Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)4,167 s16,67

60 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 4 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 60 km/ha = −4 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 19 m/s5 m

Bir top, yerden 5 m yükseklikteki bir çatının kenarından 19 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

v₀ = 19 m/sh₀ = 5 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°50 kgF = ?

50 kg’lık bir kutu, yatayla 35° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 50 kgθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 4,5 kg5 kgμ = 0,25

Yatay bir masa üzerindeki 4,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 4,5 kgm2 = 5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 36 m/s70°x = ?

Bir top düz zeminden yatayın 70° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 36 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
h = 30 mv0​ = 29 m/s25°x = ?

Bir top 30 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 25° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 29 m/sθ = 25°h = 30 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
0,2 kgk = 2000 N/mh = ?

Bir oyuncak fırlatıcının yay sabiti 2000 N/m olan düşey bir yayı vardır. Üzerine kütlesi 0,2 kg olan bir top konuyor ve yay 3 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Hava direncini ve yayın kütlesini ihmal ederek topun, yay sıkışıkken bulunduğu konumdan ölçülen yükselme yüksekliği h değerini bulun.

m = 0,2 kgk = 2000 N/mx = 3 cmg = 9,81 m/s²
h = m
8.İş ve enerjiZor
k = 800 N/m40°μ = 0,150,5 kg

40° eğimli bir yüzeyin dibindeki yay sabiti 800 N/m olan bir yay, kütlesi 0,5 kg olan bir bloğa karşı 12 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Blok ile eğim arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15’dır. Blok durmadan önce bırakma noktasından eğim boyunca ne kadar d yukarı çıkar? (Yayın ittiği kısa mesafeyi ihmal edin, yani sürtünmeyi ve yerçekimini tüm d mesafesi boyunca alın.)

m = 0,5 kgk = 800 N/mx = 12 cmθ = 40°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
4,5 kg10 m/s5 kg

10 m/s hızla giden 4,5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 4,5 kgm2 = 5 kgv1 = 10 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
900 kg12 m/s1300 kg8 m/sθ = ?

Bir kavşakta 12 m/s hızla doğuya giden 900 kg’lık bir otomobil, 8 m/s hızla kuzeye giden 1300 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın doğudan kuzeye doğru ölçülen yönü θ değerini bulun.

m1 = 900 kgv1 = 12 m/s (E)m2 = 1300 kgv2 = 8 m/s (N)
θ = °
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 3 mH = 2,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2 mH = 2,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
d1​ = 80 mmd2​ = 40 mm12p1​ − p2​ = 35 kPaQ = ?

Su, giriş çapı 80 mm ve boğaz çapı 40 mm olan yatay bir venturimetreden akıyor. Girişteki basınç boğazdakinden 35 kPa yüksektir. Kayıpları ihmal ederek debi Q değerini bulun.

d1 = 80 mmd2 = 40 mmp1 − p2 = 35 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12Δh = 180 mmcıvaQ = ?

Yatay bir venturimetre (giriş 250 mm, boğaz 125 mm) su taşıyor. Giriş ile boğaz arasına bağlı cıvalı bir U-tüp manometre 180 mm seviye farkı gösteriyor. Debi katsayısı 0,98’tür. Debi Q değerini bulun. Su için ρ = 1000 kg/m³, cıva için 13 600 kg/m³ ve g = 9,81 m/s² alın.

d1 = 250 mmd2 = 125 mmΔh = 180 mmCd = 0,98ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
310 g O₂P = 650 kPaT = 85 °CV = ?

310 g O₂, 650 kPa ve 85 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 310 gM = 32 g/molP = 650 kPaT = 85 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
N₂, M = 28,01 g/molP = 450 kPaT = 90 °Cρ = ?

N₂ gazının 450 kPa ve 90 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 28,01 g/molP = 450 kPaT = 90 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 650 °CTL​ = 30 °CEQH​ = 2700 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 650 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 30 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 2700 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 650 °CTL = 30 °CQH = 2700 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 25 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​Q̇L​ = 1,5 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 25 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini 5 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 1,5 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 25 °CTL = 5 °CQ̇L = 1,5 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 1 mn = 5

İki ucu sabit bir ip, 1 m uzunluğundadır; üzerinde dalgalar 150 m/s ile yayılır. 5. harmonik frekansını, f5, bulun.

v = 150 m/sn = 5L = 1 m
f5 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
f1​ = 12 cmf2​ = 15 cm30 cm15 cm

İki ince mercek aynı eksen üzerinde, birbirinden 15 cm uzaklıkta duruyor: odak uzaklığı f₁ = 12 cm olan 1. mercek ve f₂ = 15 cm olan 2. mercek. Bir cisim 1. merceğin 30 cm önünde duruyor. Son görüntünün konumunu, di2, 2. merceğe göre bulun (2. merceğin ötesinde pozitif, gerçek-pozitif kuralı).

f1 = 12 cmf2 = 15 cms = 15 cmdo = 30 cm
di2 = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 34,72 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·4) = 34,72 m

Cevap

s = 34,72 m
2.Kinematik

Cevap: hmax = 23,4 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Çatının üzerine yükselme

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 19²/(2·9,81) = 18,4 m

Yerden yükseklik

hmax = 5 + 18,4 = 23,4 m

Cevap

hmax = 23,4 m
3.Newton yasaları

Cevap: F = 361,7 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 281,3 + 80,36 = 361,7 N

Cevap

F = 361,7 N
4.Newton yasaları

Cevap: a = 4,001 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (49,05 − 11,04)/9,5 = 4,001 m/s²

Cevap

a = 4,001 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: x = 84,92 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 36·cos 70° = 12,31 m/s
vy = v0·sin θ = 36·sin 70° = 33,83 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·33,83/9,81 = 6,897 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 12,31·6,897 = 84,92 m

Cevap

x = 84,92 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 105,7 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 29·cos 25° = 26,28 m/s
vy = v0·sin θ = 29·sin 25° = 12,26 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 30 + 12,26·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (12,26 + √(150,2 + 588,6))/9,81 = 4,02 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 26,28·4,02 = 105,7 m

Cevap

x = 105,7 m
7.İş ve enerji

Cevap: h = 0,4587 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 3 cm = 0,03 m
½kx² = ½·2000·0,03² = 0,9 J

Yükseklik

m·g = 0,2·9,81 = 1,962 N
h = ½kx²/(mg) = 0,9/1,962 = 0,4587 m

Cevap

h = 0,4587 m
8.İş ve enerji

Cevap: d = 1,55 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 12 cm = 0,12 m
½kx² = ½·800·0,12² = 5,76 J

Eğim boyunca enerji denkliği

m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 5,76/(4,905·(0,6428 + 0,15·0,766)) = 1,55 m

Cevap

d = 1,55 m
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 9,474 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (4,5 − 5)/(4,5 + 5)·10 = −0,5263 m/s
v′2 = 2·4,5/(4,5 + 5)·10 = 9,474 m/s

Cevap

v′2 = 9,474 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: θ = 43,92 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 900·12 = 10800 kg·m/s
py = 1300·8 = 10400 kg·m/s

Yön

tan θ = py/px = 0,963 → θ = 43,92°

Cevap

θ = 43,92°
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 156,3 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 2,5/2 = 4,25 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
kapakd = 3 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,25·3,75 = 156,3 kN

Cevap

F = 156,3 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 105,2 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2 + 2,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
kapakd = 2 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3,25·3,75 = 105,2 kN

Cevap

F = 105,2 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 10,86 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Süreklilik

v1 = v2·(40/80)² = 0,25·v2

Giriş ile boğaz arasında Bernoulli

Boru yataydır, bu yüzden yalnızca basınç ve hız değişir.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·35000/(1000·(1 − 0,0625))) = 8,641 m/s
v1 = 2,16 m/s

Debi

Q = A2·v2 = 0,001257·8,641 = 0,01086 m³/s = 10,86 L/s

Cevap

Q = 10,86 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 82,86 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Manometreden basınç farkı

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,18 = 22249 Pa

Boğaz hızı

Süreklilik ve Bernoulli birlikte ideal boğaz hızını verir.

β = 125/250 = 0,5
v2 = √(2·22249/(1000·(1 − 0,0625))) = 6,889 m/s

Gerçek debi

Q = Cd·A2·v2 = 0,98·0,01227·6,889 = 0,08286 m³/s = 82,86 L/s

Cevap

Q = 82,86 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 44,38 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 310/32 = 9,688 mol
T = 85 + 273,15 = 358,1 K

Hacim

V = nRT/P = 9,688·8,314·358,1/650 = 44,38 L

Cevap

V = 44,38 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 4,175 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 90 + 273,15 = 363,1 K

Yoğunluk

ρ = 450·28,01/(8,314·363,1) = 4,175 kg/m³

Cevap

ρ = 4,175 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 1813 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 650 + 273,15 = 923,1 K
TL = 30 + 273,15 = 303,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 303,1/923,1 = 67,16 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,6716·2700 = 1813 kJ

Cevap

Wmax = 1813 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,1079 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 278,1/(298,1 − 278,1) = 13,91

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 1,5/13,91 = 0,1079 kW

Cevap

Ẇmin = 0,1079 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f5 = 375 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 2L/n = 2·1/5 = 0,4 m

Frekans

f = v/λ = 150/0,4 = 375 Hz

Cevap

f5 = 375 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di2 = 3,75 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

1. merceğin görüntüsü

1/di1 = 1/12 − 1/30 → di1 = 20 cm

2. mercek için cisim

do2 = 15 − 20 = −5 cm

Son görüntü

1/di2 = 1/15 − 1/(−5) → di2 = 3,75 cm

Cevap

di2 = 3,75 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers