 600 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 30 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. Mümkün olan en yüksek ısıl verim ηmax değerini bulun.

TH = 600 °CTL = 30 °C
ηmax = %
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 20 °CTL​ = 5 °CHPQ̇H​ = 7 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası 5 °C’deki bir kaynaktan ısı alarak 20 °C’deki bir ısıtma sistemine 7 kW ısı veriyor. Gerçek COP’u bu sıcaklıklar arasındaki Carnot COP’unun %45’idir. Harcadığı elektrik gücü Ẇ değerini bulun.

TH = 20 °CTL = 5 °CηII = 45%Q̇H = 7 kW
Ẇ = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 25 cmf = −8 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 8 cm olan ince bir ıraksak merceğin 25 cm önünde duruyor. Büyütmeyi, m, bulun (ters görüntü için negatif).

do = 25 cmf = −8 cm
m =
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = ?d = 0,3 mmL = 3 m11,78 mm

Aralarında 0,3 mm olan iki yarık tek renkli ışıkla aydınlatılıyor. 3 m uzaktaki bir ekranda 2. aydınlık saçak, merkezi saçaktan 11,78 mm uzaktadır. Dalga boyunu, λ, bulun.

d = 0,3 mmL = 3 my2 = 11,78 mmm = 2
λ = nm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: v = 87,75 m/s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Mesafe sonundaki hız

v = √(2·a·s) = √(2·2,75·1400) = 87,75 m/s

Cevap

v = 87,75 m/s
(315,9 km/h)
2.Kinematik

Cevap: d = 95,85 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Sürenin iki kısmı

½·9,81·t₁² = 343·(4,7 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 1612 = 0

Düşme süresi

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·1612))/(2·4,905) = 4,421 s

Derinlik

d = ½·9,81·4,421² = 95,85 m

Cevap

d = 95,85 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 5,09 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 245,3 − 160·sin 25° = 177,6 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 145 − 17,76
a = 127,2/25 = 5,09 m/s²

Cevap

a = 5,09 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: d = 2,042 m

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 20° + 0,3·cos 20°) = 6,121 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 5²/(2·6,121) = 2,042 m

Cevap

d = 2,042 m
5.Eğik atış

Cevap: H = 6,481 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 12·cos 70° = 4,104 m/s
vy = v0·sin θ = 12·sin 70° = 11,28 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 11,28²/(2·9,81) = 6,481 m

Cevap

H = 6,481 m
6.Eğik atış

Cevap: t = 5,037 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 18·cos 50° = 11,57 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 50° = 13,79 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 55 + 13,79·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (13,79 + √(190,1 + 1079))/9,81 = 5,037 s

Cevap

t = 5,037 s
7.İş ve enerji

Cevap: P = 20,69 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 2000·9,81 = 19620 N
mg·sin θ = 19620·sin 4° = 1369 N
F = 1369 + 700 = 2069 N

Güç

v = 36/3,6 = 10 m/s
P = F·v = 2069·10 = 20686 W = 20,69 kW

Cevap

P = 20,69 kW
8.İş ve enerji

Cevap: x = 18,26 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 9,81·(3 − 0,15·3) = 25,02 J

En büyük sıkışma

½kx² = 25,02 → x = √(2·25,02/1500) = 0,1826 m = 18,26 cm

Cevap

x = 18,26 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 297,5 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,25) = 2,215 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,015 + 2)·2,215/0,015 = 297,5 m/s

Cevap

v = 297,5 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 408,5 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 0,9·(1 − cos 40°) = 0,2106 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,2106) = 2,033 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 4,02·2,033/0,02 = 408,5 m/s

Cevap

v = 408,5 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 78,48 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 2/2 = 2 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
kapakd = 1 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2·4 = 78,48 kN

Cevap

F = 78,48 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 3,524 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1/2 = 3,5 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
kapakd = 3 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3,5·1,5 = 45,32 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1,5·1³/12 = 0,125 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,5 + 0,125/(3,5·1,5) = 3,524 m

Cevap

ycp = 3,524 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: v = 31,62 m/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Durma noktasına Bernoulli

Akış uçta durur, bu yüzden kinetik enerjisi ek basınç olarak ortaya çıkar.

p0 − p = ½ρv²
v = √(2·600/1,2) = 31,62 m/s

Cevap

v = 31,62 m/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 21,44 L/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(40000/1000 + 9,81·2)) = 10,92 m/s

Debi

Q = A·v = 0,001963·10,92 = 0,02144 m³/s = 21,44 L/s

Cevap

Q = 21,44 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 1783 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 100/32 = 3,125 mol
T = 70 + 273,15 = 343,1 K

Basınç

P = nRT/V = 3,125·8,314·343,1/0,005 = 1783 kPa

Cevap

P = 1783 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 0,8168 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 110 + 273,15 = 383,1 K

Yoğunluk

ρ = 650·4,003/(8,314·383,1) = 0,8168 kg/m³

Cevap

ρ = 0,8168 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: ηmax = 65,28 %

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 600 + 273,15 = 873,1 K
TL = 30 + 273,15 = 303,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 303,1/873,1 = 65,28 %

Cevap

ηmax = 65,28 %
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇ = 0,796 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Carnot ve gerçek COP

COPmax = 293,1/(293,1 − 278,1) = 19,54
COP = 0,45·19,54 = 8,794

Giriş gücü

Ẇ = Q̇H/COP = 7/8,794 = 0,796 kW

Cevap

Ẇ = 0,796 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: m = 0,2424

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/(−8) − 1/25
di = −6,061 cm
FF25 cmf = −8 cm

Büyütme

m = −di/do = −(−6,061)/25 = 0,2424

Cevap

m = 0,2424
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: λ = 589 nm

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Dalga boyu

λ = y·d/(mL) = 0,01178·0,0003/(2·3) = 5,89 × 10⁻⁷ m = 589 nm

Cevap

λ = 589 nm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers