Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)4,615 s30

Een auto die met 108 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 6,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 108 km/ha = −6,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 18 m/s40 m

Een bal wordt met 18 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 40 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 18 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 35°a = ?m = 18 kg

Een blok van 18 kg glijdt een helling af die 35° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,15. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 18 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 6,5 kg5,5 kgμ = 0,25

Een blok van 6,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 5,5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 6,5 kgm2 = 5,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 18 m/s60°worpafstand

Een bal wordt onder 60° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 18 m/sθ = 60°g = 9,81 m/s²
t = s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 55 mv0​ = 34 m/s55°worpafstand

Een bal wordt onder 55° boven de horizontaal vanaf de top van een 55 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 34 m/sθ = 55°h = 55 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 2,3 mω = ?

In een rotor op de kermis staan de deelnemers tegen de wand van een verticale cilinder met straal 2,3 m. Als die snel genoeg draait, zakt de vloer weg en houdt de wrijving hen omhoog. De statische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kleinste hoeksnelheid ω in rad/s.

r = 2,3 mμs = 0,3g = 9,81 m/s²
ω = rad/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 0,5 mv = ?

Een bal aan een touw van 0,5 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. Gebruik g = 9,81 m/s². Wat is de kleinste snelheid vmin in het hoogste punt waarbij het touw nog net strak blijft?

r = 0,5 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
25°d = 5 mμ = 0,25

Een blok van 1 kg glijdt 5 m een helling af onder 25° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,25. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 1 kgθ = 25°μ = 0,25d = 5 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 4 mL = 1 mμ = 0,2k = 1000 N/m

Een blok van 10 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 4 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 1 m over (μ = 0,2) en loopt daarna tegen een veer (k = 1000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 10 kgh = 4 mL = 1 mμ = 0,2k = 1000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
5 kg9 m/s1 kg

Een karretje van 5 kg dat met 9 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 1 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 5 kgm2 = 1 kgv1 = 9 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
2000 kg12 m/s900 kg9 m/sθ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 2000 kg die met 12 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 900 kg die met 9 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de richting θ van het wrak direct na de botsing, gemeten vanaf het oosten richting het noorden.

m1 = 2000 kgv1 = 12 m/s (E)m2 = 900 kgv2 = 9 m/s (N)
θ = °
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
ω = ?L = 2,1 mm = 3,5 kg

Een homogene slanke staaf met massa 3,5 kg en lengte 2,1 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt vanuit rust losgelaten in horizontale stand. Verwaarloos wrijving en gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de hoeksnelheid ω van de staaf als hij door de verticale stand zwaait.

m = 3,5 kgL = 2,1 mg = 9,81 m/s²
ω = rad/s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
θ = 20°a

Een holle bol rolt zonder slip van een helling die 20° met het horizontale vlak maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de kleinste statische wrijvingscoëfficiënt μs die slippen voorkomt.

θ = 20°I = (2/3)·m·r²g = 9,81 m/s²
μs =
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
d1​ = 80 mmd2​ = 500 mm720 rpmT1​ = 1200 NT2​ = 360 NP = ?

Een riem loopt op een aandrijvende schijf van 80 mm met 720 rpm. De spanning is 1200 N in het trekkende deel en 360 N in het slappe deel. Bepaal het overgebrachte vermogen P, in kW.

d1 = 80 mmn1 = 720 rpmT1 = 1200 NT2 = 360 N
P = kW
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 15B = 18C = 16D = 24

Een motor van 2,2 kW met 1450 rpm drijft tandwiel A (15 tanden) aan, dat ingrijpt in tandwiel B (18 tanden). Tandwiel C (16 tanden) op dezelfde as als B drijft tandwiel D (24 tanden) op de uitgaande as aan. Elke tandwielingrijping heeft een rendement van 98%. Vind het uitgaande koppel Tout.

P = 2,2 kWnin = 1450 rpmA = 15B = 18C = 16D = 24ηmesh = 98%
Tout = N·m
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 0,8 mT = 2,91 s

Een astronaut op een andere planeet merkt dat een mathematische slinger van 0,8 m lang bij kleine uitslagen een trillingstijd van 2,91 s heeft. Vind de valversnelling g op die planeet.

L = 0,8 mT = 2,91 s
g = m/s²
18.Veren en slingersMoeilijk
0,3 kgk = 40 N/m

Een massa van 0,3 kg wordt aan het onderste uiteinde van een onbelaste verticale veer met k = 40 N/m gehangen en vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste uitrekking xmax van de veer in cm.

m = 0,3 kgk = 40 N/mg = 9,81 m/s²
xmax = cm
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 4 kN/mζ = 0,35m = 8 kg

Een massa van 8 kg aan een veer met een stijfheid van 4 kN/m heeft een viskeuze demper die een dempingsverhouding van 0,35 geeft. Vind de gedempte eigenfrequentie fd van de vrije trilling in Hz.

m = 8 kgk = 4 kN/mζ = 0,35
fd = Hz
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 40k2​ = 30m = 100 kg

Een massa van 100 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 40 kN/m en k₂ = 30 kN/m. De massa blijft horizontaal. Vind de vervangende stijfheid keq van het verensysteem in kN/m.

m = 100 kgk1 = 40 kN/mk2 = 30 kN/m
keq = kN/m

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 69,23 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 108/3,6 = 30 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 30²/(2·6,5) = 69,23 m

Antwoord

s = 69,23 m
2.Kinematica

Antwoord: t = 5,229 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−40 = 18·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 18·t − 40 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (18 + √(18² + 2·9,81·40))/9,81 = 5,229 s

Antwoord

t = 5,229 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 4,421 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 35° − 0,15·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,1229) = 4,421 m/s²

Antwoord

a = 4,421 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,168 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (53,96 − 15,94)/12 = 3,168 m/s²

Antwoord

a = 3,168 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: t = 3,178 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 18·cos 60° = 9 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 60° = 15,59 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·15,59/9,81 = 3,178 s

Antwoord

t = 3,178 s
6.Kogelbaan

Antwoord: t = 7,229 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 34·cos 55° = 19,5 m/s
vy = v0·sin θ = 34·sin 55° = 27,85 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 55 + 27,85·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (27,85 + √(775,7 + 1079))/9,81 = 7,229 s

Antwoord

t = 7,229 s
7.Cirkelbeweging

Antwoord: ω = 3,771 rad/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten op een deelnemer

N = m·ω²·r
μ·N = m·g → μ·ω²·r = g

Hoeksnelheid

ω = √(g/(μ·r)) = √(9,81/(0,3·2,3)) = 3,771 rad/s

Antwoord

ω = 3,771 rad/s
8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmin = 2,215 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Spankracht nul in het hoogste punt

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·0,5) = 2,215 m/s

Antwoord

vmin = 2,215 m/s
9.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 11,11 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 9,81·0,9063 = 8,891 N
F = μN = 0,25·8,891 = 2,223 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 2,223·5 = 11,11 J

Antwoord

Wf = 11,11 J
10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 86,35 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 98,1·(4 − 0,2·1) = 372,8 J

Maximale indrukking

½kx² = 372,8 → x = √(2·372,8/1000) = 0,8635 m = 86,35 cm

Antwoord

x = 86,35 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = 6 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (5 − 1)/(5 + 1)·9 = 6 m/s
v′2 = 2·5/(5 + 1)·9 = 15 m/s

Antwoord

v′1 = 6 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: θ = 18,65 °

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impulscomponenten

px = 2000·12 = 24000 kg·m/s
py = 900·9 = 8100 kg·m/s

Richting

tan θ = py/px = 0,3375 → θ = 18,65°

Antwoord

θ = 18,65°
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 3,744 rad/s

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Afname van potentiële energie

m·g·L/2 = 3,5·9,81·1,05 = 36,05 J

Traagheidsmoment om het scharnier

IO = m·L²/3 = 3,5·2,1²/3 = 5,145 kg·m²

Energiebalans

½·IO·ω² = 36,05 → ω = √(2·36,05/5,145) = 3,744 rad/s

Antwoord

ω = 3,744 rad/s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: μs = 0,1456

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Bewegingsvergelijkingen

m·g·sin θ − f = m·a
f·r = I·α = 0,6667·m·r²·(a/r) → f = 0,6667·m·a

Versnelling

a = g·sin θ/(1 + c) = 9,81·sin 20°/1,667 = 2,013 m/s²

Benodigde wrijving

f = c·m·a ≤ μ·m·g·cos θ → μ ≥ c·tan θ/(1 + c)
μs = 0,6667·tan 20°/1,667 = 0,1456

Antwoord

μs = 0,1456
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: P = 2,533 kW

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Riemsnelheid

v = 3,016 m/s

Vermogen

P = (1200 − 360)·3,016 = 2533 W = 2,533 kW

Antwoord

P = 2,533 kW
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Tout = 25,05 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Uitgaand toerental

nout = 1450·(15/18)·(16/24) = 805,6 rpm
ωout = 2π·805,6/60 = 84,36 rad/s

Uitgaand vermogen en koppel

Pout = 2200·0,98² = 2113 W
Tout = Pout/ωout = 2113/84,36 = 25,05 N·m

Antwoord

Tout = 25,05 N·m
17.Veren en slingers

Antwoord: g = 3,73 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los g op

g = 4π²·L/T² = 4π²·0,8/2,91² = 3,73 m/s²

Antwoord

g = 3,73 m/s²
18.Veren en slingers

Antwoord: xmax = 14,71 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Evenwichtsstand en amplitude

x₀ = m·g/k = 0,3·9,81/40 = 0,07358 m = A

Laagste punt

xmax = 2A = 0,1472 m = 14,71 cm

Antwoord

xmax = 14,71 cm
19.Mechanische trillingen

Antwoord: fd = 3,334 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Ongedempte eigenfrequentie

ωn = √(4000/8) = 22,36 rad/s
fn = 22,36/(2π) = 3,559 Hz

Gedempte eigenfrequentie

fd = fn·√(1 − ζ²) = 3,559·√(1 − 0,35²) = 3,334 Hz

Antwoord

fd = 3,334 Hz
20.Mechanische trillingen

Antwoord: keq = 70 kN/m

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 40 + 30 = 70 kN/m

Antwoord

keq = 70 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics