Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = 2 m/s²s = 900 m

Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 2 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 900 m sonraki hızı v değerini bulun.

v₀ = 0a = 2 m/s²s = 900 m
v = m/s
2.KinematikZor
v₀ = 11 m/s25 m

Bir top, yerden 25 m yükseklikteki bir çatının kenarından 11 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 11 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°a = ?m = 10 kg

10 kg’lık bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 10 kgθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 3,5 kg1,5 kgμ = 0,2

Yatay bir masa üzerindeki 3,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 1,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 3,5 kgm2 = 1,5 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
17 my = ?v0​ = 18 m/s70°

Bir top düz zeminden 18 m/s hızla ve yatayın 70° üstünde, 17 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 18 m/sθ = 70°x = 17 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
h = 5 mv0​ = 24 m/s60°menzil

Bir top 5 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 60° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 24 m/sθ = 60°h = 5 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.İş ve enerjiOrta
54 km/h2°1200 kg

Kütlesi 1200 kg olan bir otomobil 2° eğimli bir yokuşu sabit 54 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 350 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 1200 kgθ = 2°Fr = 350 Nv = 54 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
k = 3000 N/m15°μ = 0,22 kg

15° eğimli bir yüzeyin dibindeki yay sabiti 3000 N/m olan bir yay, kütlesi 2 kg olan bir bloğa karşı 10 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Blok ile eğim arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,2’dır. Blok durmadan önce bırakma noktasından eğim boyunca ne kadar d yukarı çıkar? (Yayın ittiği kısa mesafeyi ihmal edin, yani sürtünmeyi ve yerçekimini tüm d mesafesi boyunca alın.)

m = 2 kgk = 3000 N/mx = 10 cmθ = 15°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1400 kg20 m/s1500 kg

20 m/s hızla giden 1400 kg’lık bir otomobil, duran 1500 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 1400 kgv1 = 20 m/sm2 = 1500 kgv2 = 0
ΔK = J
10.Momentum ve çarpışmalarZor
22 m/s12 m/s

0,2 kg’lık bir top bir duvara 22 m/s hızla çarpıyor ve 12 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 50 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,2 kgvin = 22 m/svout = 12 m/sΔt = 50 ms
Favg = N
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 3 mH = 1,5 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 1,5 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2,5 mH = 3 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2,5 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
d1​ = 300 mmd2​ = 150 mm12p1​ − p2​ = 15 kPaQ = ?

Su, giriş çapı 300 mm ve boğaz çapı 150 mm olan yatay bir venturimetreden akıyor. Girişteki basınç boğazdakinden 15 kPa yüksektir. Kayıpları ihmal ederek debi Q değerini bulun.

d1 = 300 mmd2 = 150 mmp1 − p2 = 15 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 200 mm, p1​ = 200 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?Δz = 4 m

Su, 200 mm değerinden 75 mm değerine daralan ve 4 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 200 kPa, hız 1 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 200 mmd2 = 75 mmp1 = 200 kPav1 = 1 m/sΔz = 4 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
320 g N₂V = 50 LT = 20 °CP = ?

50 L hacimli bir tank, 20 °C sıcaklığında 320 g N₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 320 gM = 28,01 g/molV = 50 LT = 20 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda O₂, 150 kPa, 2 L, 40 °C durumundan 250 kPa ve 180 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 150 kPaV1 = 2 LT1 = 40 °CP2 = 250 kPaT2 = 180 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 35 °CTL​ = -30 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 8,5 kWẆ

Tersinir bir soğutucu 8,5 kW ısı çekerek bir soğuk odayı -30 °C’de tutuyor ve 35 °C’deki çevreye ısı atıyor. Isı atma hızı Q̇H değerini bulun.

TL = -30 °CTH = 35 °CQ̇L = 8,5 kW
Q̇H = kW
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 20 °CTL​ = 7 °CHPQ̇H​ = 5 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası, dışarısı 7 °C iken evi 20 °C sıcaklığında tutuyor ve eve 5 kW ısı veriyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 20 °CTL = 7 °CQ̇H = 5 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 0,8 mn = 3

Bir ucu kapalı bir boru, 0,8 m uzunluğundadır. Ses sürati 343 m/s’dir. 3. harmonik frekansını, f3, bulun.

v = 343 m/sn = 3L = 0,8 m
f3 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
θa​ = ?n1​ = 1,55n2​ = 1,53n0​ = 1,00

Bir optik lifin çekirdeği n₁ = 1,55, kılıfı n₂ = 1,53’dir. Havadan gelen ışığın lifin ucuna girip yine toplam iç yansımayla iletilebileceği, lif eksenine göre en büyük açıyı, θa, bulun.

n1 = 1,55n2 = 1,53n0 = 1,00
θa = °

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: v = 60 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Mesafe sonundaki hız

v = √(2·a·s) = √(2·2·900) = 60 m/s

Cevap

v = 60 m/s
(216 km/h)
2.Kinematik

Cevap: t = 3,642 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−25 = 11·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 11·t − 25 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (11 + √(11² + 2·9,81·25))/9,81 = 3,642 s

Cevap

t = 3,642 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,618 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 35° − 0,25·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,2048) = 3,618 m/s²

Cevap

a = 3,618 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 12,36 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (14,71 − 6,867)/5 = 1,57 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 3,5·1,57 + 6,867 = 12,36 N

Cevap

T = 12,36 N
5.Eğik atış

Cevap: y = 9,306 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Duvara kadar süre

vx = 18·cos 70° = 6,156 m/s
t = x/vx = 17/6,156 = 2,761 s

O andaki yükseklik

y = 16,91·2,761 − ½·9,81·2,761² = 9,306 m

Cevap

y = 9,306 m

Top duvarda zaten aşağı inmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: t = 4,466 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 24·cos 60° = 12 m/s
vy = v0·sin θ = 24·sin 60° = 20,78 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 5 + 20,78·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (20,78 + √(432 + 98,1))/9,81 = 4,466 s

Cevap

t = 4,466 s
7.İş ve enerji

Cevap: P = 11,41 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 1200·9,81 = 11772 N
mg·sin θ = 11772·sin 2° = 410,8 N
F = 410,8 + 350 = 760,8 N

Güç

v = 54/3,6 = 15 m/s
P = F·v = 760,8·15 = 11413 W = 11,41 kW

Cevap

P = 11,41 kW
8.İş ve enerji

Cevap: d = 1,691 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·3000·0,1² = 15 J

Eğim boyunca enerji denkliği

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 15/(19,62·(0,2588 + 0,2·0,9659)) = 1,691 m

Cevap

d = 1,691 m
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 144828 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1400·20/2900 = 9,655 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1400·20² = 280000 J
Kafter = ½·2900·9,655² = 135172 J

Kaybolan enerji

ΔK = 280000 − 135172 = 144828 J

Cevap

ΔK = 144828 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 136 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,2·(12 + 22) = 6,8 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 6,8/0,05 = 136 N

Cevap

Favg = 136 N
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 82,77 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 1,5·1,5 = 2,25 m²
kapakd = 3 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,75·2,25 = 82,77 kN

Cevap

F = 82,77 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 155,4 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 3/2 = 4 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
kapakd = 2,5 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·4·4,5 = 155,4 kN

Cevap

F = 155,4 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 99,96 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Süreklilik

v1 = v2·(150/300)² = 0,25·v2

Giriş ile boğaz arasında Bernoulli

Boru yataydır, bu yüzden yalnızca basınç ve hız değişir.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·15000/(1000·(1 − 0,0625))) = 5,657 m/s
v1 = 1,414 m/s

Debi

Q = A2·v2 = 0,01767·5,657 = 0,09996 m³/s = 99,96 L/s

Cevap

Q = 99,96 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 136 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1·(200/75)² = 7,111 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1² − 7,111²)/1000 = −24,78 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·4/1000 = 39,24 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 200 + (−24,78) − 39,24 = 136 kPa

Cevap

p2 = 136 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 556,9 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 320/28,01 = 11,42 mol
T = 20 + 273,15 = 293,1 K

Basınç

P = nRT/V = 11,42·8,314·293,1/0,05 = 556,9 kPa

Cevap

P = 556,9 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 1,736 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 313,1 K, T2 = 453,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(150/250)·(453,1/313,1) = 1,736 L

Cevap

V2 = 1,736 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇H = 10,77 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 35 + 273,15 = 308,1 K
TL = -30 + 273,15 = 243,1 K

Tersinir ısı oranı

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 8,5·308,1/243,1 = 10,77 kW

Cevap

Q̇H = 10,77 kW

Giriş gücü: Ẇ = 2,272 kW.

18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,2217 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 20 + 273,15 = 293,1 K
TL = 7 + 273,15 = 280,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 293,1/(293,1 − 280,1) = 22,55

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇H/COP = 5/22,55 = 0,2217 kW

Cevap

Ẇmin = 0,2217 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f3 = 321,6 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 4L/n = 4·0,8/3 = 1,067 m

Frekans

f = v/λ = 343/1,067 = 321,6 Hz

Cevap

f3 = 321,6 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θa = 14,37 °

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Kılıftaki kritik açı

sin θc = 1,53/1,55 = 0,9871 → θc = 80,79°

Sayısal açıklık

NA = √(1,55² − 1,53²) = 0,2482

Kabul açısı

θa = arcsin(0,2482) = 14,37°

Cevap

θa = 14,37°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers