Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)2,222 s16,67

60 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 7,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 60 km/ha = −7,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 20 m/s25 m

Bir top, yerden 25 m yükseklikteki bir çatının kenarından 20 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 20 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
kutuv₀ = 8,5 m/sμ = ?

Bir kutu düz bir zeminde 8,5 m/s ilk hızla kayıyor ve 37 m sonra duruyor. g = 9,81 m/s² alın. Kinetik sürtünme katsayısı μ değerini bulun.

v₀ = 8,5 m/sd = 37 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Newton yasalarıZor
θ = 25°blokv₀ = 9 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 25° eğimli bir rampada 9 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 9 m/sθ = 25°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 26 m/s35°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 35° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 26 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
h = 60 mv0​ = 35 m/s15°x = ?

Bir top 60 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 15° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 35 m/sθ = 15°h = 60 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
110 km/h

Düz bir yolda 110 km/h hızla giden bir otomobil sert fren yapıyor ve tekerlekleri kilitli olarak kayarak duruyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,4’dir. Durma mesafesi d değerini bulun.

v = 110 km/hμ = 0,4g = 9,81 m/s²
d = m
8.İş ve enerjiZor
3 kg2 kgμ = 0,4d = 1,5 m

Kütlesi 3 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,4). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 2 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 1,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 3 kgm2 = 2 kgμ = 0,4d = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
4,5 kg7 m/s2,5 kg

7 m/s hızla giden 4,5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 2,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 4,5 kgm2 = 2,5 kgv1 = 7 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
12 m/s13 m/s

0,2 kg’lık bir top bir duvara 12 m/s hızla çarpıyor ve 13 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,2 kgvin = 12 m/svout = 13 m/sΔt = 50 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 0,5 mH = 2,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 0,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 0,5 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2 mH = 2 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, deniz suyu dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2 mH = 2 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
d1​ = 80 mmd2​ = 40 mm12p1​ − p2​ = 45 kPaQ = ?

Su, giriş çapı 80 mm ve boğaz çapı 40 mm olan yatay bir venturimetreden akıyor. Girişteki basınç boğazdakinden 45 kPa yüksektir. Kayıpları ihmal ederek debi Q değerini bulun.

d1 = 80 mmd2 = 40 mmp1 − p2 = 45 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
H = ?d1​ = 50 mmp1​ = 50 kPad2​ = 25 mm

Bir fıskiye lülesi dik olarak yukarı bakıyor. Lülenin hemen altında besleme borusunun çapı 50 mm ve gösterge basıncı 50 kPa’dır. Lüle çıkış çapı 25 mm’dir ve lüle boyunca yükseklik farkı ihmal edilebilir. Kayıpları ve hava direncini ihmal ederek jetin lülenin üstüne çıktığı yükseklik H değerini bulun. g = 9,81 m/s² alın.

d1 = 50 mmp1 = 50 kPa (etkin)d2 = 25 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
H = m
15.İdeal gaz yasasıOrta
410 g HeP = 150 kPaT = 0 °CV = ?

410 g He, 150 kPa ve 0 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 410 gM = 4,003 g/molP = 150 kPaT = 0 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda Ar, 200 kPa, 2 L, 20 °C durumundan 550 kPa ve 190 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 200 kPaV1 = 2 LT1 = 20 °CP2 = 550 kPaT2 = 190 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 700 °CTL​ = 40 °CEQH​QL​W

Bir ısı makinesi 700 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 40 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. Mümkün olan en yüksek ısıl verim ηmax değerini bulun.

TH = 700 °CTL = 40 °C
ηmax = %
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 28 °CTL​ = -18 °CRQ̇H​Q̇L​ = 4 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 28 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini -18 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 4 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 28 °CTL = -18 °CQ̇L = 4 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
θc = ?90°flint cam, n1​ = 1,62gliserin, n2​ = 1,47

Işık, flint cam içinde (n = 1,62) gliserin (n = 1,47) ile düz bir sınıra doğru ilerliyor. Ötesinde tam yansıdığı kritik açıyı, θc, bulun.

n1 = 1,62n2 = 1,47
θc = °
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 589 nmθ2​ = ?

589 nm dalga boylu ışık, milimetrede 400 çizgili bir ağa dik olarak düşüyor. 2. mertebe maksimumunun açısını, θ2, bulun.

N = 400 mm⁻¹λ = 589 nmm = 2
θ2 = °

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 18,52 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·7,5) = 18,52 m

Cevap

s = 18,52 m
2.Kinematik

Cevap: t = 5,081 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−25 = 20·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 20·t − 25 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (20 + √(20² + 2·9,81·25))/9,81 = 5,081 s

Cevap

t = 5,081 s
3.Newton yasaları

Cevap: μ = 0,09953

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

a = v₀²/(2d) = 8,5²/(2·37) = 0,9764 m/s²

Sürtünme katsayısı

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 0,9764/9,81 = 0,09953

Cevap

μ = 0,09953
4.Newton yasaları

Cevap: d = 6,359 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 25° + 0,25·cos 25°) = 6,369 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 9²/(2·6,369) = 6,359 m

Cevap

d = 6,359 m
5.Eğik atış

Cevap: H = 11,34 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 26·cos 35° = 21,3 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 35° = 14,91 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 14,91²/(2·9,81) = 11,34 m

Cevap

H = 11,34 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 153,5 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 35·cos 15° = 33,81 m/s
vy = v0·sin θ = 35·sin 15° = 9,059 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 60 + 9,059·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,059 + √(82,06 + 1177))/9,81 = 4,541 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 33,81·4,541 = 153,5 m

Cevap

x = 153,5 m
7.İş ve enerji

Cevap: d = 119 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Temel birimlerde hız

v = 110/3,6 = 30,56 m/s

Enerji denkliği

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 30,56²/(2·0,4·9,81) = 119 m

Cevap

d = 119 m

Hızı iki katına çıkarmak durma mesafesini dört katına çıkarır.

8.İş ve enerji

Cevap: v = 2,17 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 19,62·1,5 = 29,43 J
μ·m₁g·d = 0,4·29,43·1,5 = 17,66 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 11,77 → v = √(2·11,77/5) = 2,17 m/s

Cevap

v = 2,17 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = 2 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (4,5 − 2,5)/(4,5 + 2,5)·7 = 2 m/s
v′2 = 2·4,5/(4,5 + 2,5)·7 = 9 m/s

Cevap

v′1 = 2 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 5 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,2·(13 + 12) = 5 N·s

Cevap

J = 5 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 64,38 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 0,5 + 2,5/2 = 1,75 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
kapakd = 0,5 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,75·3,75 = 64,38 kN

Cevap

F = 64,38 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 90,5 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2 + 2/2 = 3 m
A = H·b = 2·1,5 = 3 m²
kapakd = 2 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3·3 = 90,5 kN

Cevap

F = 90,5 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 12,31 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Süreklilik

v1 = v2·(40/80)² = 0,25·v2

Giriş ile boğaz arasında Bernoulli

Boru yataydır, bu yüzden yalnızca basınç ve hız değişir.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·45000/(1000·(1 − 0,0625))) = 9,798 m/s
v1 = 2,449 m/s

Debi

Q = A2·v2 = 0,001257·9,798 = 0,01231 m³/s = 12,31 L/s

Cevap

Q = 12,31 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: H = 5,437 m

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Çıkış hızı

β = 25/50 = 0,5
v2 = √(2p1/(ρ(1 − β⁴))) = √(2·50000/(1000·0,9375)) = 10,33 m/s

Jetin yüksekliği

Jet boyunca Bernoulli: tepede hız sıfırdır ve basınç yine atmosfer basıncıdır.

H = v2²/(2g) = 10,33²/(2·9,81) = 5,437 m

Cevap

H = 5,437 m
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 1551 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 410/4,003 = 102,4 mol
T = 0 + 273,15 = 273,1 K

Hacim

V = nRT/P = 102,4·8,314·273,1/150 = 1551 L

Cevap

V = 1551 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 1,149 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 293,1 K, T2 = 463,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(200/550)·(463,1/293,1) = 1,149 L

Cevap

V2 = 1,149 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: ηmax = 67,82 %

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 700 + 273,15 = 973,1 K
TL = 40 + 273,15 = 313,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 313,1/973,1 = 67,82 %

Cevap

ηmax = 67,82 %
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,7211 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 28 + 273,15 = 301,1 K
TL = -18 + 273,15 = 255,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 255,1/(301,1 − 255,1) = 5,547

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 4/5,547 = 0,7211 kW

Cevap

Ẇmin = 0,7211 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θc = 65,15 °

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

90°’de kırılma

sin θc = n₂/n₁ = 1,47/1,62 = 0,9074

Kritik açı

θc = arcsin(0,9074) = 65,15°

Cevap

θc = 65,15°
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θ2 = 28,11 °

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Çizgi aralığı

d = 1/400 mm = 2,5 × 10⁻⁶ m

Ağ denklemi

sin θ = mλ/d = 2·589 × 10⁻⁹/(2,5 × 10⁻⁶) = 0,4712
θ = 28,11°

Cevap

θ2 = 28,11°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers