Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?10

36 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 6,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 36 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
v₀ = 14 m/s20 m

Bir top, yerden 20 m yükseklikteki bir çatının kenarından 14 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

v₀ = 14 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 20°15 kgF = ?

15 kg’lık bir kutu, yatayla 20° açı yapan bir rampada rampaya paralel bir kuvvetle sabit hızla yukarı itiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İtme kuvveti F değerini bulun.

m = 15 kgθ = 20°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
F = N
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 1 kg6 kgμ = 0,25

Yatay bir masa üzerindeki 1 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 6 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 1 kgm2 = 6 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?15°R = 45 m

Bir top düz zeminden yatayın 15° üstünde atılıyor ve 45 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 15°R = 45 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 30 mv0​ = 19 m/s15°x = ?

Bir top 30 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 15° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 19 m/sθ = 15°h = 30 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
90 km/h6°1800 kg

Kütlesi 1800 kg olan bir otomobil 6° eğimli bir yokuşu sabit 90 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 800 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 1800 kgθ = 6°Fr = 800 Nv = 90 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
4 kg5 kgμ = 0,1d = 1,5 m

Kütlesi 4 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,1). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 5 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 1,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 5 kgμ = 0,1d = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
5 kgv = ?15 gh = 15 cm

15 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 5 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 15 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 15 gM = 5 kgh = 15 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
2,5 kgv = ?8 g40°L = 1,5 m

8 g’lık bir mermi, 1,5 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 2,5 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 40° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 8 gM = 2,5 kgL = 1,5 mθ = 40°g = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1,5 mH = 2 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 2 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 4 mH = 3 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 4 mH = 3 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
Q = ?d = 25 mm, Cd​ = 0,6h = 5,5 m

Su, büyük ve açık bir tanktan 25 mm çaplı keskin kenarlı bir orifisten boşalıyor. Su seviyesi orifisin 5,5 m üstünde tutuluyor ve debi katsayısı 0,6’dir. Debi Q değerini bulun. g = 9,81 m/s² alın.

d = 25 mmh = 5,5 mCd = 0,6g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
d1​ = 80 mmd2​ = 40 mm12Δh = 390 mmcıvaQ = ?

Yatay bir venturimetre (giriş 80 mm, boğaz 40 mm) su taşıyor. Giriş ile boğaz arasına bağlı cıvalı bir U-tüp manometre 390 mm seviye farkı gösteriyor. Debi katsayısı 0,97’tür. Debi Q değerini bulun. Su için ρ = 1000 kg/m³, cıva için 13 600 kg/m³ ve g = 9,81 m/s² alın.

d1 = 80 mmd2 = 40 mmΔh = 390 mmCd = 0,97ρHg = 13 600 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
320 g HeP = 750 kPaT = 95 °CV = ?

320 g He, 750 kPa ve 95 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 320 gM = 4,003 g/molP = 750 kPaT = 95 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
CH₄, M = 16,04 g/molP = 350 kPaT = 130 °Cρ = ?

CH₄ gazının 350 kPa ve 130 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 16,04 g/molP = 350 kPaT = 130 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 40 °CTL​ = 5 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 7 kWẆ

Tersinir bir soğutucu 7 kW ısı çekerek bir soğuk odayı 5 °C’de tutuyor ve 40 °C’deki çevreye ısı atıyor. Isı atma hızı Q̇H değerini bulun.

TL = 5 °CTH = 40 °CQ̇L = 7 kW
Q̇H = kW
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 750 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 4900 kJQL​ = 2107 kJW = 2793 kJ

Bir ısı makinesi çevrim başına 750 °C’deki bir kaynaktan 4900 kJ ısı alıyor, 2793 kJ iş üretiyor ve kalanı 20 °C’deki bir kaynağa atıyor. Çevrim başına üretilen toplam entropi Sgen değerini bulun.

TH = 750 °CTL = 20 °CQH = 4900 kJW = 2793 kJ
Sgen = kJ/K
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 1 mn = 1

İki ucu sabit bir ip, 1 m uzunluğundadır; üzerinde dalgalar 100 m/s ile yayılır. temel (birinci harmonik) frekansını, f1, bulun.

v = 100 m/sn = 1L = 1 m
f1 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
θn1​ = 1,46n2​ = 1,44n0​ = 1,00

Bir optik lifin çekirdeği n₁ = 1,46, kılıfı n₂ = 1,44’dir. Sayısal açıklığını, NA, bulun.

n1 = 1,46n2 = 1,44
NA =

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 1,538 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 10/6,5 = 1,538 s

Cevap

t = 1,538 s
2.Kinematik

Cevap: hmax = 29,99 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Çatının üzerine yükselme

0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 14²/(2·9,81) = 9,99 m

Yerden yükseklik

hmax = 20 + 9,99 = 29,99 m

Cevap

hmax = 29,99 m
3.Newton yasaları

Cevap: F = 84,9 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Eğim boyunca kuvvetler

Sabit hız: kuvvetler dengelenir.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

İtme kuvveti

F = 50,33 + 34,57 = 84,9 N

Cevap

F = 84,9 N
4.Newton yasaları

Cevap: T = 10,51 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 2,453)/7 = 8,058 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 1·8,058 + 2,453 = 10,51 N

Cevap

T = 10,51 N
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 29,71 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·45/sin 30°) = 29,71 m/s

Cevap

v0 = 29,71 m/s
6.Eğik atış

Cevap: x = 55,51 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 19·cos 15° = 18,35 m/s
vy = v0·sin θ = 19·sin 15° = 4,918 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 30 + 4,918·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (4,918 + √(24,18 + 588,6))/9,81 = 3,025 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 18,35·3,025 = 55,51 m

Cevap

x = 55,51 m
7.İş ve enerji

Cevap: P = 66,14 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 1800·9,81 = 17658 N
mg·sin θ = 17658·sin 6° = 1846 N
F = 1846 + 800 = 2646 N

Güç

v = 90/3,6 = 25 m/s
P = F·v = 2646·25 = 66144 W = 66,14 kW

Cevap

P = 66,14 kW
8.İş ve enerji

Cevap: v = 3,878 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 49,05·1,5 = 73,58 J
μ·m₁g·d = 0,1·39,24·1,5 = 5,886 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 67,69 → v = √(2·67,69/9) = 3,878 m/s

Cevap

v = 3,878 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 573,6 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,15) = 1,716 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,015 + 5)·1,716/0,015 = 573,6 m/s

Cevap

v = 573,6 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 822,6 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 1,5·(1 − cos 40°) = 0,3509 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,3509) = 2,624 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 2,508·2,624/0,008 = 822,6 m/s

Cevap

v = 822,6 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 49,05 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·1 = 2 m²
kapakd = 1,5 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·2 = 49,05 kN

Cevap

F = 49,05 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 5,636 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·2 = 6 m²
kapakd = 4 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,5·6 = 323,7 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 2·3³/12 = 4,5 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 5,5 + 4,5/(5,5·6) = 5,636 m

Cevap

ycp = 5,636 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 3,06 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

İdeal jet hızı

√(2gh) = √(2·9,81·5,5) = 10,39 m/s

Gerçek debi

Debi katsayısı, jetin daralmasını ve kenardaki sürtünmeyi hesaba katar.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,6·0,0004909·10,39 = 0,00306 m³/s = 3,06 L/s

Cevap

Q = 3,06 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 12,36 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Manometreden basınç farkı

Δp = (13600 − 1000)·9,81·0,39 = 48206 Pa

Boğaz hızı

Süreklilik ve Bernoulli birlikte ideal boğaz hızını verir.

β = 40/80 = 0,5
v2 = √(2·48206/(1000·(1 − 0,0625))) = 10,14 m/s

Gerçek debi

Q = Cd·A2·v2 = 0,97·0,001257·10,14 = 0,01236 m³/s = 12,36 L/s

Cevap

Q = 12,36 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 326,2 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 320/4,003 = 79,94 mol
T = 95 + 273,15 = 368,1 K

Hacim

V = nRT/P = 79,94·8,314·368,1/750 = 326,2 L

Cevap

V = 326,2 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 1,675 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 130 + 273,15 = 403,1 K

Yoğunluk

ρ = 350·16,04/(8,314·403,1) = 1,675 kg/m³

Cevap

ρ = 1,675 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇H = 7,881 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 40 + 273,15 = 313,1 K
TL = 5 + 273,15 = 278,1 K

Tersinir ısı oranı

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 7·313,1/278,1 = 7,881 kW

Cevap

Q̇H = 7,881 kW

Giriş gücü: Ẇ = 0,8808 kW.

18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Sgen = 2,398 kJ/K

Entropi üretimi: tam bir çevrim boyunca iş akışkanının net entropi değişimi yoktur. Sıcak kaynak QH/TH kaybeder, soğuk kaynak QL/TL kazanır. Bunların toplamı üretilen entropidir; tersinir çevrim için sıfır, her gerçek çevrim için pozitiftir.

Atılan ısı

QL = QH − W = 4900 − 2793 = 2107 kJ

Mutlak sıcaklıklar

TH = 750 + 273,15 = 1023 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Kaynakların entropi değişimleri

ΔSH = −4900/1023 = −4,789 kJ/K
ΔSL = 2107/293,1 = 7,187 kJ/K
Sgen = 7,187 − 4,789 = 2,398 kJ/K

Cevap

Sgen = 2,398 kJ/K

Sgen > 0, yani makine mümkündür ama tersinmezdir.

19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f1 = 50 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 2L/n = 2·1/1 = 2 m

Frekans

f = v/λ = 100/2 = 50 Hz

Cevap

f1 = 50 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: NA = 0,2408

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Kılıftaki kritik açı

sin θc = 1,44/1,46 = 0,9863 → θc = 80,51°

Sayısal açıklık

NA = √(1,46² − 1,44²) = 0,2408

Cevap

NA = 0,2408

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers