Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)3,03 s16,67

60 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 5,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 60 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
v₀ = 11 m/s20 m

Bir top, yerden 20 m yükseklikteki bir çatının kenarından 11 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 11 m/sh₀ = 20 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 45°a = ?m = 15 kg

15 kg’lık bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 15 kgθ = 45°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 3 kg2 kgθ = 20°

20° eğimli bir rampadaki 3 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 2 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m1 = 3 kgm2 = 2 kgθ = 20°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 40 m/sθ = ?R = 85 m

Bir top düz zeminden 40 m/s hızla atılıyor ve 85 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 40 m/sR = 85 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
4 mv0​ = 24 m/s50°x = ?

Bir top yer seviyesinden 24 m/s hızla ve yatayın 50° üstünde atılıyor. İnerken 4 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 24 m/sθ = 50°hroof = 4 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
36 km/h4°1000 kg

Kütlesi 1000 kg olan bir otomobil 4° eğimli bir yokuşu sabit 36 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 200 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 1000 kgθ = 4°Fr = 200 Nv = 36 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
2 kg6 kgμ = 0,4d = 1 m

Kütlesi 2 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,4). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 6 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 1 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 6 kgμ = 0,4d = 1 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1 kg54 m/s3 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 7 m/s hızla giden 4 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 1 kg’lık parça 54 m/s hızla ileri devam ediyor. 3 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 4 kgu = 7 m/sm1 = 1 kgv′1 = 54 m/sm2 = 3 kg
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
17 m/s20 m/s

0,1 kg’lık bir top bir duvara 17 m/s hızla çarpıyor ve 20 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 40 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,1 kgvin = 17 m/svout = 20 m/sΔt = 40 ms
Favg = N
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 2 mH = 1,5 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 3 mH = 3 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 3 mH = 3 mb = 1 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
d1​ = 100 mmd2​ = 50 mm12p1​ − p2​ = 55 kPaQ = ?

Su, giriş çapı 100 mm ve boğaz çapı 50 mm olan yatay bir venturimetreden akıyor. Girişteki basınç boğazdakinden 55 kPa yüksektir. Kayıpları ihmal ederek debi Q değerini bulun.

d1 = 100 mmd2 = 50 mmp1 − p2 = 55 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
C210,5 m1,5 md = 32 mmpC​ = ?

İç çapı 32 mm olan bir hortum, açık bir tanktan sifonla su çekiyor. Hortumun en yüksek noktası C, su yüzeyinin 0,5 m üstündedir ve (havaya açık) çıkış, su yüzeyinin 1,5 m altındadır. Kayıpları ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. C noktasındaki mutlak basınç pC değerini bulun. Atmosfer basıncı 101,3 kPa’dır.

d = 32 mmzC = +0,5 mz2 = −1,5 mg = 9,81 m/s²patm = 101,3 kPa
pC = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
170 g ArP = 750 kPaT = 70 °CV = ?

170 g Ar, 750 kPa ve 70 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 170 gM = 39,95 g/molP = 750 kPaT = 70 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda N₂, 200 kPa, 20 L, 35 °C durumundan 450 kPa ve 210 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 200 kPaV1 = 20 LT1 = 35 °CP2 = 450 kPaT2 = 210 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 700 °CTL​ = 10 °CEQH​QL​η = 28%

Bir ısı makinesi 700 °C’deki bir kaynaktan ısı alıyor ve 10 °C’deki çevreye ısı atıyor. Gerçek ısıl verimi %28’dir. Gerçek verimin Carnot verimine oranı olan ikinci yasa verimi ηII değerini bulun.

TH = 700 °CTL = 10 °Cη = 28%
ηII = %
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
900 °CTm​ = ?10 °CABWA​WB​

İki Carnot makinesi seri çalışıyor. A makinesi 900 °C’deki bir kaynaktan ısı alıyor ve Tm sıcaklığındaki bir ara kaynağa ısı atıyor. B makinesi bu ısının tamamını alıyor ve 10 °C’deki bir kaynağa ısı atıyor. İki makine aynı işi üretir. Tm değerini °C cinsinden bulun.

TH = 900 °CTL = 10 °C
Tm = °C
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 4 cmf = 12 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 12 cm olan ince bir yakınsak merceğin 4 cm önünde duruyor. Görüntü uzaklığını, di, bulun. 1/f = 1/do + 1/di işaret kuralını kullanın (ıraksak mercek için f < 0, sanal görüntü için di < 0).

do = 4 cmf = 12 cm
di = cm
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 550 nma = 0,2 mmL = 3 m

550 nm dalga boylu ışık, 0,2 mm genişliğinde tek bir yarıktan geçiyor. 3 m uzaklıktaki bir ekranda merkezi aydınlık maksimumun genişliğini, w, bulun (iki yandaki ilk karanlık saçaklar arası).

λ = 550 nma = 0,2 mmL = 3 m
w = mm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 25,25 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·5,5) = 25,25 m

Cevap

s = 25,25 m
2.Kinematik

Cevap: t = 3,431 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−20 = 11·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 11·t − 20 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (11 + √(11² + 2·9,81·20))/9,81 = 3,431 s

Cevap

t = 3,431 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 5,549 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 45° − 0,2·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0,1414) = 5,549 m/s²

Cevap

a = 5,549 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 18,56 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 19,62 N
m₁·g·sin θ = 10,07 N
μ·m₁·g·cos θ = 6,914 N

Sistemin ivmesi

a = (19,62 − 10,07 − 6,914)/5 = 0,5281 m/s²

Asılı kütleden ip gerilmesi

m2·g − T = m2·a → T = 2·(9,81 − 0,5281) = 18,56 N

Cevap

T = 18,56 N
5.Eğik atış

Cevap: θ = 15,7 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·85/40² = 0,5212

Açı

2θ = 31,41° → θ = 15,7°

Cevap

θ = 15,7°

Diğer çözüm 90° − θ = 74,3°.

6.Eğik atış

Cevap: x = 54,25 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 15,43 m/s, vy = 18,39 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

4 = 18,39·t − 4,905·t²
t = (18,39 + √(18,39² − 2·9,81·4))/9,81 = 3,516 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 15,43·3,516 = 54,25 m

Cevap

x = 54,25 m
7.İş ve enerji

Cevap: P = 8,843 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 1000·9,81 = 9810 N
mg·sin θ = 9810·sin 4° = 684,3 N
F = 684,3 + 200 = 884,3 N

Güç

v = 36/3,6 = 10 m/s
P = F·v = 884,3·10 = 8843 W = 8,843 kW

Cevap

P = 8,843 kW
8.İş ve enerji

Cevap: v = 3,571 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 58,86·1 = 58,86 J
μ·m₁g·d = 0,4·19,62·1 = 7,848 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 51,01 → v = √(2·51,01/8) = 3,571 m/s

Cevap

v = 3,571 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = −8,667 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 4·7 = 28 kg·m/s

Sonraki momentum

28 = 1·54 + 3·v′2
v′2 = (28 − 54)/3 = −8,667 m/s

Cevap

v′2 = −8,667 m/s

Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 92,5 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,1·(20 + 17) = 3,7 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 3,7/0,04 = 92,5 N

Cevap

Favg = 92,5 N
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 121,4 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2 + 1,5/2 = 2,75 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
kapakd = 2 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,75·4,5 = 121,4 kN

Cevap

F = 121,4 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 4,667 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 3/2 = 4,5 m
A = H·b = 3·1 = 3 m²
kapakd = 3 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·4,5·3 = 116,5 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1·3³/12 = 2,25 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 4,5 + 2,25/(4,5·3) = 4,667 m

Cevap

ycp = 4,667 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 21,27 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Süreklilik

v1 = v2·(50/100)² = 0,25·v2

Giriş ile boğaz arasında Bernoulli

Boru yataydır, bu yüzden yalnızca basınç ve hız değişir.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·55000/(1000·(1 − 0,0625))) = 10,83 m/s
v1 = 2,708 m/s

Debi

Q = A2·v2 = 0,001963·10,83 = 0,02127 m³/s = 21,27 L/s

Cevap

Q = 21,27 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: pC = 81,68 kPa

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Hortumdaki hız

Yüzey ve çıkış ikisi de havaya açıktır, bu yüzden basınç terimleri sadeleşir.

v = √(2g·1,5) = √(2·9,81·1,5) = 5,425 m/s

Yüzeyden C’ye Bernoulli

patm = pC + ½ρv² + ρgzC
pC = 101,3 − 1000·(5,425²/2 + 9,81·0,5)/1000 = 101,3 − 19,62 = 81,68 kPa

Cevap

pC = 81,68 kPa

Bu basınç suyun buhar basıncına düşerse sifon çalışmayı durdurur.

15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 16,19 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 170/39,95 = 4,255 mol
T = 70 + 273,15 = 343,1 K

Hacim

V = nRT/P = 4,255·8,314·343,1/750 = 16,19 L

Cevap

V = 16,19 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 13,94 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 308,1 K, T2 = 483,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 20·(200/450)·(483,1/308,1) = 13,94 L

Cevap

V2 = 13,94 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: ηII = 39,49 %

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 700 + 273,15 = 973,1 K
TL = 10 + 273,15 = 283,1 K

Carnot verimi

ηCarnot = 1 − 283,1/973,1 = 70,9 %

İkinci yasa verimi

ηII = η/ηCarnot = 28/70,9 = 39,49 %

Cevap

ηII = 39,49 %
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Tm = 455 °C

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 900 + 273,15 = 1173 K
TL = 10 + 273,15 = 283,1 K

Eşit iş

W = Q·(1 − Tlow/Thigh) ve Q/T her kaynakta aynıdır, bu yüzden W sıcaklık düşüşüyle orantılıdır.

Tm = (1173 + 283,1)/2 = 728,2 K = 455 °C

Cevap

Tm = 455 °C
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = −6 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/12 − 1/4
di = −6 cm
FF4 cmf = 12 cm

Işın şeması

sanal, cisimle aynı tarafta

Cevap

di = −6 cm
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: w = 16,5 mm

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

İlk karanlık saçak

y₁ = λL/a = 550 × 10⁻⁹·3/(0,2 × 10⁻³) = 8,25 mm

Merkezi maksimumun genişliği

w = 2y₁ = 16,5 mm

Cevap

w = 16,5 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers