Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
a = ?s = 1500 m

Een vliegtuig heeft 300 km/h nodig om op te stijgen en de bruikbare startbaan is 1500 m lang. Welke constante versnelling a heeft het vanuit stilstand nodig?

v₀ = 0v = 300 km/hs = 1500 m
a = m/s²
2.KinematicaMoeilijk
d = ?

Een steen wordt vanuit rust in een put losgelaten. De plons is 4,4 s na het loslaten te horen. De geluidssnelheid is 343 m/s; verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de diepte d van de put.

ttotal = 4,4 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
40 kg35°F = 130 Nμ = 0,2

Een slee van 40 kg wordt over vlakke sneeuw getrokken door een touw onder 35° boven de horizontaal met een kracht van 130 N. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de slee.

m = 40 kgF = 130 Nθ = 35°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 9,5 kg2,5 kgμ = 0,2

Een blok van 9,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 2,5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 9,5 kgm2 = 2,5 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 26 m/s35°worpafstandH = ?

Een bal wordt onder 35° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de maximale hoogte H die de bal bereikt.

v0 = 26 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
H = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 55 mv0​ = 15 m/s20°H = ?

Een bal wordt gelanceerd met 15 m/s onder 20° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 55 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.

v₀ = 15 m/sθ = 20°h = 55 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 45 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 45 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 45 mμs = 0,4g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
θ = 30°naar het middelpuntvmin​ = ?

Een bocht met straal 280 m heeft een verkanting van 30°, en de statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,1. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de laagste snelheid vmin waarmee een auto de bocht kan nemen zonder naar beneden te glijden.

r = 280 mθ = 30°μs = 0,1g = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
45°d = 4 mμ = 0,3

Een blok van 4 kg glijdt 4 m een helling af onder 45° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,3. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 4 kgθ = 45°μ = 0,3d = 4 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 3,5 mL = 2,5 mμ = 0,1k = 800 N/m

Een blok van 4 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 3,5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 2,5 m over (μ = 0,1) en loopt daarna tegen een veer (k = 800 N/m) op een glad oppervlak. Vind de snelheid v van het blok als het de veer bereikt.

m = 4 kgh = 3,5 mL = 2,5 mμ = 0,1k = 800 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
500 kg10 m/s1100 kg

Een auto van 500 kg die met 10 m/s rijdt, botst op een stilstaande auto van 1100 kg en de twee haken in elkaar. Welk percentage ΔK/K van de oorspronkelijke kinetische energie gaat verloren?

m1 = 500 kgv1 = 10 m/sm2 = 1100 kgv2 = 0
ΔK/K = %
12.Impuls en botsingenMoeilijk
2000 kg14 m/s1600 kg21 m/sθ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 2000 kg die met 14 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 1600 kg die met 21 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de richting θ van het wrak direct na de botsing, gemeten vanaf het oosten richting het noorden.

m1 = 2000 kgv1 = 14 m/s (E)m2 = 1600 kgv2 = 21 m/s (N)
θ = °
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
L = 0,7 mm = 15,5 kgα

Een homogene slanke staaf met massa 15,5 kg en lengte 0,7 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt horizontaal vastgehouden. Hij wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal zijn hoekversnelling α vlak na het loslaten.

m = 15,5 kgL = 0,7 mg = 9,81 m/s²
α = rad/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
schijf: 36 kgring: 10 kgn1​ = 1050 rpm

Een homogene massieve schijf (massa 36 kg, straal 0,4 m) draait vrij met 1050 rpm om een verticale wrijvingsloze as. Een dunne ring met massa 10 kg en dezelfde straal wordt vanuit rust op de schijf laten vallen, gecentreerd op de as, en de twee gaan snel samen draaien. Bepaal hun gemeenschappelijke toerental n2 in rpm.

Mdisc = 36 kgMring = 10 kgR = 0,4 mn1 = 1050 rpm
n2 = rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
d1​ = 120 mmd2​ = 200 mm1500 rpmn2​ = ?

Een schijf van 120 mm met 1500 rpm drijft via een riem met 1 % slip een schijf van 200 mm aan. Bepaal het toerental n2 van de aangedreven schijf.

n1 = 1500 rpmd1 = 120 mmd2 = 200 mms = 1 %
n2 = rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
d1​ = 150 mmd2​ = 450 mm1500 rpmC = 1200 mmθ = ?

Een open riem verbindt een schijf van 150 mm en een schijf van 450 mm waarvan de hartafstand 1200 mm is. Bepaal de omspanningshoek θ op de kleinere schijf, in graden.

d1 = 150 mmd2 = 450 mmC = 1200 mm
θ = °
17.Veren en slingersGemiddeld
t (s)x (cm)0,55 s

Een massa van 0,5 kg aan een veer met k = 120 N/m wordt 10 cm in de positieve richting uitgetrokken en op t = 0 vanuit rust losgelaten. Vind de uitwijking x uit de evenwichtsstand op t = 0,55 s (met teken).

m = 0,5 kgk = 120 N/mA = 10 cmt = 0,55 s
x = cm
18.Veren en slingersMoeilijk
2,3 kgk = 370 N/mA = 10 cm

Een massa van 2,3 kg aan een veer met k = 370 N/m wordt 10 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale versnelling amax.

m = 2,3 kgk = 370 N/mA = 10 cm
amax = m/s²
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 100 kN/mc = 2320 N·s/mm = 150 kg

Een massa van 150 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 100 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 2320 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.

m = 150 kgk = 100 kN/mc = 2320 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 15k2​ = 60m = 25 kg

Een massa van 25 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 15 kN/m en k₂ = 60 kN/m. De massa blijft horizontaal. Vind de vervangende stijfheid keq van het verensysteem in kN/m.

m = 25 kgk1 = 15 kN/mk2 = 60 kN/m
keq = kN/m

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: a = 2,315 m/s²

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v = 300/3,6 = 83,33 m/s

Versnelling

a = v²/(2s) = 83,33²/(2·1500) = 2,315 m/s²

Antwoord

a = 2,315 m/s²
2.Kinematica

Antwoord: d = 84,61 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Twee delen van de tijd

½·9,81·t₁² = 343·(4,4 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 1509 = 0

Valtijd

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·1509))/(2·4,905) = 4,153 s

Diepte

d = ½·9,81·4,153² = 84,61 m

Antwoord

d = 84,61 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 1,073 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Normaalkracht

N = m·g − F·sin θ = 392,4 − 130·sin 35° = 317,8 N

Horizontale krachten

m·a = F·cos θ − μ·N = 106,5 − 63,57
a = 42,92/40 = 1,073 m/s²

Antwoord

a = 1,073 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 23,3 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (24,53 − 18,64)/12 = 0,4905 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 9,5·0,4905 + 18,64 = 23,3 N

Antwoord

T = 23,3 N
5.Kogelbaan

Antwoord: H = 11,34 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 26·cos 35° = 21,3 m/s
vy = v0·sin θ = 26·sin 35° = 14,91 m/s

Hoogste punt

Bovenaan is de verticale snelheid nul: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 14,91²/(2·9,81) = 11,34 m

Antwoord

H = 11,34 m
6.Kogelbaan

Antwoord: H = 56,34 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Verticale beginsnelheid

vy = 15·sin 20° = 5,13 m/s

Stijging boven de klif

Δh = vy²/(2g) = 5,13²/(2·9,81) = 1,341 m

Hoogte boven de grond

H = 55 + 1,341 = 56,34 m

Antwoord

H = 56,34 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 13,29 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,4·9,81·45) = 13,29 m/s

Antwoord

vmax = 13,29 m/s (47,84 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmin = 35,21 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachtenevenwichten

De wrijving wijst de helling op.

N·(sin θ − μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ + μ·sin θ) = m·g

Snelheid

v = √(280·9,81·0,4134/0,916) = 35,21 m/s

Antwoord

vmin = 35,21 m/s
(126,7 km/h)
9.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 33,3 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 39,24·0,7071 = 27,75 N
F = μN = 0,3·27,75 = 8,324 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 8,324·4 = 33,3 J

Antwoord

Wf = 33,3 J
10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 7,985 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 39,24·(3,5 − 0,1·2,5) = 127,5 J

Snelheid bij de veer

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·3,25) = 7,985 m/s

Antwoord

v = 7,985 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: ΔK/K = 68,75 %

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Gemeenschappelijke snelheid

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 500·10/1600 = 3,125 m/s

Kinetische energie vóór en na

Kbefore = ½·500·10² = 25000 J
Kafter = ½·1600·3,125² = 7813 J

Verloren fractie

ΔK/K = 17188/25000 = 68,75 %

Antwoord

ΔK/K = 68,75 %

De verloren energie gaat naar vervorming, warmte en geluid.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: θ = 50,19 °

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impulscomponenten

px = 2000·14 = 28000 kg·m/s
py = 1600·21 = 33600 kg·m/s

Richting

tan θ = py/px = 1,2 → θ = 50,19°

Antwoord

θ = 50,19°
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: α = 21,02 rad/s²

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Momenten om het scharnier

Op het moment van loslaten is ω = 0, dus er is geen middelpuntzoekende versnelling en het midden versnelt recht naar beneden.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·0,7) = 21,02 rad/s²

Antwoord

α = 21,02 rad/s²
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: n2 = 675 rpm

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmomenten

I1 = ½·36·0,4² = 2,88 kg·m²
I2 = 10·0,4² = 1,6 kg·m²

Behoud van impulsmoment

n2 = n1·I1/(I1 + I2) = 1050·2,88/4,48 = 675 rpm

Antwoord

n2 = 675 rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: n2 = 891 rpm

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Toerental zonder slip

1500·120/200 = 900 rpm

Met slip

n2 = 900·0,99 = 891 rpm

Antwoord

n2 = 891 rpm
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: θ = 165,6 °

Riemaandrijvingen: zonder slip hebben beide schijven dezelfde omtreksnelheid v = π·d·n/60, dus n₁·d₁ = n₂·d₂ en de overbrengingsverhouding is d₂/d₁. Slip s maakt de aangedreven schijf iets langzamer: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). Het overgebrachte vermogen is P = (T₁ − T₂)·v, met T₁ de spanning in het trekkende deel en T₂ in het slappe deel. Wrijving beperkt de verhouding van de spanningen: T₁/T₂ = eμθ, waarbij θ de omspanningshoek in radialen op de kleinere schijf is; voor een open riem is θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)) met hartafstand C.

Riemhoek

asin(0,125) = 7,181°

Omspanningshoek

θ = 180 − 2·7,181 = 165,6°

Antwoord

θ = 165,6°
17.Veren en slingers

Antwoord: x = −6,183 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(120/0,5) = 15,49 rad/s
ω·t = 15,49·0,55 = 8,521 rad

Verplaatsing

x = A·cos(ω·t) = 10·cos(8,521) = −6,183 cm

Antwoord

x = −6,183 cm
18.Veren en slingers

Antwoord: amax = 16,09 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(370/2,3) = 12,68 rad/s

Maximale versnelling

amax = A·ω² = 0,1·12,68² = 16,09 m/s²

Antwoord

amax = 16,09 m/s²
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,2995

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritische demping

cc = 2·√(k·m) = 2·√(100000·150) = 7746 N·s/m

Dempingsverhouding

ζ = c/cc = 2320/7746 = 0,2995

Antwoord

ζ = 0,2995

ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.

20.Mechanische trillingen

Antwoord: keq = 75 kN/m

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 15 + 60 = 75 kN/m

Antwoord

keq = 75 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics