Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = ?s = 1900 m

Bir uçağın kalkış için 180 km/h hıza ihtiyacı var ve kullanılabilir pist 1900 m uzunluğunda. Durgun hâlden başlayarak hangi sabit ivmeye a ihtiyaç duyar?

v₀ = 0v = 180 km/hs = 1900 m
a = m/s²
2.KinematikZor
a = 40 m/s²

Bir model roket durgun hâlden dik olarak yukarı fırlatılıyor. Motoru ona 2 s boyunca 40 m/s² sabit yukarı ivme veriyor; ardından motor duruyor ve roket serbestçe hareket ediyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Roketin ulaştığı en büyük yükseklik hmax değerini bulun.

a = 40 m/s²t1 = 2 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°a = ?m = 9 kg

9 kg’lık bir blok, yatayla 35° açı yapan sürtünmesiz bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 9 kgθ = 35°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 2 kg9 kgθ = 25°

25° eğimli bir rampadaki 2 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 9 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 9 kgθ = 25°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 20 m/sθ = ?R = 15 m

Bir top düz zeminden 20 m/s hızla atılıyor ve 15 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 20 m/sR = 15 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
h = 55 mv0​ = 12 m/s45°α = ?

Bir top 55 m’lik bir uçurumun tepesinden 12 m/s hızla ve yatayın 45° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yere yatayın altında hangi açıyla α çarpar?

v₀ = 12 m/sθ = 45°h = 55 mg = 9,81 m/s²
α = °
7.İş ve enerjiOrta
72 km/h4°1500 kg

Kütlesi 1500 kg olan bir otomobil 4° eğimli bir yokuşu sabit 72 km/h hızla çıkıyor. Hava direnci ve yuvarlanma direnci toplamı 400 N’dir. Tekerleklerin vermesi gereken güç P değerini kW cinsinden bulun.

m = 1500 kgθ = 4°Fr = 400 Nv = 72 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
8.İş ve enerjiZor
F = 15 N20°μ = 0,252 kg

Kütlesi 2 kg olan bir blok, 20° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 15 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25’tür. Blok eğim boyunca 9 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 2 kgF = 15 Nθ = 20°μ = 0,25d = 9 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
3 kg2 m/s1 kg

2 m/s hızla giden 3 kg’lık bir kızak, sürtünmesiz bir ray üzerinde duran 1 kg’lık bir kızakla tamamen esnek, kafa kafaya bir çarpışma yapıyor. Çarpışmadan sonra ikinci kızağın hızı v′2 değerini bulun.

m1 = 3 kgm2 = 1 kgv1 = 2 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
900 kg15 m/s1500 kg25 m/sv′ = ?

Bir kavşakta 15 m/s hızla doğuya giden 900 kg’lık bir otomobil, 25 m/s hızla kuzeye giden 1500 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın hızı v′ değerini bulun.

m1 = 900 kgv1 = 15 m/s (E)m2 = 1500 kgv2 = 25 m/s (N)
v′ = m/s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 2 mH = 1 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2 mH = 1 mb = 2 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 2,5 mH = 1,5 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, yağ dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 2,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 2,5 mH = 1,5 mb = 3 mρ = 880 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
Q = ?d = 20 mm, Cd​ = 0,61h = 1,5 m

Su, büyük ve açık bir tanktan 20 mm çaplı keskin kenarlı bir orifisten boşalıyor. Su seviyesi orifisin 1,5 m üstünde tutuluyor ve debi katsayısı 0,61’dir. Debi Q değerini bulun. g = 9,81 m/s² alın.

d = 20 mmh = 1,5 mCd = 0,61g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 75 mm, p1​ = 100 kPad2​ = 25 mm, p2​ = ?Δz = 3 m

Su, 75 mm değerinden 25 mm değerine daralan ve 3 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 100 kPa, hız 0,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 25 mmp1 = 100 kPav1 = 0,5 m/sΔz = 3 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
100 g N₂V = 10 LT = 75 °CP = ?

10 L hacimli bir tank, 75 °C sıcaklığında 100 g N₂ içeriyor. İdeal gaz kabul edip basınç P değerini bulun.

m = 100 gM = 28,01 g/molV = 10 LT = 75 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
16.İdeal gaz yasasıZor
Durum 1Durum 2

Sabit miktarda CH₄, 200 kPa, 2 L, 35 °C durumundan 200 kPa ve 140 °C durumuna geçiyor. Yeni hacim V2 değerini bulun.

P1 = 200 kPaV1 = 2 LT1 = 35 °CP2 = 200 kPaT2 = 140 °C
V2 = L
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 200 °CTL​ = 30 °CEQH​ = 2200 kJQL​W = ?

Bir ısı makinesi 200 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 30 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. 2200 kJ ısı alıyor. Üretebileceği en fazla iş Wmax değerini bulun.

TH = 200 °CTL = 30 °CQH = 2200 kJ
Wmax = kJ
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 55 °CTL​ = 7 °CHPQ̇H​ = 18,5 kWQ̇L​Ẇ = ?

Bir ısı pompası 7 °C’deki bir kaynaktan ısı alarak 55 °C’deki bir ısıtma sistemine 18,5 kW ısı veriyor. Gerçek COP’u bu sıcaklıklar arasındaki Carnot COP’unun %30’idir. Harcadığı elektrik gücü Ẇ değerini bulun.

TH = 55 °CTL = 7 °CηII = 30%Q̇H = 18,5 kW
Ẇ = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 40 cmf = 12 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 12 cm olan ince bir yakınsak merceğin 40 cm önünde duruyor. Büyütmeyi, m, bulun (ters görüntü için negatif).

do = 40 cmf = 12 cm
m =
20.Dalgalar, ses ve optikZor
f1​ = 10 cmf2​ = 12 cm30 cm20 cm

İki ince mercek aynı eksen üzerinde, birbirinden 20 cm uzaklıkta duruyor: odak uzaklığı f₁ = 10 cm olan 1. mercek ve f₂ = 12 cm olan 2. mercek. Bir cisim 1. merceğin 30 cm önünde duruyor. Son görüntünün konumunu, di2, 2. merceğe göre bulun (2. merceğin ötesinde pozitif, gerçek-pozitif kuralı).

f1 = 10 cmf2 = 12 cms = 20 cmdo = 30 cm
di2 = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: a = 0,6579 m/s²

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v = 180/3,6 = 50 m/s

İvme

a = v²/(2s) = 50²/(2·1900) = 0,6579 m/s²

Cevap

a = 0,6579 m/s²
2.Kinematik

Cevap: hmax = 406,2 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Motorlu evre

v₁ = 40·2 = 80 m/s
h₁ = ½·40·2² = 80 m

Yukarı serbest uçuş

Tepede hız sıfırdır.

Δh = v₁²/(2g) = 80²/(2·9,81) = 326,2 m
hmax = 80 + 326,2 = 406,2 m

Cevap

hmax = 406,2 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 5,627 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 35° − 0·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0) = 5,627 m/s²

Cevap

a = 5,627 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 7,111 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 88,29 N
m₁·g·sin θ = 8,292 N
μ·m₁·g·cos θ = 1,778 N

Sistemin ivmesi

a = (88,29 − 8,292 − 1,778)/11 = 7,111 m/s²

Cevap

a = 7,111 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: θ = 10,79 °

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·15/20² = 0,3679

Açı

2θ = 21,58° → θ = 10,79°

Cevap

θ = 10,79°

Diğer çözüm 90° − θ = 79,21°.

6.Eğik atış

Cevap: α = 75,96 °

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 12·cos 45° = 8,485 m/s
vy0 = 12·sin 45° = 8,485 m/s

Çarpmadaki düşey hız

Düşey yönde enerji veya v² = v₀² + 2as.

vy = √(8,485² + 2·9,81·55) = 33,93 m/s

Çarpma açısı

tan α = vy/vx = 33,93/8,485 → α = 75,96°

Cevap

α = 75,96°
7.İş ve enerji

Cevap: P = 28,53 kW

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d). Güç, kuvvet çarpı hızdır: P = F·v.

İtici kuvvet

m·g = 1500·9,81 = 14715 N
mg·sin θ = 14715·sin 4° = 1026 N
F = 1026 + 400 = 1426 N

Güç

v = 72/3,6 = 20 m/s
P = F·v = 1426·20 = 28529 W = 28,53 kW

Cevap

P = 28,53 kW
8.İş ve enerji

Cevap: v = 5,755 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
mg·sin θ = 6,71 N
μ·mg·cos θ = 4,609 N

İş–enerji

½mv² = (15 − 11,32)·9 = 33,12 J
v = √(2·33,12/2) = 5,755 m/s

Cevap

v = 5,755 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = 3 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Duran hedefle esnek çarpışma

Momentum ve enerji korunumunu birlikte çözmek bu iki sonucu verir.

v′1 = (3 − 1)/(3 + 1)·2 = 1 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 1)·2 = 3 m/s

Cevap

v′2 = 3 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′ = 16,61 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentum bileşenleri

px = 900·15 = 13500 kg·m/s
py = 1500·25 = 37500 kg·m/s

Enkazın hızı

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 39856/2400 = 16,61 m/s

Cevap

v′ = 16,61 m/s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 49,05 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2 + 1/2 = 2,5 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
kapakd = 2 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·2,5·2 = 49,05 kN

Cevap

F = 49,05 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 126,3 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 2,5 + 1,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 1,5·3 = 4,5 m²
kapakd = 2,5 mH = 1,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 880·9,81·3,25·4,5 = 126,3 kN

Cevap

F = 126,3 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 1,04 L/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

İdeal jet hızı

√(2gh) = √(2·9,81·1,5) = 5,425 m/s

Gerçek debi

Debi katsayısı, jetin daralmasını ve kenardaki sürtünmeyi hesaba katar.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,61·0,0003142·5,425 = 0,00104 m³/s = 1,04 L/s

Cevap

Q = 1,04 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 60,57 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(75/25)² = 4,5 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 4,5²)/1000 = −10 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·3/1000 = 29,43 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 100 + (−10) − 29,43 = 60,57 kPa

Cevap

p2 = 60,57 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: P = 1033 kPa

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = m/M = 100/28,01 = 3,57 mol
T = 75 + 273,15 = 348,1 K

Basınç

P = nRT/V = 3,57·8,314·348,1/0,01 = 1033 kPa

Cevap

P = 1033 kPa
16.İdeal gaz yasası

Cevap: V2 = 2,681 L

Birleşik gaz yasası: sabit miktarda ideal gaz için P1V1/T1 = P2V2/T2.

Mutlak sıcaklıklar

T1 = 308,1 K, T2 = 413,1 K

Birleşik gaz yasası

V2 = V1·(P1/P2)·(T2/T1) = 2·(200/200)·(413,1/308,1) = 2,681 L

Cevap

V2 = 2,681 L
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Wmax = 790,4 kJ

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 200 + 273,15 = 473,1 K
TL = 30 + 273,15 = 303,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 303,1/473,1 = 35,93 %

En fazla iş

Wmax = ηmax·QH = 0,3593·2200 = 790,4 kJ

Cevap

Wmax = 790,4 kJ
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Ẇ = 9,02 kW

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 55 + 273,15 = 328,1 K
TL = 7 + 273,15 = 280,1 K

Carnot ve gerçek COP

COPmax = 328,1/(328,1 − 280,1) = 6,836
COP = 0,3·6,836 = 2,051

Giriş gücü

Ẇ = Q̇H/COP = 18,5/2,051 = 9,02 kW

Cevap

Ẇ = 9,02 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: m = −0,4286

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/12 − 1/40
di = 17,14 cm
FF40 cmf = 12 cm

Büyütme

m = −di/do = −17,14/40 = −0,4286

Cevap

m = −0,4286
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di2 = −8,571 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

1. merceğin görüntüsü

1/di1 = 1/10 − 1/30 → di1 = 15 cm

2. mercek için cisim

do2 = 20 − 15 = 5 cm

Son görüntü

1/di2 = 1/12 − 1/5 → di2 = −8,571 cm

Cevap

di2 = −8,571 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers