Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
a = 4 m/s²s = 1300 m

Een vliegtuig vertrekt vanuit stilstand en versnelt eenparig met 4 m/s² over een startbaan. Vind de snelheid v na 1300 m.

v₀ = 0a = 4 m/s²s = 1300 m
v = m/s
2.KinematicaMoeilijk
t (s)v (m/s)12 s

Een tram vertrekt vanuit stilstand en versnelt 12 s lang met 2,5 m/s², rijdt daarna 17 s met constante snelheid en remt ten slotte af met 2 m/s² tot hij stilstaat. Vind de totale reistijd t.

a1 = 2,5 m/s²t1 = 12 st2 = 17 sa3 = −2 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
25 kg25°F = 120 Nμ = 0,4

Een slee van 25 kg wordt over vlakke sneeuw getrokken door een touw onder 25° boven de horizontaal met een kracht van 120 N. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de slee.

m = 25 kgF = 120 Nθ = 25°μ = 0,4g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 3 kg4 kgμ = 0,25

Een blok van 3 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 4 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 3 kgm2 = 4 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = ?30°R = 15 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd onder 30° boven de horizontaal en landt 15 m verderop. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de beginsnelheid v0.

θ = 30°R = 15 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.KogelbaanMoeilijk
h = 35 mv0​ = 34 m/s65°H = ?

Een bal wordt gelanceerd met 34 m/s onder 65° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 35 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.

v₀ = 34 m/sθ = 65°h = 35 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 45 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 45 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,7. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 45 mμs = 0,7g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 0,7 mv = ?

Een bal aan een touw van 0,7 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. Gebruik g = 9,81 m/s². Wat is de kleinste snelheid vmin in het hoogste punt waarbij het touw nog net strak blijft?

r = 0,7 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
20°d = 12 mμ = 0,2

Een blok glijdt vanuit rust een helling af onder 20° met de horizontaal. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,2. Vind de snelheid v nadat het 12 m langs de helling is gegleden.

θ = 20°μ = 0,2d = 12 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 3,5 mL = 2,5 mμ = 0,3k = 4000 N/m

Een blok van 4 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 3,5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 2,5 m over (μ = 0,3) en loopt daarna tegen een veer (k = 4000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de snelheid v van het blok als het de veer bereikt.

m = 4 kgh = 3,5 mL = 2,5 mμ = 0,3k = 4000 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
7 kg62 m/s2 kgv′2​ = ?

Een projectiel van 9 kg dat horizontaal met 8 m/s beweegt, explodeert in twee brokstukken die langs dezelfde lijn bewegen. Het brokstuk van 7 kg gaat met 62 m/s vooruit. Vind de snelheid v′2 van het brokstuk van 2 kg (positief in de oorspronkelijke richting).

M = 9 kgu = 8 m/sm1 = 7 kgv′1 = 62 m/sm2 = 2 kg
v′2 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
3,5 kgv = ?10 g40°L = 1,8 m

Een kogel van 10 g wordt horizontaal afgevuurd in een blok van 3,5 kg dat aan lichte touwtjes van 1,8 m lang hangt, en blijft erin steken. De touwtjes zwaaien uit tot een grootste hoek van 40° met de verticaal. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van de kogel vóór de inslag.

m = 10 gM = 3,5 kgL = 1,8 mθ = 40°g = 9,81 m/s²
v = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
v = ?L = 1,7 mm = 5,5 kg

Een homogene slanke staaf met massa 5,5 kg en lengte 1,7 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt vanuit rust losgelaten in horizontale stand. Verwaarloos wrijving en gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de snelheid v van het vrije uiteinde als de staaf door de verticale stand zwaait.

m = 5,5 kgL = 1,7 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
600 m/s25 g0,58 mL = 0,7 m7 kg

Een homogene slanke staaf met massa 7 kg en lengte 0,7 m hangt in rust aan een wrijvingsloos draaipunt aan zijn bovenuiteinde. Een kogel van 25 g die horizontaal met 600 m/s beweegt, raakt de staaf 0,58 m onder het draaipunt en blijft erin zitten. Bepaal de hoeksnelheid ω van de staaf vlak na de botsing.

M = 7 kgL = 0,7 mm = 25 gv = 600 m/sd = 0,58 m
ω = rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Tw​ = ?z = 2, 1450 rpm

Een motor van 2,2 kW met 1450 rpm drijft een worm met 2 gang(en) aan. Het wormwiel heeft 30 tanden en de overbrenging heeft een rendement van 60%. Vind het uitgaande koppel Tw op de as van het wiel.

z = 2Nw = 30n = 1450 rpmP = 2,2 kWη = 60%
Tw = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
d1​ = 160 mmd2​ = 500 mm720 rpmC = 1200 mmθ = ?

Een open riem verbindt een schijf van 160 mm en een schijf van 500 mm waarvan de hartafstand 1200 mm is. Bepaal de omspanningshoek θ op de kleinere schijf, in graden.

d1 = 160 mmd2 = 500 mmC = 1200 mm
θ = °
17.Veren en slingersGemiddeld
2,3 kgk = 350 N/mA = 8 cmx = 4 cm

Een massa van 2,3 kg aan een veer met k = 350 N/m trilt op een wrijvingsloos oppervlak met een amplitude van 8 cm. Vind de snelheid v als de massa 4 cm van de evenwichtsstand is.

m = 2,3 kgk = 350 N/mA = 8 cmx = 4 cm
v = m/s
18.Veren en slingersMoeilijk
0,2 kgk = 340 N/m

Een massa van 0,2 kg wordt aan het onderste uiteinde van een onbelaste verticale veer met k = 340 N/m gehangen en vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste uitrekking xmax van de veer in cm.

m = 0,2 kgk = 340 N/mg = 9,81 m/s²
xmax = cm
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx12 mm4 perioden7,3 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 12 mm 4 perioden later een piek van 7,3 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 12 mmx4 = 7,3 mmn = 4
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 12k2​ = 50k3​ = 60m = 25 kg

Een massa van 25 kg hangt aan veer k₃ = 60 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 12 kN/m en k₂ = 50 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 25 kgk1 = 12 kN/mk2 = 50 kN/mk3 = 60 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: v = 102 m/s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Snelheid na de afstand

v = √(2·a·s) = √(2·4·1300) = 102 m/s

Antwoord

v = 102 m/s
(367,1 km/h)
2.Kinematica

Antwoord: t = 44 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Topsnelheid

v = a1·t1 = 2,5·12 = 30 m/s

Remtijd

t3 = v/a3 = 30/2 = 15 s

Totale tijd

t = 12 + 17 + 15 = 44 s

Antwoord

t = 44 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 1,238 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Normaalkracht

N = m·g − F·sin θ = 245,3 − 120·sin 25° = 194,5 N

Horizontale krachten

m·a = F·cos θ − μ·N = 108,8 − 77,81
a = 30,94/25 = 1,238 m/s²

Antwoord

a = 1,238 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 21,02 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (39,24 − 7,357)/7 = 4,555 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 3·4,555 + 7,357 = 21,02 N

Antwoord

T = 21,02 N
5.Kogelbaan

Antwoord: v0 = 13,04 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Los de formule voor de worpafstand op naar v₀

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·15/sin 60°) = 13,04 m/s

Antwoord

v0 = 13,04 m/s
6.Kogelbaan

Antwoord: H = 83,4 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Verticale beginsnelheid

vy = 34·sin 65° = 30,81 m/s

Stijging boven de klif

Δh = vy²/(2g) = 30,81²/(2·9,81) = 48,4 m

Hoogte boven de grond

H = 35 + 48,4 = 83,4 m

Antwoord

H = 83,4 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 17,58 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,7·9,81·45) = 17,58 m/s

Antwoord

vmax = 17,58 m/s (63,28 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmin = 2,62 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Spankracht nul in het hoogste punt

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·0,7) = 2,62 m/s

Antwoord

vmin = 2,62 m/s
9.Arbeid en energie

Antwoord: v = 6,023 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Energiebalans langs de helling

Het blok zakt een hoogte d·sin θ terwijl de wrijving μmg·cos θ·d wegneemt. De massa valt weg.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·12·(0,342 − 0,2·0,9397)) = 6,023 m/s

Antwoord

v = 6,023 m/s
10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 7,345 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 39,24·(3,5 − 0,3·2,5) = 107,9 J

Snelheid bij de veer

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·2,75) = 7,345 m/s

Antwoord

v = 7,345 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = −181 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impuls vooraf

p = M·u = 9·8 = 72 kg·m/s

Impuls achteraf

72 = 7·62 + 2·v′2
v′2 = (72 − 434)/2 = −181 m/s

Antwoord

v′2 = −181 m/s

Het minteken betekent dat het tweede brokstuk naar achteren vliegt.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: v = 1009 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Stijging van het blok

h = L·(1 − cos θ) = 1,8·(1 − cos 40°) = 0,4211 m

Snelheid na de inslag

V = √(2·9,81·0,4211) = 2,874 m/s

Botsing

v = (m + M)·V/m = 3,51·2,874/0,01 = 1009 m/s

Antwoord

v = 1009 m/s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: v = 7,073 m/s

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Afname van potentiële energie

m·g·L/2 = 5,5·9,81·0,85 = 45,86 J

Traagheidsmoment om het scharnier

IO = m·L²/3 = 5,5·1,7²/3 = 5,298 kg·m²

Energiebalans

½·IO·ω² = 45,86 → ω = √(2·45,86/5,298) = 4,161 rad/s
v = ω·L = 4,161·1,7 = 7,073 m/s

Antwoord

v = 7,073 m/s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 7,554 rad/s

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmoment na de botsing

I = M·L²/3 + m·d² = 7·0,7²/3 + 0,025·0,58² = 1,152 kg·m²

Impulsmoment om het draaipunt

De kracht in het draaipunt gaat door het draaipunt, dus ze heeft er tijdens de botsing geen moment.

m·v·d = I·ω → ω = 0,025·600·0,58/1,152 = 7,554 rad/s

Antwoord

ω = 7,554 rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Tw = 130,4 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 1450·2/30 = 96,67 rpm

Uitgaand koppel

ωw = 2π·96,67/60 = 10,12 rad/s
Tw = η·P/ωw = 0,6·2200/10,12 = 130,4 N·m

Antwoord

Tw = 130,4 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: θ = 163,7 °

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Riemhoek

asin(0,1417) = 8,144°

Omspanningshoek

θ = 180 − 2·8,144 = 163,7°

Antwoord

θ = 163,7°
17.Veren en slingers

Antwoord: v = 0,8547 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(350/2,3) = 12,34 rad/s

Snelheid bij x

v = ω·√(A² − x²) = 12,34·√(0,08² − 0,04²) = 0,8547 m/s

Antwoord

v = 0,8547 m/s
18.Veren en slingers

Antwoord: xmax = 1,154 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Evenwichtsstand en amplitude

x₀ = m·g/k = 0,2·9,81/340 = 0,005771 m = A

Laagste punt

xmax = 2A = 0,01154 m = 1,154 cm

Antwoord

xmax = 1,154 cm
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,01977

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/4)·ln(12/7,3) = 0,1243

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1243/√(39,48 + 0,01544) = 0,01977

Antwoord

ζ = 0,01977
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 5,558 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 12 + 50 = 62 kN/m
keq = 62·60/(62 + 60) = 30,49 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(30492/25) = 34,92 rad/s
fn = 34,92/(2π) = 5,558 Hz

Antwoord

fn = 5,558 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics