Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = 2,5 m/s²s = 1300 m

Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 2,5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 1300 m sonraki hızı v değerini bulun.

v₀ = 0a = 2,5 m/s²s = 1300 m
v = m/s
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)9 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 9 s boyunca 3 m/s² ile hızlanıyor, sonra 30 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 3 m/s² ile fren yapıyor. Toplam yolculuk süresi t değerini bulun.

a1 = 3 m/s²t1 = 9 st2 = 30 sa3 = −3 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°a = ?m = 8 kg

8 kg’lık bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 8 kgθ = 35°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
θ = 15°blokv₀ = 7,5 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 15° eğimli bir rampada 7,5 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 7,5 m/sθ = 15°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 30 m/sθ = ?R = 55 m

Bir top düz zeminden 30 m/s hızla atılıyor ve 55 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 30 m/sR = 55 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 60 mv0​ = 15 m/s20°x = ?

Bir top 60 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 20° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 15 m/sθ = 20°h = 60 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.İş ve enerjiOrta
50°L = 1 m10 kg

Kütlesi 10 kg olan bir top, 1 m uzunluğunda hafif bir ipe asılıdır. İp düşeyle 50° açı yapana kadar yana çekiliyor ve durgun hâlden bırakılıyor. Top en alt noktadan geçerken ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 10 kgL = 1 mθ = 50°g = 9,81 m/s²
T = N
8.İş ve enerjiZor
h = 2,5 mL = 2,5 mμ = 0,3k = 1500 N/m

10 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 2,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 2,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,3) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 1500 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 10 kgh = 2,5 mL = 2,5 mμ = 0,3k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
3 kg6 m/s4 kg

6 m/s hızla giden 3 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 4 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra birinci kızağın hızı v′1 değerini bulun (ilk hareket yönü pozitif).

m1 = 3 kgm2 = 4 kgv1 = 6 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
26 m/s13 m/s

0,4 kg’lık bir top bir duvara 26 m/s hızla çarpıyor ve 13 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 10 ms sürüyor. Duvarın topa uyguladığı ortalama kuvvet Favg değerini bulun.

m = 0,4 kgvin = 26 m/svout = 13 m/sΔt = 10 ms
Favg = N
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 1,5 mH = 2 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 2 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 3 mH = 3 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 3 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 200 mm, p1​ = 310 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?

Su, 200 mm değerinden 100 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 310 kPa, hız 2,75 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 = 310 kPav1 = 2,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 20 kPav = ?d = 50 mmh = 3,5 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 20 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 3,5 m altındaki 50 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: jet hızı v. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 20 kPa (etkin)h = 3,5 md = 50 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
470 g HeV = 5 LT = 10 °CP = ?

5 L hacimli bir tank, 10 °C sıcaklığında 470 g He içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 470 gM = 4,003 g/molV = 5 LT = 10 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda He, 400 kPa, 2 L, 35 °C durumundan 700 kPa ve 110 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 400 kPaV1 = 2 LT1 = 35 °CP2 = 700 kPaT2 = 110 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 225 °CTL​ = 20 °CEQH​ = 2400 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 225 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 20 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 2400 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 225 °CTL = 20 °CQH = 2400 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 900 °CT0​ = 27 °CTL​ = -25 °CERWQ̇H​ = 110 kWQ̇L​ = ?

Bir Carnot ısı makinesi 900 °C’deki bir kaynaktan 110 kW ısı alıyor ve 27 °C’deki çevreye ısı atıyor. Tüm işi, -25 °C’deki bir dondurucudan ısı çeken ve yine 27 °C’deki çevreye ısı atan bir Carnot soğutucusunu çalıştırıyor. Dondurucudan ısı çekilme hızı Q̇L değerini bulun.

TH = 900 °CT0 = 27 °CTL = -25 °CQ̇H = 110 kW
Q̇L = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
S15 m/sO5 m/sf = 1000 Hz

15 m/s ile hareket eden 1000 Hz’lik bir kaynak ve 5 m/s ile hareket eden bir gözlemci birbirine yaklaşıyor. Ses sürati 343 m/s’dir. Gözlemcinin duyduğu frekansı, f′, bulun.

f = 1000 Hzv = 343 m/svs = 15 m/svo = 5 m/s
f′ = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
λ = 633 nmθ1​ = ?

633 nm dalga boylu ışık, milimetrede 800 çizgili bir ağa dik olarak düşüyor. 1. mertebe maksimumunun açısını, θ1, bulun.

N = 800 mm⁻¹λ = 633 nmm = 1
θ1 = °

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: v = 80,62 m/s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Mesafe sonundaki hız

v = √(2·a·s) = √(2·2,5·1300) = 80,62 m/s

Cevap

v = 80,62 m/s
(290,2 km/h)
2.Kinematik

Cevap: t = 48 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 3·9 = 27 m/s

Frenleme süresi

t3 = v/a3 = 27/3 = 9 s

Toplam süre

t = 9 + 30 + 9 = 48 s

Cevap

t = 48 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,216 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 35° − 0,3·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,2457) = 3,216 m/s²

Cevap

a = 3,216 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: d = 5,226 m

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 15° + 0,3·cos 15°) = 5,382 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 7,5²/(2·5,382) = 5,226 m

Cevap

d = 5,226 m
5.Eğik atış

Cevap: θ = 18,42 °

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·55/30² = 0,5995

Açı

2θ = 36,83° → θ = 18,42°

Cevap

θ = 18,42°

Diğer çözüm 90° − θ = 71,58°.

6.Eğik atış

Cevap: x = 57,22 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 15·cos 20° = 14,1 m/s
vy = v0·sin θ = 15·sin 20° = 5,13 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 60 + 5,13·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (5,13 + √(26,32 + 1177))/9,81 = 4,059 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 14,1·4,059 = 57,22 m

Cevap

x = 57,22 m
7.İş ve enerji

Cevap: T = 168,2 N

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Dairesel bir yörüngede merkeze doğru net kuvvet mv²/r’ye eşit olmalıdır.

Alttaki hız

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1·(1 − cos 50°) = 7,009 m²/s²

Alttaki kuvvetler

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
T = mg + mv²/L = 98,1 + 10·7,009/1 = 168,2 N

Cevap

T = 168,2 N

Kontrol: T = mg(3 − 2cos θ) = 168,2 N.

8.İş ve enerji

Cevap: x = 47,84 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 98,1·(2,5 − 0,3·2,5) = 171,7 J

En büyük sıkışma

½kx² = 171,7 → x = √(2·171,7/1500) = 0,4784 m = 47,84 cm

Cevap

x = 47,84 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′1 = −0,8571 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (3 − 4)/(3 + 4)·6 = −0,8571 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 4)·6 = 5,143 m/s

Cevap

v′1 = −0,8571 m/s

Eksi işareti, birinci kızağın geri sektiği anlamına gelir.

10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: Favg = 1560 N

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,4·(13 + 26) = 15,6 N·s

Ortalama kuvvet

Favg = J/Δt = 15,6/0,01 = 1560 N

Cevap

Favg = 1560 N
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 98,1 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 2/2 = 2,5 m
A = H·b = 2·2 = 4 m²
kapakd = 1,5 mH = 2 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·4 = 98,1 kN

Cevap

F = 98,1 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 397,3 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 3/2 = 4,5 m
A = H·b = 3·3 = 9 m²
kapakd = 3 mH = 3 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,5·9 = 397,3 kN

Cevap

F = 397,3 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 253,3 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,75·(200/100)² = 11 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,75² − 11²)/1000 = −56,72 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 310 + (−56,72) = 253,3 kPa

Cevap

p2 = 253,3 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: v = 10,42 m/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(20000/1000 + 9,81·3,5)) = 10,42 m/s

Cevap

v = 10,42 m/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 55280 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 470/4,003 = 117,4 mol
T = 10 + 273,15 = 283,1 K

Basınç

P = nRT/V = 117,4·8,314·283,1/0,005 = 55280 kPa

Cevap

P = 55280 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 1,421 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 308,1 K, T2 = 383,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(400/700)·(383,1/308,1) = 1,421 L

Cevap

V2 = 1,421 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 987,7 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 225 + 273,15 = 498,1 K
TL = 20 + 273,15 = 293,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 293,1/498,1 = 41,15 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,4115·2400 = 987,7 kJ

Cevap

Wmax = 987,7 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇L = 390,6 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 900 + 273,15 = 1173 K
T0 = 27 + 273,15 = 300,1 K
TL = -25 + 273,15 = 248,1 K

Makine işi

η = 1 − 300,1/1173 = 0,7442
Ẇ = 0,7442·110 = 81,86 kW

Soğutucunun çektiği ısı

COPR = 248,1/(300,1 − 248,1) = 4,772
Q̇L = 4,772·81,86 = 390,6 kW

Cevap

Q̇L = 390,6 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f′ = 1061 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Doppler formülü

f′ = f·(v + vo)/(v − vs) = 1000·(343 + 5)/(343 − 15)
f′ = 1061 Hz

Cevap

f′ = 1061 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θ1 = 30,42 °

Girişim ve kırınım: aralarında d uzaklığı olan iki yarıktan gelen ışık, ekrandaki bir noktaya d·sin θ yol farkıyla ulaşır. Aydınlık saçaklar d·sin θ = mλ olan yerlerde görünür (m = 0, ±1, ±2, …). L ≫ d uzaklığındaki bir ekran için m. aydınlık saçak y = mλL/d konumundadır ve saçak aralığı Δy = λL/d’dir. Milimetrede N çizgisi olan bir ağın d = 1/N’dir ve d·sin θ = mλ’da keskin maksimumları vardır; sin θ ≤ 1 olduğundan en yüksek mertebe m ≤ d/λ olan en büyük tam sayıdır. a genişliğindeki tek bir yarığın karanlık saçakları a·sin θ = mλ’dadır, m = ±1, ±2, …

Çizgi aralığı

d = 1/800 mm = 1,25 × 10⁻⁶ m

Ağ denklemi

sin θ = mλ/d = 1·633 × 10⁻⁹/(1,25 × 10⁻⁶) = 0,5064
θ = 30,42°

Cevap

θ1 = 30,42°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers