Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.
1Formules en methoden
Kinematica
Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h
Methode
Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.
Wetten van Newton
Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ
Methode
Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
Kies een positieve richting langs de beweging.
Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.
Kogelbaan
Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g
Methode
Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.
Cirkelbeweging
Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)
Arbeid en energie
Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t
Impuls en botsingen
Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv
Methode
Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.
Rotatie van een star lichaam
Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω
Methode
Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.
Tandwielen en tandwieloverbrengingen
Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen
Veren en slingers
Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²
Mechanische trillingen
Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2
2Oefenopgaven
1.KinematicaGemiddeld
Een auto die met 54 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 5,5 m/s² tot hij stilstaat. Hoelang duurt het remmen? Bereken t.
v₀ = 54 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
t = s
2.KinematicaMoeilijk
Een modelraket wordt vanuit rust recht omhoog gelanceerd. De motor geeft hem 2,5 s lang een constante opwaartse versnelling van 22 m/s², waarna de motor stopt en de raket vrij beweegt. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoe lang na de lancering raakt hij de grond? Vind t.
a = 22 m/s²t1 = 2,5 sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
Een slee van 20 kg wordt over vlakke sneeuw getrokken door een touw onder 35° boven de horizontaal met een kracht van 120 N. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de slee.
m = 20 kgF = 120 Nθ = 35°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
Een blok van 9,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 3 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.
m1 = 9,5 kgm2 = 3 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
Een bal wordt vanaf vlakke grond weggetrapt met 38 m/s onder 50° boven de horizontaal, naar een muur op 43 m afstand. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y passeert de bal de muur?
v₀ = 38 m/sθ = 50°x = 43 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.KogelbaanMoeilijk
Een bal wordt gelanceerd met 30 m/s onder 45° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 5 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.
v₀ = 30 m/sθ = 45°h = 5 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 35 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,6. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.
r = 35 mμs = 0,6g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
Een bal aan een touw van 0,5 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. Gebruik g = 9,81 m/s². Wat is de kleinste snelheid vmin in het hoogste punt waarbij het touw nog net strak blijft?
r = 0,5 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
Een bal van 0,5 kg hangt aan een licht touwtje met lengte 0,8 m. Hij wordt opzij getrokken tot het touwtje 20° maakt met de verticaal en vanuit rust losgelaten. Vind de spankracht T in het touwtje als de bal het laagste punt passeert.
m = 0,5 kgL = 0,8 mθ = 20°g = 9,81 m/s²
T = N
10.Arbeid en energieMoeilijk
Een blok van 1 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 3 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 1 m over (μ = 0,15) en loopt daarna tegen een veer (k = 5000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.
m = 1 kgh = 3 mL = 1 mμ = 0,15k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
Een karretje van 2 kg dat met 5 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 0,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).
m1 = 2 kgm2 = 0,5 kgv1 = 5 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
Een kogel van 10 g wordt horizontaal afgevuurd in een blok van 4,5 kg dat aan lichte touwtjes van 0,7 m lang hangt, en blijft erin steken. De touwtjes zwaaien uit tot een grootste hoek van 35° met de verticaal. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.
m = 10 gM = 4,5 kgL = 0,7 mθ = 35°g = 9,81 m/s²
v = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
Een motor brengt een vliegwiel met een traagheidsmoment van 8 kg·m² in 32 s vanuit rust op 2600 rpm. Bepaal, verliezen verwaarloosd, het gemiddelde vermogen Pavg dat hij levert, in kW.
I = 8 kg·m²n = 2600 rpmt = 32 s
Pavg = kW
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
Een homogene slanke staaf met massa 6 kg en lengte 0,7 m hangt in rust aan een wrijvingsloos draaipunt aan zijn bovenuiteinde. Een kogel van 40 g die horizontaal met 220 m/s beweegt, raakt de staaf 0,33 m onder het draaipunt en blijft erin zitten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de grootste hoek φ met de verticaal waarover de staaf uitzwaait.
M = 6 kgL = 0,7 mm = 40 gv = 220 m/sd = 0,33 mg = 9,81 m/s²
φ = °
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Een motor van 1,5 kW die met 960 rpm draait, drijft een rondsel met 30 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 50 tanden. Verwaarloos verliezen. Bereken het koppel T1 op de motoras.
P = 1,5 kWn1 = 960 rpmN1 = 30N2 = 50η = 100%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
Een open riem verbindt een schijf van 200 mm en een schijf van 450 mm waarvan de hartafstand 600 mm is. Bepaal de omspanningshoek θ op de kleinere schijf, in graden.
d1 = 200 mmd2 = 450 mmC = 600 mm
θ = °
17.Veren en slingersGemiddeld
Een massa van 2,2 kg aan een veer met k = 410 N/m trilt op een wrijvingsloos oppervlak met een amplitude van 11 cm. Vind de snelheid v als de massa 7 cm van de evenwichtsstand is.
m = 2,2 kgk = 410 N/mA = 11 cmx = 7 cm
v = m/s
18.Veren en slingersMoeilijk
Een massa van 1,6 kg aan een veer met k = 160 N/m wordt 20 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale snelheid vmax.
m = 1,6 kgk = 160 N/mA = 20 cm
vmax = m/s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
Een massa van 8 kg aan een veer met een stijfheid van 5 kN/m heeft een viskeuze demper die een dempingsverhouding van 0,7 geeft. Vind de gedempte eigenfrequentie fd van de vrije trilling in Hz.
m = 8 kgk = 5 kN/mζ = 0,7
fd = Hz
20.Mechanische trillingenMoeilijk
Een massa van 50 kg hangt aan veer k₃ = 100 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 5 kN/m en k₂ = 30 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.
m = 50 kgk1 = 5 kN/mk2 = 30 kN/mk3 = 100 kN/m
fn = Hz
3Oplossingen
1.Kinematica
Antwoord: t = 2,727 s
Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.
Eenheden
v₀ = 54/3,6 = 15 m/s
Remtijd
0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 15/5,5 = 2,727 s
Antwoord
t = 2,727 s
2.Kinematica
Antwoord: t = 14,85 s
Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.
Aangedreven fase
v₁ = 22·2,5 = 55 m/s
h₁ = ½·22·2,5² = 68,75 m
Vrije vlucht naar de grond
Los −h₁ = v₁·t₂ − ½·g·t₂² op en neem de positieve wortel.
t₂ = (55 + √(55² + 2·9,81·68,75))/9,81 = 12,35 s
t = 2,5 + 12,35 = 14,85 s
Antwoord
t = 14,85 s
3.Wetten van Newton
Antwoord: a = 4,278 m/s²
Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.
Normaalkracht
N = m·g − F·sin θ = 196,2 − 120·sin 35° = 127,4 N
Horizontale krachten
m·a = F·cos θ − μ·N = 98,3 − 12,74
a = 85,56/20 = 4,278 m/s²
Antwoord
a = 4,278 m/s²
4.Wetten van Newton
Antwoord: a = 0,4905 m/s²
Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.
Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.
Tijd tot de muur
vx = 38·cos 50° = 24,43 m/s
t = x/vx = 43/24,43 = 1,76 s
Hoogte op dat moment
y = 29,11·1,76 − ½·9,81·1,76² = 36,04 m
Antwoord
y = 36,04 m
Bij de muur stijgt de bal nog.
6.Kogelbaan
Antwoord: H = 27,94 m
Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.
Verticale beginsnelheid
vy = 30·sin 45° = 21,21 m/s
Stijging boven de klif
Δh = vy²/(2g) = 21,21²/(2·9,81) = 22,94 m
Hoogte boven de grond
H = 5 + 22,94 = 27,94 m
Antwoord
H = 27,94 m
7.Cirkelbeweging
Antwoord: vmax = 14,35 m/s
Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.
Wrijving levert de centripetale kracht
m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,6·9,81·35) = 14,35 m/s
Antwoord
vmax = 14,35 m/s (51,67 km/h)
8.Cirkelbeweging
Antwoord: vmin = 2,215 m/s
Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.
Spankracht nul in het hoogste punt
m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·0,5) = 2,215 m/s
Antwoord
vmin = 2,215 m/s
9.Arbeid en energie
Antwoord: T = 5,497 N
Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Op een cirkelbaan moet de nettokracht naar het middelpunt gelijk zijn aan mv²/r.
Snelheid onderaan
v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·0,8·(1 − cos 20°) = 0,9466 m²/s²
Krachten onderaan
m·g = 0,5·9,81 = 4,905 N
T = mg + mv²/L = 4,905 + 0,5·0,9466/0,8 = 5,497 N
Antwoord
T = 5,497 N
Controle: T = mg(3 − 2cos θ) = 5,497 N.
10.Arbeid en energie
Antwoord: x = 10,58 cm
Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).
Overgebleven energie na de ruwe strook
De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.
mgh − μmgL = 9,81·(3 − 0,15·1) = 27,96 J
Maximale indrukking
½kx² = 27,96 → x = √(2·27,96/5000) = 0,1058 m = 10,58 cm
Antwoord
x = 10,58 cm
11.Impuls en botsingen
Antwoord: v′1 = 3 m/s
Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.
Elastische botsing met een stilstaand doel
Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.
v′1 = (2 − 0,5)/(2 + 0,5)·5 = 3 m/s
v′2 = 2·2/(2 + 0,5)·5 = 8 m/s
Antwoord
v′1 = 3 m/s
12.Impuls en botsingen
Antwoord: v = 710,8 m/s
Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.
Stijging van het blok
h = L·(1 − cos θ) = 0,7·(1 − cos 35°) = 0,1266 m
Snelheid na de inslag
V = √(2·9,81·0,1266) = 1,576 m/s
Botsing
v = (m + M)·V/m = 4,51·1,576/0,01 = 710,8 m/s
Antwoord
v = 710,8 m/s
13.Rotatie van een star lichaam
Antwoord: Pavg = 9,266 kW
Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.
Hoeksnelheid
ω = 2π·2600/60 = 272,3 rad/s
Energie
E = ½·I·ω² = ½·8·272,3² = 296527 J
Gemiddeld vermogen
Pavg = E/t = 296527/32 = 9266 W = 9,266 kW
Antwoord
Pavg = 9,266 kW
14.Rotatie van een star lichaam
Antwoord: φ = 37,5 °
Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.
Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.
Motorkoppel
ω₁ = 2π·960/60 = 100,5 rad/s
T1 = P/ω₁ = 1500/100,5 = 14,92 N·m
Antwoord
T1 = 14,92 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen
Antwoord: θ = 156 °
Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.
Riemhoek
asin(0,2083) = 12,02°
Omspanningshoek
θ = 180 − 2·12,02 = 156°
Antwoord
θ = 156°
17.Veren en slingers
Antwoord: v = 1,158 m/s
Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².
Hoekfrequentie
ω = √(410/2,2) = 13,65 rad/s
Snelheid bij x
v = ω·√(A² − x²) = 13,65·√(0,11² − 0,07²) = 1,158 m/s
Antwoord
v = 1,158 m/s
18.Veren en slingers
Antwoord: vmax = 2 m/s
Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².
Hoekfrequentie
ω = √(160/1,6) = 10 rad/s
Maximale snelheid
vmax = A·ω = 0,2·10 = 2 m/s
Antwoord
vmax = 2 m/s
19.Mechanische trillingen
Antwoord: fd = 2,841 Hz
Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Ongedempte eigenfrequentie
ωn = √(5000/8) = 25 rad/s
fn = 25/(2π) = 3,979 Hz
Gedempte eigenfrequentie
fd = fn·√(1 − ζ²) = 3,979·√(1 − 0,7²) = 2,841 Hz
Antwoord
fd = 2,841 Hz
20.Mechanische trillingen
Antwoord: fn = 3,624 Hz
Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Vervangende stijfheid
Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.