Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)t = ?15

Een auto die met 54 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 8 m/s² tot hij stilstaat. Hoelang duurt het remmen? Bereken t.

v₀ = 54 km/ha = −8 m/s²v = 0
t = s
2.KinematicaMoeilijk
AB: 30 m/s60 m

Bal A wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 60 m. Op hetzelfde moment wordt bal B recht eronder vanaf de grond recht omhoog gegooid met 30 m/s. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y boven de grond ontmoeten ze elkaar?

H = 60 mv0B = 30 m/sg = 9,81 m/s²
y = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
40 kg20°F = 140 Nμ = 0,2

Een slee van 40 kg wordt over vlakke sneeuw getrokken door een touw onder 20° boven de horizontaal met een kracht van 140 N. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de slee.

m = 40 kgF = 140 Nθ = 20°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 7 kg6,5 kgθ = 20°

Een blok van 7 kg op een helling onder 20° is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol boven aan de helling verbonden met een hangende massa van 6,5 kg. De hangende massa beweegt omlaag. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en helling is 0,15. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 7 kgm2 = 6,5 kgθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 30 m/s35°x = ?

Een bal wordt onder 35° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 30 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
x = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 15 mv0​ = 11 m/s45°worpafstand

Een bal wordt onder 45° boven de horizontaal vanaf de top van een 15 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 11 m/sθ = 45°h = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.CirkelbewegingGemiddeld
θ = 12°naar het middelpuntv = ?

Een bocht met straal 270 m heeft een verkanting van 12°. Met welke snelheid v kan een auto de bocht nemen zonder dat er wrijving nodig is? Gebruik g = 9,81 m/s².

r = 270 mθ = 12°g = 9,81 m/s²
v = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 1,5 mv = 4,5 m/s

Een bal van 1,6 kg aan een touw van 1,5 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 4,5 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 1,6 kgr = 1,5 mv = 4,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
90 km/h3°1500 kg

Een auto van 1500 kg rijdt met een constante 90 km/h een helling van 3° op. Luchtweerstand en rolweerstand samen bedragen 600 N. Vind het vermogen P dat de wielen moeten leveren, in kW.

m = 1500 kgθ = 3°Fr = 600 Nv = 90 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 5 mL = 1 mμ = 0,1k = 1500 N/m

Een blok van 1 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 1 m over (μ = 0,1) en loopt daarna tegen een veer (k = 1500 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 1 kgh = 5 mL = 1 mμ = 0,1k = 1500 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
3 kg4 m/s2 kg

Een karretje van 3 kg dat met 4 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 2 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 3 kgm2 = 2 kgv1 = 4 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
1000 kgv1​ = ?1000 kg

Een auto van 1000 kg botst op een geparkeerde auto van 1000 kg. De wrakken haken in elkaar en slippen 9 m voordat ze stilstaan. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,5. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v1 van de eerste auto vlak vóór de botsing.

m1 = 1000 kgm2 = 1000 kgd = 9 mμ = 0,5g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
n = 2600 rpmP = 167,5 kW

Een as brengt 167,5 kW over bij 2600 rpm. Bepaal het koppel T in de as.

P = 167,5 kWn = 2600 rpm
T = N·m
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
1 m/sω

Een massieve bol met massa 11,5 kg rolt zonder slip met 1 m/s. Bepaal zijn rotatie-energie Erot.

m = 11,5 kgv = 1 m/sI = (2/5)·m·r²
Erot = J
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 16N2​ = 80

Een motor van 1,1 kW die met 1500 rpm draait, drijft een rondsel met 16 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 80 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 98%. Bereken het koppel T1 op de motoras.

P = 1,1 kWn1 = 1500 rpmN1 = 16N2 = 80η = 98%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
d1​ = 120 mmd2​ = 400 mm1450 rpmC = 1000 mmθ = ?

Een open riem verbindt een schijf van 120 mm en een schijf van 400 mm waarvan de hartafstand 1000 mm is. Bepaal de omspanningshoek θ op de kleinere schijf, in graden.

d1 = 120 mmd2 = 400 mmC = 1000 mm
θ = °
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 2,5 m

Een mathematische slinger heeft een lengte van 2,5 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de slingertijd T bij kleine uitwijkingen.

L = 2,5 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Veren en slingersMoeilijk
0,3 kgk = 230 N/mA = 19 cm

Een massa van 0,3 kg aan een veer met k = 230 N/m wordt 19 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale versnelling amax.

m = 0,3 kgk = 230 N/mA = 19 cm
amax = m/s²
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 40 kN/mc = 90 N·s/mm = 5 kg

Een massa van 5 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 40 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 90 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.

m = 5 kgk = 40 kN/mc = 90 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 40k2​ = 20m = 50 kg

Een massa van 50 kg hangt aan twee veren die achter elkaar zitten (in serie): de bovenste veer heeft k₁ = 40 kN/m en de onderste k₂ = 20 kN/m. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 50 kgk1 = 40 kN/mk2 = 20 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: t = 1,875 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Remtijd

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 15/8 = 1,875 s

Antwoord

t = 1,875 s
2.Kinematica

Antwoord: y = 40,38 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Ontmoetingstijd

Omhoog is positief, de grond is y = 0.

60 − ½g·t² = 30·t − ½g·t² → t = 60/30 = 2 s

Ontmoetingshoogte

y = 30·2 − ½·9,81·2² = 40,38 m

Antwoord

y = 40,38 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 1,566 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Normaalkracht

N = m·g − F·sin θ = 392,4 − 140·sin 20° = 344,5 N

Horizontale krachten

m·a = F·cos θ − μ·N = 131,6 − 68,9
a = 62,65/40 = 1,566 m/s²

Antwoord

a = 1,566 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 49,03 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs het touw

m₂·g = 63,77 N
m₁·g·sin θ = 23,49 N
μ·m₁·g·cos θ = 9,679 N

Versnelling van het systeem

a = (63,77 − 23,49 − 9,679)/13,5 = 2,267 m/s²

Spankracht uit de hangende massa

m2·g − T = m2·a → T = 6,5·(9,81 − 2,267) = 49,03 N

Antwoord

T = 49,03 N
5.Kogelbaan

Antwoord: x = 86,21 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 30·cos 35° = 24,57 m/s
vy = v0·sin θ = 30·sin 35° = 17,21 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·17,21/9,81 = 3,508 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 24,57·3,508 = 86,21 m

Antwoord

x = 86,21 m
6.Kogelbaan

Antwoord: t = 2,713 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 11·cos 45° = 7,778 m/s
vy = v0·sin θ = 11·sin 45° = 7,778 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 15 + 7,778·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (7,778 + √(60,5 + 294,3))/9,81 = 2,713 s

Antwoord

t = 2,713 s
7.Cirkelbeweging

Antwoord: v = 23,73 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachtenevenwicht

N·cos θ = m·g, N·sin θ = m·v²/r → tan θ = v²/(r·g)

Snelheid

v = √(r·g·tan θ) = √(270·9,81·tan 12°) = 23,73 m/s

Antwoord

v = 23,73 m/s
(85,42 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 37,3 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,6·9,81 + 1,6·4,5²/1,5 = 15,7 + 21,6 = 37,3 N

Antwoord

T = 37,3 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: P = 34,25 kW

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Vermogen is kracht maal snelheid: P = F·v.

Aandrijfkracht

m·g = 1500·9,81 = 14715 N
mg·sin θ = 14715·sin 3° = 770,1 N
F = 770,1 + 600 = 1370 N

Vermogen

v = 90/3,6 = 25 m/s
P = F·v = 1370·25 = 34253 W = 34,25 kW

Antwoord

P = 34,25 kW
10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 25,32 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 9,81·(5 − 0,1·1) = 48,07 J

Maximale indrukking

½kx² = 48,07 → x = √(2·48,07/1500) = 0,2532 m = 25,32 cm

Antwoord

x = 25,32 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = 0,8 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (3 − 2)/(3 + 2)·4 = 0,8 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 2)·4 = 4,8 m/s

Antwoord

v′1 = 0,8 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: v1 = 18,79 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Snelheid na de botsing

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,5·9,81·9) = 9,396 m/s

Impuls bij de botsing

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2000·9,396/1000 = 18,79 m/s

Antwoord

v1 = 18,79 m/s
(67,65 km/h)
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: T = 615,2 N·m

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Hoeksnelheid

ω = 2π·2600/60 = 272,3 rad/s

Koppel

T = P/ω = 167500/272,3 = 615,2 N·m

Antwoord

T = 615,2 N·m
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: Erot = 2,3 J

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Translatie- en rotatiedelen

Etrans = ½·m·v² = ½·11,5·1² = 5,75 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,4·m·r²·(v/r)² = 0,4·5,75 = 2,3 J

Antwoord

Erot = 2,3 J
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T1 = 7,003 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s
T1 = P/ω₁ = 1100/157,1 = 7,003 N·m

Antwoord

T1 = 7,003 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: θ = 163,9 °

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Riemhoek

asin(0,14) = 8,048°

Omspanningshoek

θ = 180 − 2·8,048 = 163,9°

Antwoord

θ = 163,9°
17.Veren en slingers

Antwoord: T = 3,172 s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Slingertijd

T = 2π·√(2,5/9,81) = 3,172 s

Antwoord

T = 3,172 s
18.Veren en slingers

Antwoord: amax = 145,7 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(230/0,3) = 27,69 rad/s

Maximale versnelling

amax = A·ω² = 0,19·27,69² = 145,7 m/s²

Antwoord

amax = 145,7 m/s²
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,1006

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritische demping

cc = 2·√(k·m) = 2·√(40000·5) = 894,4 N·s/m

Dempingsverhouding

ζ = c/cc = 90/894,4 = 0,1006

Antwoord

ζ = 0,1006

ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.

20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 2,599 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren in serie dragen dezelfde kracht en hun doorbuigingen tellen op, dus ze combineren via hun omgekeerde: 1/k = 1/k1 + 1/k2.

1/keq = 1/40 + 1/20 → keq = 40·20/(40 + 20) = 13,33 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(13333/50) = 16,33 rad/s
fn = 16,33/(2π) = 2,599 Hz

Antwoord

fn = 2,599 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics