Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
politiea = 4 m/s²auto34 m/s

Een auto die te hard rijdt met een constante 34 m/s, passeert een stilstaande politieauto. Op dat moment vertrekt de politieauto en versnelt eenparig met 4 m/s². Hoe ver van zijn startpunt haalt de politieauto de auto in? Vind d.

vcar = 34 m/sapolice = 4 m/s²v0,police = 0
d = m
2.KinematicaMoeilijk
a = 36 m/s²

Een modelraket wordt vanuit rust recht omhoog gelanceerd. De motor geeft hem 2 s lang een constante opwaartse versnelling van 36 m/s², waarna de motor stopt en de raket vrij beweegt. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte hmax die de raket bereikt.

a = 36 m/s²t1 = 2 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
doosv₀ = 7,5 m/sμ = ?

Een doos glijdt met een beginsnelheid van 7,5 m/s over een horizontale vloer en komt na 19 m tot stilstand. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kinetische wrijvingscoëfficiënt μ.

v₀ = 7,5 m/sd = 19 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 1 kg3,5 kgμ = 0,25

Een blok van 1 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 3,5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 1 kgm2 = 3,5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = ?25°R = 110 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd onder 25° boven de horizontaal en landt 110 m verderop. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de beginsnelheid v0.

θ = 25°R = 110 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.KogelbaanMoeilijk
30 mv0​ = 32 m/s65°x = ?

Een bal wordt vanaf de grond gegooid met 32 m/s onder 65° boven de horizontaal. Hij landt op weg omlaag op het platte dak van een gebouw van 30 m hoog. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de horizontale afstand x van het lanceerpunt tot het punt waar hij landt.

v₀ = 32 m/sθ = 65°hroof = 30 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 135 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 135 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,6. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 135 mμs = 0,6g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 1,1 mv = 8,5 m/s

Een bal van 1,7 kg aan een touw van 1,1 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 8,5 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 1,7 kgr = 1,1 mv = 8,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
90°L = 2 m1 kg

Een bal van 1 kg hangt aan een licht touwtje met lengte 2 m. Hij wordt opzij getrokken tot het touwtje 90° maakt met de verticaal en vanuit rust losgelaten. Vind de spankracht T in het touwtje als de bal het laagste punt passeert.

m = 1 kgL = 2 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 3 mL = 1 mμ = 0,15k = 2000 N/m

Een blok van 0,5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 3 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 1 m over (μ = 0,15) en loopt daarna tegen een veer (k = 2000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 0,5 kgh = 3 mL = 1 mμ = 0,15k = 2000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
4,5 kg4 m/s1 kg

Een karretje van 4,5 kg dat met 4 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 1 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′2 van het tweede karretje na de botsing.

m1 = 4,5 kgm2 = 1 kgv1 = 4 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
1700 kgv1​ = ?2000 kg

Een auto van 1700 kg botst op een geparkeerde auto van 2000 kg. De wrakken haken in elkaar en slippen 4,5 m voordat ze stilstaan. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,5. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v1 van de eerste auto vlak vóór de botsing.

m1 = 1700 kgm2 = 2000 kgd = 4,5 mμ = 0,5g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
L = 2,9 mm = 11 kgα

Een homogene slanke staaf met massa 11 kg en lengte 2,9 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt horizontaal vastgehouden. Hij wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal zijn hoekversnelling α vlak na het loslaten.

m = 11 kgL = 2,9 mg = 9,81 m/s²
α = rad/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
0,6 m0,35 mn1​ = 55 rpm

Een persoon staat op een wrijvingsloze draaitafel en houdt in elke hand een halter van 1 kg, 0,6 m van de as. De persoon en de draaitafel hebben samen een traagheidsmoment van 3 kg·m² om de as. Ze draaien met 55 rpm en trekken dan de halters in tot 0,35 m van de as. Beschouw de halters als puntmassa’s. Bepaal het nieuwe toerental n2 in rpm.

I0 = 3 kg·m²m = 2 × 1 kgr1 = 0,6 mr2 = 0,35 mn1 = 55 rpm
n2 = rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Tw​ = ?z = 1, 1450 rpm

Een motor van 1,5 kW met 1450 rpm drijft een worm met 1 gang(en) aan. Het wormwiel heeft 36 tanden en de overbrenging heeft een rendement van 75%. Vind het uitgaande koppel Tw op de as van het wiel.

z = 1Nw = 36n = 1450 rpmP = 1,5 kWη = 75%
Tw = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 30B = 45C = 15D = 25

Een motor van 11 kW met 960 rpm drijft tandwiel A (30 tanden) aan, dat ingrijpt in tandwiel B (45 tanden). Tandwiel C (15 tanden) op dezelfde as als B drijft tandwiel D (25 tanden) op de uitgaande as aan. Elke tandwielingrijping heeft een rendement van 95%. Vind het uitgaande koppel Tout.

P = 11 kWnin = 960 rpmA = 30B = 45C = 15D = 25ηmesh = 95%
Tout = N·m
17.Veren en slingersGemiddeld
L = ?

Hoe lang moet een mathematische slinger zijn om een slingertijd van 2,3 s te hebben? Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken L.

T = 2,3 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Veren en slingersMoeilijk
0,3 kgk = 360 N/mA = 20 cm

Een massa van 0,3 kg aan een veer met k = 360 N/m wordt 20 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale snelheid vmax.

m = 0,3 kgk = 360 N/mA = 20 cm
vmax = m/s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx50 mm3 perioden5,1 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 50 mm 3 perioden later een piek van 5,1 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 50 mmx3 = 5,1 mmn = 3
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 80k2​ = 15k3​ = 50m = 40 kg

Een massa van 40 kg hangt aan veer k₃ = 50 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 80 kN/m en k₂ = 15 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 40 kgk1 = 80 kN/mk2 = 15 kN/mk3 = 50 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: d = 578 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Gelijke afstanden

v·t = ½·a·t² → t = 2v/a = 2·34/4 = 17 s

Afstand

d = v·t = 34·17 = 578 m

Antwoord

d = 578 m

Op dat moment rijdt de politieauto met 2v = 68 m/s.

2.Kinematica

Antwoord: hmax = 336,2 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Aangedreven fase

v₁ = 36·2 = 72 m/s
h₁ = ½·36·2² = 72 m

Vrije vlucht omhoog

Bovenaan is de snelheid nul.

Δh = v₁²/(2g) = 72²/(2·9,81) = 264,2 m
hmax = 72 + 264,2 = 336,2 m

Antwoord

hmax = 336,2 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: μ = 0,1509

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

a = v₀²/(2d) = 7,5²/(2·19) = 1,48 m/s²

Wrijvingscoëfficiënt

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,48/9,81 = 0,1509

Antwoord

μ = 0,1509
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 9,537 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (34,34 − 2,453)/4,5 = 7,085 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 1·7,085 + 2,453 = 9,537 N

Antwoord

T = 9,537 N
5.Kogelbaan

Antwoord: v0 = 37,53 m/s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Los de formule voor de worpafstand op naar v₀

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·110/sin 50°) = 37,53 m/s

Antwoord

v0 = 37,53 m/s
6.Kogelbaan

Antwoord: x = 61,89 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

vx = 13,52 m/s, vy = 29 m/s

Tijd tot de landing op het dak

Grootste wortel: de bal daalt.

30 = 29·t − 4,905·t²
t = (29 + √(29² − 2·9,81·30))/9,81 = 4,576 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 13,52·4,576 = 61,89 m

Antwoord

x = 61,89 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 28,19 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,6·9,81·135) = 28,19 m/s

Antwoord

vmax = 28,19 m/s (101,5 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 128,3 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,7·9,81 + 1,7·8,5²/1,1 = 16,68 + 111,7 = 128,3 N

Antwoord

T = 128,3 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: T = 29,43 N

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Op een cirkelbaan moet de nettokracht naar het middelpunt gelijk zijn aan mv²/r.

Snelheid onderaan

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·2·(1 − cos 90°) = 39,24 m²/s²

Krachten onderaan

m·g = 1·9,81 = 9,81 N
T = mg + mv²/L = 9,81 + 1·39,24/2 = 29,43 N

Antwoord

T = 29,43 N

Controle: T = mg(3 − 2cos θ) = 29,43 N.

10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 11,82 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 4,905·(3 − 0,15·1) = 13,98 J

Maximale indrukking

½kx² = 13,98 → x = √(2·13,98/2000) = 0,1182 m = 11,82 cm

Antwoord

x = 11,82 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 6,545 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (4,5 − 1)/(4,5 + 1)·4 = 2,545 m/s
v′2 = 2·4,5/(4,5 + 1)·4 = 6,545 m/s

Antwoord

v′2 = 6,545 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: v1 = 14,46 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Snelheid na de botsing

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,5·9,81·4,5) = 6,644 m/s

Impuls bij de botsing

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 3700·6,644/1700 = 14,46 m/s

Antwoord

v1 = 14,46 m/s
(52,06 km/h)
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: α = 5,074 rad/s²

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Momenten om het scharnier

Op het moment van loslaten is ω = 0, dus er is geen middelpuntzoekende versnelling en het midden versnelt recht naar beneden.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·2,9) = 5,074 rad/s²

Antwoord

α = 5,074 rad/s²
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: n2 = 63,05 rpm

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmomenten

I1 = 3 + 2·1·0,6² = 3,72 kg·m²
I2 = 3 + 2·1·0,35² = 3,245 kg·m²

Behoud van impulsmoment

n2 = n1·I1/I2 = 55·3,72/3,245 = 63,05 rpm

Antwoord

n2 = 63,05 rpm

De kinetische energie neemt toe: de extra energie komt van de arbeid die de persoon verricht bij het intrekken van de halters.

15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Tw = 266,7 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 1450·1/36 = 40,28 rpm

Uitgaand koppel

ωw = 2π·40,28/60 = 4,218 rad/s
Tw = η·P/ωw = 0,75·1500/4,218 = 266,7 N·m

Antwoord

Tw = 266,7 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Tout = 246,9 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Uitgaand toerental

nout = 960·(30/45)·(15/25) = 384 rpm
ωout = 2π·384/60 = 40,21 rad/s

Uitgaand vermogen en koppel

Pout = 11000·0,95² = 9928 W
Tout = Pout/ωout = 9928/40,21 = 246,9 N·m

Antwoord

Tout = 246,9 N·m
17.Veren en slingers

Antwoord: L = 1,315 m

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los de lengte op

L = g·(T/2π)² = 9,81·(2,3/2π)² = 1,315 m

Antwoord

L = 1,315 m
18.Veren en slingers

Antwoord: vmax = 6,928 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(360/0,3) = 34,64 rad/s

Maximale snelheid

vmax = A·ω = 0,2·34,64 = 6,928 m/s

Antwoord

vmax = 6,928 m/s
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,1202

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/3)·ln(50/5,1) = 0,7609

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,7609/√(39,48 + 0,579) = 0,1202

Antwoord

ζ = 0,1202
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 4,555 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 80 + 15 = 95 kN/m
keq = 95·50/(95 + 50) = 32,76 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(32759/40) = 28,62 rad/s
fn = 28,62/(2π) = 4,555 Hz

Antwoord

fn = 4,555 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics