Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?15

54 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 5,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 54 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
a = 26 m/s²

Bir model roket durgun hâlden dik olarak yukarı fırlatılıyor. Motoru ona 2 s boyunca 26 m/s² sabit yukarı ivme veriyor; ardından motor duruyor ve roket serbestçe hareket ediyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Roketin ulaştığı en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

a = 26 m/s²t1 = 2 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 25°a = ?m = 5 kg

5 kg’lık bir blok, yatayla 25° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 5 kgθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
θ = 15°blokv₀ = 12 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 15° eğimli bir rampada 12 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 12 m/sθ = 15°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?25°R = 45 m

Bir top düz zeminden yatayın 25° üstünde atılıyor ve 45 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 25°R = 45 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 55 mv0​ = 27 m/s35°H = ?

Bir top 55 m’lik bir uçurumun tepesinden 27 m/s hızla ve yatayın 35° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 27 m/sθ = 35°h = 55 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.İş ve enerjiOrta
40°d = 12 mμ = 0,4

0,5 kg kütleli bir blok, yatayla 40° açı yapan bir eğimde 12 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,4. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 0,5 kgθ = 40°μ = 0,4d = 12 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.İş ve enerjiZor
F = 20 N25°μ = 0,22 kg

Kütlesi 2 kg olan bir blok, 25° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 20 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2’tür. Blok eğim boyunca 2 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 2 kgF = 20 Nθ = 25°μ = 0,2d = 2 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
2 kg45 m/s10 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 25 m/s hızla giden 12 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 2 kg’lık parça 45 m/s hızla ileri devam ediyor. 10 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 12 kgu = 25 m/sm1 = 2 kgv′1 = 45 m/sm2 = 10 kg
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
9 m/s5 m/s

0,2 kg’lık bir top bir duvara 9 m/s hızla çarpıyor ve 5 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 5 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,2 kgvin = 9 m/svout = 5 m/sΔt = 5 ms
Favg = N
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 2,5 mH = 1 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2,5 mH = 1 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1,5 mH = 3 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 1,5 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 150 mm, p1​ = 100 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Su, 150 mm değerinden 75 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 100 kPa, hız 2,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 = 100 kPav1 = 2,5 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 170 kPaQ = ?d = 20 mmh = 1,5 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 170 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 1,5 m altındaki 20 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: debi Q. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 170 kPa (etkin)h = 1,5 md = 20 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
310 g CH₄V = 50 LT = 60 °CP = ?

50 L hacimli bir tank, 60 °C sıcaklığında 310 g CH₄ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 310 gM = 16,04 g/molV = 50 LT = 60 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda He, 100 kPa, 20 L, 25 °C durumundan 200 kPa ve 100 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 100 kPaV1 = 20 LT1 = 25 °CP2 = 200 kPaT2 = 100 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 425 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 2200 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 425 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 20 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 2200 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 425 °CTL = 20 °CQH = 2200 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 21 °CTL​ = -5 °CHPQ̇H​ = 6 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası, dışarısı -5 °C iken evi 21 °C sıcaklığında tutuyor ve eve 6 kW ısı veriyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 21 °CTL = -5 °CQ̇H = 6 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 1,2 mn = 5

İki ucu sabit bir ip, 1,2 m uzunluğundadır; üzerinde dalgalar 300 m/s ile yayılır. 5. harmonik frekansını, f5, bulun.

v = 300 m/sn = 5L = 1,2 m
f5 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 550 nmθ

Bir kırınım ağının milimetrede 100 çizgisi vardır. 550 nm dalga boylu ışık ağa dik olarak düşüyor. Görülebilecek en yüksek aydınlık maksimum mertebesi, mmax, kaçtır?

N = 100 mm⁻¹λ = 550 nm
mmax =

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 2,727 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 15/5,5 = 2,727 s

Cevap

t = 2,727 s
2.Kinematik

Cevap: hmax = 189,8 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Motorlu evre

v₁ = 26·2 = 52 m/s
h₁ = ½·26·2² = 52 m

Yukarı serbest uçuş

Tepede hız sıfırdır.

Δh = v₁²/(2g) = 52²/(2·9,81) = 137,8 m
hmax = 52 + 137,8 = 189,8 m

Cevap

hmax = 189,8 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 2,812 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 25° − 0,15·cos 25°) = 9,81·(0,4226 − 0,1359) = 2,812 m/s²

Cevap

a = 2,812 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: d = 13,38 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 15° + 0,3·cos 15°) = 5,382 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 12²/(2·5,382) = 13,38 m

Cevap

d = 13,38 m
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 24,01 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·45/sin 50°) = 24,01 m/s

Cevap

v0 = 24,01 m/s
6.Eğik atış

Cevap: H = 67,22 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Düşey atış hızı

vy = 27·sin 35° = 15,49 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 15,49²/(2·9,81) = 12,22 m

Yerden yükseklik

H = 55 + 12,22 = 67,22 m

Cevap

H = 67,22 m
7.İş ve enerji

Cevap: Wf = 18,04 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 4,905·0,766 = 3,757 N
F = μN = 0,4·3,757 = 1,503 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 1,503·12 = 18,04 J

Cevap

Wf = 18,04 J
8.İş ve enerji

Cevap: v = 4,038 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
mg·sin θ = 8,292 N
μ·mg·cos θ = 3,556 N

İş–enerji

½mv² = (20 − 11,85)·2 = 16,3 J
v = √(2·16,3/2) = 4,038 m/s

Cevap

v = 4,038 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 21 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 12·25 = 300 kg·m/s

Sonraki momentum

300 = 2·45 + 10·v′2
v′2 = (300 − 90)/10 = 21 m/s

Cevap

v′2 = 21 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 560 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,2·(5 + 9) = 2,8 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 2,8/0,005 = 560 N

Cevap

Favg = 560 N
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 88,29 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 1/2 = 3 m
A = H·b = 1·3 = 3 m²
kapakd = 2,5 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3·3 = 88,29 kN

Cevap

F = 88,29 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 3,25 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 3/2 = 3 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
kapakd = 1,5 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3·4,5 = 116,5 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1,5·3³/12 = 3,375 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3 + 3,375/(3·4,5) = 3,25 m

Cevap

ycp = 3,25 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 53,13 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,5·(150/75)² = 10 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,5² − 10²)/1000 = −46,88 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 100 + (−46,88) = 53,13 kPa

Cevap

p2 = 53,13 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 6,038 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(170000/1000 + 9,81·1,5)) = 19,22 m/s

Debi

Q = A·v = 0,0003142·19,22 = 0,006038 m³/s = 6,038 L/s

Cevap

Q = 6,038 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 1071 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 310/16,04 = 19,33 mol
T = 60 + 273,15 = 333,1 K

Basınç

P = nRT/V = 19,33·8,314·333,1/0,05 = 1071 kPa

Cevap

P = 1071 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 12,52 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 298,1 K, T2 = 373,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(100/200)·(373,1/298,1) = 12,52 L

Cevap

V2 = 12,52 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 1276 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 425 + 273,15 = 698,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 293,1/698,1 = 58,01 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,5801·2200 = 1276 kJ

Cevap

Wmax = 1276 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,5303 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 21 + 273,15 = 294,1 K
TL = -5 + 273,15 = 268,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 294,1/(294,1 − 268,1) = 11,31

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇H/COP = 6/11,31 = 0,5303 kW

Cevap

Ẇmin = 0,5303 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f5 = 625 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 2L/n = 2·1,2/5 = 0,48 m

Frekans

f = v/λ = 300/0,48 = 625 Hz

Cevap

f5 = 625 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: mmax = 18

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Çizgi aralığı

d = 1/100 mm = 10 µm

En yüksek mertebe

m ≤ d/λ = 10 µm/0,55 µm = 18,18 → mmax = 18

Cevap

mmax = 18

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers