Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)0,5 s10

36 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 0,5 s’dir; ardından otomobil 5,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 36 km/htr = 0,5 sa = −5,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
v₀ = 14 m/s15 m

Bir top, yerden 15 m yükseklikteki bir çatının kenarından 14 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 14 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 45°a = ?m = 8 kg

8 kg’lık bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 8 kgθ = 45°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 3,5 kg8 kgθ = 25°

25° eğimli bir rampadaki 3,5 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 8 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 3,5 kgm2 = 8 kgθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 20 m/s35°x = ?

Bir top düz zeminden yatayın 35° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 20 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
h = 30 mv0​ = 26 m/s40°v = ?

Bir top 30 m’lik bir uçurumun tepesinden 26 m/s hızla ve yatayın 40° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere çarpma hızı v değerini bulun.

v₀ = 26 m/sθ = 40°h = 30 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
7.İş ve enerjiOrta
35°d = 7 mμ = 0,35

Bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,35. Eğim boyunca 7 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 35°μ = 0,35d = 7 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.İş ve enerjiZor
h = 1 mL = 3,5 mμ = 0,1k = 1000 N/m

0,5 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 1 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,1) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 1000 N/m) çarpıyor. Blok yaya ulaştığındaki hızı v değerini bulun.

m = 0,5 kgh = 1 mL = 3,5 mμ = 0,1k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
3 kg51 m/s5 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 38 m/s hızla giden 8 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 3 kg’lık parça 51 m/s hızla ileri devam ediyor. 5 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 8 kgu = 38 m/sm1 = 3 kgv′1 = 51 m/sm2 = 5 kg
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
5 kgv = ?20 g40°L = 1 m

20 g’lık bir mermi, 1 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 5 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 40° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 20 gM = 5 kgL = 1 mθ = 40°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 2 mH = 2,5 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2 mH = 2,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1 mH = 1 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1 mH = 1 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 75 mm, p1​ = 110 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Su, 75 mm değerinden 40 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 110 kPa, hız 2,75 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 110 kPav1 = 2,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 160 kPaQ = ?d = 40 mmh = 2,5 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 160 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 2,5 m altındaki 40 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: debi Q. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 160 kPa (etkin)h = 2,5 md = 40 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
500 g CO₂V = 10 LT = 10 °CP = ?

10 L hacimli bir tank, 10 °C sıcaklığında 500 g CO₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 500 gM = 44,01 g/molV = 10 LT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda O₂, 400 kPa, 5 L, 25 °C durumundan 400 kPa ve 150 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 400 kPaV1 = 5 LT1 = 25 °CP2 = 400 kPaT2 = 150 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 675 °CTL​ = 25 °CEQH​ = 800 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 675 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 25 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 800 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 675 °CTL = 25 °CQH = 800 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 450 °CT0​ = 30 °CTL​ = -20 °CERWQ̇H​ = 180 kWQ̇L​ = ?

Bir Carnot ısı makinesi 450 °C’deki bir kaynaktan 180 kW ısı alıyor ve 30 °C’deki çevreye ısı atıyor. Tüm işi, -20 °C’deki bir dondurucudan ısı çeken ve yine 30 °C’deki çevreye ısı atan bir Carnot soğutucusunu çalıştırıyor. Dondurucudan ısı çekilme hızı Q̇L değerini bulun.

TH = 450 °CT0 = 30 °CTL = -20 °CQ̇H = 180 kW
Q̇L = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 60 cmf = 5 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 5 cm olan ince bir yakınsak merceğin 60 cm önünde duruyor. Görüntü uzaklığını, di, bulun. 1/f = 1/do + 1/di işaret kuralını kullanın (ıraksak mercek için f < 0, sanal görüntü için di < 0).

do = 60 cmf = 5 cm
di = cm
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 600 nmd = 0,25 mmL = 2 my = ?

600 nm dalga boylu ışık, aralarında 0,25 mm olan iki yarığa düşüyor. Ekran 2 m uzaklıkta. Merkezi aydınlık saçaktan 5. aydınlık saçağa olan uzaklığı, y5, bulun.

λ = 600 nmd = 0,25 mmL = 2 mm = 5
y5 = mm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 14,09 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 10·0,5 = 5 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 10²/(2·5,5) = 9,091 m

Toplam

d = 5 + 9,091 = 14,09 m

Cevap

d = 14,09 m
2.Kinematik

Cevap: t = 3,684 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−15 = 14·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 14·t − 15 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (14 + √(14² + 2·9,81·15))/9,81 = 3,684 s

Cevap

t = 3,684 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 4,856 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 45° − 0,3·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0,2121) = 4,856 m/s²

Cevap

a = 4,856 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 5,157 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 78,48 N
m₁·g·sin θ = 14,51 N
μ·m₁·g·cos θ = 4,668 N

Sistemin ivmesi

a = (78,48 − 14,51 − 4,668)/11,5 = 5,157 m/s²

Cevap

a = 5,157 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: x = 38,32 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 20·cos 35° = 16,38 m/s
vy = v0·sin θ = 20·sin 35° = 11,47 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·11,47/9,81 = 2,339 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 16,38·2,339 = 38,32 m

Cevap

x = 38,32 m
6.Eğik atış

Cevap: v = 35,56 m/s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 26·cos 40° = 19,92 m/s
vy0 = 26·sin 40° = 16,71 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(16,71² + 2·9,81·30) = 29,46 m/s

Çarpma hızı

v = √(19,92² + 29,46²) = 35,56 m/s

Cevap

v = 35,56 m/s

Enerjiyle kontrol edin: v² = v₀² + 2gh.

7.İş ve enerji

Cevap: v = 6,277 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·7·(0,5736 − 0,35·0,8192)) = 6,277 m/s

Cevap

v = 6,277 m/s
8.İş ve enerji

Cevap: v = 3,571 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 4,905·(1 − 0,1·3,5) = 3,188 J

Yaydaki hız

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·0,65) = 3,571 m/s

Cevap

v = 3,571 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 30,2 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Önceki momentum

p = M·u = 8·38 = 304 kg·m/s

Sonraki momentum

304 = 3·51 + 5·v′2
v′2 = (304 − 153)/5 = 30,2 m/s

Cevap

v′2 = 30,2 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 537,8 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 1·(1 − cos 40°) = 0,234 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,234) = 2,142 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 5,02·2,142/0,02 = 537,8 m/s

Cevap

v = 537,8 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 239,1 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2 + 2,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 2,5·3 = 7,5 m²
kapakd = 2 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,25·7,5 = 239,1 kN

Cevap

F = 239,1 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 14,71 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1 + 1/2 = 1,5 m
A = H·b = 1·1 = 1 m²
kapakd = 1 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·1,5·1 = 14,71 kN

Cevap

F = 14,71 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 67,05 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,75·(75/40)² = 9,668 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,75² − 9,668²)/1000 = −42,95 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 110 + (−42,95) = 67,05 kPa

Cevap

p2 = 67,05 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 24,14 L/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(160000/1000 + 9,81·2,5)) = 19,21 m/s

Debi

Q = A·v = 0,001257·19,21 = 0,02414 m³/s = 24,14 L/s

Cevap

Q = 24,14 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 2675 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 500/44,01 = 11,36 mol
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Basınç

P = nRT/V = 11,36·8,314·283,1/0,01 = 2675 kPa

Cevap

P = 2675 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 7,096 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 298,1 K, T2 = 423,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 5·(400/400)·(423,1/298,1) = 7,096 L

Cevap

V2 = 7,096 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 548,4 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 675 + 273,15 = 948,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 298,1/948,1 = 68,55 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,6855·800 = 548,4 kJ

Cevap

Wmax = 548,4 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇L = 529,3 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 450 + 273,15 = 723,1 K
T0 = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = -20 + 273,15 = 253,1 K

Makine işi

η = 1 − 303,1/723,1 = 0,5808
Ẇ = 0,5808·180 = 104,5 kW

Soğutucunun çektiği ısı

COPR = 253,1/(303,1 − 253,1) = 5,063
Q̇L = 5,063·104,5 = 529,3 kW

Cevap

Q̇L = 529,3 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = 5,455 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/5 − 1/60
di = 5,455 cm
FF60 cmf = 5 cm

Işın şeması

gerçek, merceğin öbür tarafında

Cevap

di = 5,455 cm
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: y5 = 24 mm

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Saçak aralığı

Δy = λL/d = 600 × 10⁻⁹·2/(0,25 × 10⁻³) = 4,8 mm

5. saçak

y5 = 5·4,8 = 24 mm

Cevap

y5 = 24 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers