Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)4,762 s16,67

60 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 3,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 60 km/ha = −3,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 13 m/s35 m

Bir top, yerden 35 m yükseklikteki bir çatının kenarından 13 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 13 m/sh₀ = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 45°a = ?m = 10 kg

10 kg’lık bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 10 kgθ = 45°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 4 kg6 kgμ = 0,1

Yatay bir masa üzerindeki 4 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 6 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Blok ile masa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 6 kgμ = 0,1g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 36 m/s35°menzilH = ?

Bir top düz zeminden yatayın 35° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.

v0 = 36 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
h = 15 mv0​ = 23 m/s40°x = ?

Bir top 15 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 40° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 23 m/sθ = 40°h = 15 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
0,2 kgk = 800 N/mh = ?

Bir oyuncak fırlatıcının yay sabiti 800 N/m olan düşey bir yayı vardır. Üzerine kütlesi 0,2 kg olan bir top konuyor ve yay 6 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Hava direncini ve yayın kütlesini ihmal ederek topun, yay sıkışıkken bulunduğu konumdan ölçülen yükselme yüksekliği h değerini bulun.

m = 0,2 kgk = 800 N/mx = 6 cmg = 9,81 m/s²
h = m
8.İş ve enerjiZor
2 kg5 kgμ = 0,3d = 1,5 m

Kütlesi 2 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,3). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 5 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 1,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 5 kgμ = 0,3d = 1,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
2,5 kg4 m/s1,5 kg

4 m/s hızla giden 2,5 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 1,5 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 2,5 kgm2 = 1,5 kgv1 = 4 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
900 kg24 m/s1700 kg18 m/sv′ = ?

Bir kavşakta 24 m/s hızla doğuya giden 900 kg’lık bir otomobil, 18 m/s hızla kuzeye giden 1700 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın hızı v′ değerini bulun.

m1 = 900 kgv1 = 24 m/s (E)m2 = 1700 kgv2 = 18 m/s (N)
v′ = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 4 mH = 3 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 4 mH = 3 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1,5 mH = 2 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, gliserin dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 2 mb = 2 mρ = 1260 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 150 mm, p1​ = 120 kPad2​ = 75 mm, p2​ = ?

Su, 150 mm değerinden 75 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 120 kPa, hız 0,75 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 150 mmd2 = 75 mmp1 = 120 kPav1 = 0,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 150 mm, p1​ = 270 kPad2​ = 50 mm, p2​ = ?Δz = 2 m

Su, 150 mm değerinden 50 mm değerine daralan ve 2 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 270 kPa, hız 1,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 150 mmd2 = 50 mmp1 = 270 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 2 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
450 g N₂P = 100 kPaT = 40 °CV = ?

450 g N₂, 100 kPa ve 40 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 450 gM = 28,01 g/molP = 100 kPaT = 40 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda N₂, 150 kPa, 20 L, 10 °C durumundan 550 kPa ve 160 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 150 kPaV1 = 20 LT1 = 10 °CP2 = 550 kPaT2 = 160 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 200 °CTL​ = 10 °CEQH​ = 5000 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 200 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 10 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 5000 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 200 °CTL = 10 °CQH = 5000 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 32 °CTL​ = 2 °CRQ̇H​Q̇L​ = 1 kWẆ = ?

Bir buzdolabı, 32 °C sıcaklığındaki bir mutfakta soğuk bölmesini 2 °C sıcaklığında tutuyor ve soğuk bölmeden 1 kW ısı çekiyor. Gereken en küçük güç girdisi Ẇmin değerini bulun.

TH = 32 °CTL = 2 °CQ̇L = 1 kW
Ẇmin = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 1,2 mn = 5

İki ucu sabit bir ip, 1,2 m uzunluğundadır; üzerinde dalgalar 200 m/s ile yayılır. 5. harmonik frekansını, f5, bulun.

v = 200 m/sn = 5L = 1,2 m
f5 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
f1​ = 12 cmf2​ = −15 cm30 cm60 cm

İki ince mercek aynı eksen üzerinde, birbirinden 60 cm uzaklıkta duruyor: odak uzaklığı f₁ = 12 cm olan 1. mercek ve f₂ = −15 cm olan 2. mercek. Bir cisim 1. merceğin 30 cm önünde duruyor. Son görüntünün konumunu, di2, 2. merceğe göre bulun (2. merceğin ötesinde pozitif, gerçek-pozitif kuralı).

f1 = 12 cmf2 = −15 cms = 60 cmdo = 30 cm
di2 = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 39,68 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·3,5) = 39,68 m

Cevap

s = 39,68 m
2.Kinematik

Cevap: t = 4,307 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−35 = 13·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 13·t − 35 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (13 + √(13² + 2·9,81·35))/9,81 = 4,307 s

Cevap

t = 4,307 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 5,549 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 45° − 0,2·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0,1414) = 5,549 m/s²

Cevap

a = 5,549 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 25,9 N

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 3,924)/10 = 5,494 m/s²

Masadaki bloktan gerilme kuvveti

T − μ·m1·g = m1·a
T = 4·5,494 + 3,924 = 25,9 N

Cevap

T = 25,9 N
5.Eğik atış

Cevap: H = 21,73 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 36·cos 35° = 29,49 m/s
vy = v0·sin θ = 36·sin 35° = 20,65 m/s

En yüksek nokta

Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 20,65²/(2·9,81) = 21,73 m

Cevap

H = 21,73 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 67,23 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 23·cos 40° = 17,62 m/s
vy = v0·sin θ = 23·sin 40° = 14,78 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 15 + 14,78·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (14,78 + √(218,6 + 294,3))/9,81 = 3,816 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 17,62·3,816 = 67,23 m

Cevap

x = 67,23 m
7.İş ve enerji

Cevap: h = 0,7339 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 6 cm = 0,06 m
½kx² = ½·800·0,06² = 1,44 J

Yükseklik

m·g = 0,2·9,81 = 1,962 N
h = ½kx²/(mg) = 1,44/1,962 = 0,7339 m

Cevap

h = 0,7339 m
8.İş ve enerji

Cevap: v = 4,301 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 49,05·1,5 = 73,58 J
μ·m₁g·d = 0,3·19,62·1,5 = 8,829 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 64,75 → v = √(2·64,75/7) = 4,301 m/s

Cevap

v = 4,301 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 5 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (2,5 − 1,5)/(2,5 + 1,5)·4 = 1 m/s
v′2 = 2·2,5/(2,5 + 1,5)·4 = 5 m/s

Cevap

v′2 = 5 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′ = 14,41 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 900·24 = 21600 kg·m/s
py = 1700·18 = 30600 kg·m/s

Enkazın hızı

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 37456/2600 = 14,41 m/s

Cevap

v′ = 14,41 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 242,8 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 3/2 = 5,5 m
A = H·b = 3·1,5 = 4,5 m²
kapakd = 4 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,5·4,5 = 242,8 kN

Cevap

F = 242,8 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 123,6 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
kapakd = 1,5 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1260·9,81·2,5·4 = 123,6 kN

Cevap

F = 123,6 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 115,8 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,75·(150/75)² = 3 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,75² − 3²)/1000 = −4,219 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 120 + (−4,219) = 115,8 kPa

Cevap

p2 = 115,8 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 160,4 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(150/50)² = 13,5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 13,5²)/1000 = −90 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·2/1000 = 19,62 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 270 + (−90) − 19,62 = 160,4 kPa

Cevap

p2 = 160,4 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 418,3 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 450/28,01 = 16,07 mol
T = 40 + 273,15 = 313,1 K

Hacim

V = nRT/P = 16,07·8,314·313,1/100 = 418,3 L

Cevap

V = 418,3 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 8,344 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 283,1 K, T2 = 433,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(150/550)·(433,1/283,1) = 8,344 L

Cevap

V2 = 8,344 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 2008 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 200 + 273,15 = 473,1 K
TL = 10 + 273,15 = 283,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 283,1/473,1 = 40,16 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,4016·5000 = 2008 kJ

Cevap

Wmax = 2008 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇmin = 0,109 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 32 + 273,15 = 305,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Mümkün olan en iyi COP

COPR,max = TL/(TH − TL) = 275,1/(305,1 − 275,1) = 9,172

En küçük güç

En az işi, en yüksek COP’a sahip tersinir bir makine gerektirir.

Ẇmin = Q̇L/COP = 1/9,172 = 0,109 kW

Cevap

Ẇmin = 0,109 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f5 = 416,7 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 2L/n = 2·1,2/5 = 0,48 m

Frekans

f = v/λ = 200/0,48 = 416,7 Hz

Cevap

f5 = 416,7 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di2 = −10,91 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

1. merceğin görüntüsü

1/di1 = 1/12 − 1/30 → di1 = 20 cm

2. mercek için cisim

do2 = 60 − 20 = 40 cm

Son görüntü

1/di2 = 1/(−15) − 1/40 → di2 = −10,91 cm

Cevap

di2 = −10,91 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers