Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)5 s30

Een auto die met 108 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 6 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 108 km/ha = −6 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
t (s)v (m/s)12 s

Een tram vertrekt vanuit stilstand en versnelt 12 s lang met 1 m/s², rijdt daarna 19 s met constante snelheid en remt ten slotte af met 4,5 m/s² tot hij stilstaat. Vind de totale afstand s tussen de twee haltes.

a1 = 1 m/s²t1 = 12 st2 = 19 sa3 = −4,5 m/s²
s = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 35°a = ?m = 4 kg

Een blok van 4 kg glijdt een wrijvingsloze helling af die 35° met de horizontaal maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 4 kgθ = 35°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
9 kg10 kgTF = 135 Nμ = 0,25

Twee blokken op een horizontale vloer zijn verbonden door een licht horizontaal touw. Een horizontale kracht van 135 N trekt aan het voorste blok van 10 kg; het blok van 9 kg wordt erachter meegesleept. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is voor beide blokken 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de spankracht T in het verbindingstouw.

m1 = 9 kgm2 = 10 kgF = 135 Nμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 40 m/s70°worpafstandH = ?

Een bal wordt onder 70° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de maximale hoogte H die de bal bereikt.

v0 = 40 m/sθ = 70°g = 9,81 m/s²
H = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 5 mv0​ = 16 m/s45°worpafstand

Een bal wordt onder 45° boven de horizontaal vanaf de top van een 5 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 16 m/sθ = 45°h = 5 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 105 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 105 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 105 mμs = 0,4g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 0,5 mv = 3 m/s

Een bal van 0,8 kg aan een touw van 0,5 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 3 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 0,8 kgr = 0,5 mv = 3 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
90°L = 1,5 m10 kg

Een bal van 10 kg hangt aan een licht touwtje met lengte 1,5 m. Hij wordt opzij getrokken tot het touwtje 90° maakt met de verticaal en vanuit rust losgelaten. Vind de spankracht T in het touwtje als de bal het laagste punt passeert.

m = 10 kgL = 1,5 mθ = 90°g = 9,81 m/s²
T = N
10.Arbeid en energieMoeilijk
k = 5000 N/m35°μ = 0,252 kg

Een veer met veerconstante 5000 N/m onderaan een helling van 35° wordt 20 cm ingedrukt tegen een blok van 2 kg en losgelaten. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en helling is 0,25. Hoe ver d gaat het blok vanaf het loslaatpunt de helling op voordat het stopt? (Verwaarloos de korte afstand waarover de veer duwt, d.w.z. neem wrijving en zwaartekracht over de hele afstand d.)

m = 2 kgk = 5000 N/mx = 20 cmθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
d = m
11.Impuls en botsingenGemiddeld
3 kg9 m/s1,5 kg

Een karretje van 3 kg dat met 9 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 1,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 3 kgm2 = 1,5 kgv1 = 9 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
28 m/s6 m/s

Een bal van 0,5 kg raakt een muur met 28 m/s en kaatst recht terug met 6 m/s. Het contact duurt 5 ms. Bereken de gemiddelde kracht Favg van de muur op de bal.

m = 0,5 kgvin = 28 m/svout = 6 m/sΔt = 5 ms
Favg = N
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
L = 1,5 mm = 16 kgα

Een homogene slanke staaf met massa 16 kg en lengte 1,5 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt horizontaal vastgehouden. Hij wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de versnelling atip van het vrije uiteinde vlak na het loslaten.

m = 16 kgL = 1,5 mg = 9,81 m/s²
atip = m/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
160 m/s40 g1,02 mL = 1,8 m3 kg

Een homogene slanke staaf met massa 3 kg en lengte 1,8 m hangt in rust aan een wrijvingsloos draaipunt aan zijn bovenuiteinde. Een kogel van 40 g die horizontaal met 160 m/s beweegt, raakt de staaf 1,02 m onder het draaipunt en blijft erin zitten. Bepaal de hoeksnelheid ω van de staaf vlak na de botsing.

M = 3 kgL = 1,8 mm = 40 gv = 160 m/sd = 1,02 m
ω = rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 16N2​ = 45

Een motor van 1,1 kW die met 2900 rpm draait, drijft een rondsel met 16 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 45 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 96%. Bereken het koppel T1 op de motoras.

P = 1,1 kWn1 = 2900 rpmN1 = 16N2 = 45η = 96%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
Ns​ = 16nr​ = ?Np​ = 18planeetdrager vast

In een planetaire tandwielset heeft het zonnewiel 16 tanden en elk planeetwiel 18 tanden. De planeetdrager wordt vastgehouden en het zonnewiel wordt aangedreven met 1500 rpm. Vind het toerental nr van het ringwiel (grootte).

Ns = 16Np = 18ns = 1500 rpm
nr = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
0,7 kgk = 500 N/mA = 6 cmx = 5 cm

Een massa van 0,7 kg aan een veer met k = 500 N/m trilt op een wrijvingsloos oppervlak met een amplitude van 6 cm. Vind de snelheid v als de massa 5 cm van de evenwichtsstand is.

m = 0,7 kgk = 500 N/mA = 6 cmx = 5 cm
v = m/s
18.Veren en slingersMoeilijk
3,6 kgk = 440 N/mA = 6 cm

Een massa van 3,6 kg aan een veer met k = 440 N/m wordt 6 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale snelheid vmax.

m = 3,6 kgk = 440 N/mA = 6 cm
vmax = m/s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx20 mm2 perioden4,4 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 20 mm 2 perioden later een piek van 4,4 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 20 mmx2 = 4,4 mmn = 2
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 15k2​ = 100k3​ = 30m = 25 kg

Een massa van 25 kg hangt aan veer k₃ = 30 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 15 kN/m en k₂ = 100 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 25 kgk1 = 15 kN/mk2 = 100 kN/mk3 = 30 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 75 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 108/3,6 = 30 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 30²/(2·6) = 75 m

Antwoord

s = 75 m
2.Kinematica

Antwoord: s = 316 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Topsnelheid

v = a1·t1 = 1·12 = 12 m/s

Afstand per fase

s1 = ½·1·12² = 72 m
s2 = 12·19 = 228 m
s3 = 12²/(2·4,5) = 16 m

Totale afstand

s = 72 + 228 + 16 = 316 m

Antwoord

s = 316 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 5,627 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 35° − 0·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0) = 5,627 m/s²

Antwoord

a = 5,627 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 63,95 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Hele systeem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (135 − 46,6)/19 = 4,653 m/s²

Achterste blok apart

T = m1·(a + μ·g) = 9·(4,653 + 2,453) = 63,95 N

Antwoord

T = 63,95 N

Met dezelfde μ voor beide blokken valt de wrijving weg: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Kogelbaan

Antwoord: H = 72,01 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 40·cos 70° = 13,68 m/s
vy = v0·sin θ = 40·sin 70° = 37,59 m/s

Hoogste punt

Bovenaan is de verticale snelheid nul: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 37,59²/(2·9,81) = 72,01 m

Antwoord

H = 72,01 m
6.Kogelbaan

Antwoord: t = 2,686 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 16·cos 45° = 11,31 m/s
vy = v0·sin θ = 16·sin 45° = 11,31 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 5 + 11,31·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (11,31 + √(128 + 98,1))/9,81 = 2,686 s

Antwoord

t = 2,686 s
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 20,3 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,4·9,81·105) = 20,3 m/s

Antwoord

vmax = 20,3 m/s (73,07 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 22,25 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 0,8·9,81 + 0,8·3²/0,5 = 7,848 + 14,4 = 22,25 N

Antwoord

T = 22,25 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: T = 294,3 N

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Op een cirkelbaan moet de nettokracht naar het middelpunt gelijk zijn aan mv²/r.

Snelheid onderaan

v² = 2gL(1 − cos θ) = 2·9,81·1,5·(1 − cos 90°) = 29,43 m²/s²

Krachten onderaan

m·g = 10·9,81 = 98,1 N
T = mg + mv²/L = 98,1 + 10·29,43/1,5 = 294,3 N

Antwoord

T = 294,3 N

Controle: T = mg(3 − 2cos θ) = 294,3 N.

10.Arbeid en energie

Antwoord: d = 6,548 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 20 cm = 0,2 m
½kx² = ½·5000·0,2² = 100 J

Energiebalans langs de helling

m·g = 2·9,81 = 19,62 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 100/(19,62·(0,5736 + 0,25·0,8192)) = 6,548 m

Antwoord

d = 6,548 m
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = 3 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (3 − 1,5)/(3 + 1,5)·9 = 3 m/s
v′2 = 2·3/(3 + 1,5)·9 = 12 m/s

Antwoord

v′1 = 3 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: Favg = 3400 N

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,5·(6 + 28) = 17 N·s

Gemiddelde kracht

Favg = J/Δt = 17/0,005 = 3400 N

Antwoord

Favg = 3400 N
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: atip = 14,71 m/s²

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Momenten om het scharnier

Op het moment van loslaten is ω = 0, dus er is geen middelpuntzoekende versnelling en het midden versnelt recht naar beneden.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·1,5) = 9,81 rad/s²

Versnelling van het vrije uiteinde

atip = α·L = 9,81·1,5 = 14,71 m/s²

Antwoord

atip = 14,71 m/s²

atip = 1,5·g voor elke lengte: het vrije uiteinde valt sneller dan een losgelaten steen.

14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: ω = 1,989 rad/s

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmoment na de botsing

I = M·L²/3 + m·d² = 3·1,8²/3 + 0,04·1,02² = 3,282 kg·m²

Impulsmoment om het draaipunt

De kracht in het draaipunt gaat door het draaipunt, dus ze heeft er tijdens de botsing geen moment.

m·v·d = I·ω → ω = 0,04·160·1,02/3,282 = 1,989 rad/s

Antwoord

ω = 1,989 rad/s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T1 = 3,622 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·2900/60 = 303,7 rad/s
T1 = P/ω₁ = 1100/303,7 = 3,622 N·m

Antwoord

T1 = 3,622 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nr = 461,5 rpm

Planetaire tandwielsets: de toerentallen van zonnewiel, ringwiel en planeetdrager hangen samen via de vergelijking van Willis (ns − nc)/(nr − nc) = −Nr/Ns: gezien vanaf de planeetdrager is de set een gewone overbrenging met de planeetwielen als tussenwielen. Als je één deel vastzet, wordt de set een vertraging met één vaste verhouding.

Tanden van het ringwiel

Nr = Ns + 2·Np = 16 + 2·18 = 52

Vergelijking van Willis met vaste planeetdrager

Met nc = 0 drijft het zonnewiel het ringwiel aan via de planeetwielen, die als tussenwielen werken.

nr = −ns·Ns/Nr = −1500·16/52 = −461,5 rpm
|nr| = 461,5 rpm

Antwoord

nr = 461,5 rpm

Het ringwiel draait tegengesteld aan het zonnewiel.

17.Veren en slingers

Antwoord: v = 0,8864 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(500/0,7) = 26,73 rad/s

Snelheid bij x

v = ω·√(A² − x²) = 26,73·√(0,06² − 0,05²) = 0,8864 m/s

Antwoord

v = 0,8864 m/s
18.Veren en slingers

Antwoord: vmax = 0,6633 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(440/3,6) = 11,06 rad/s

Maximale snelheid

vmax = A·ω = 0,06·11,06 = 0,6633 m/s

Antwoord

vmax = 0,6633 m/s
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,1196

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/2)·ln(20/4,4) = 0,7571

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,7571/√(39,48 + 0,5731) = 0,1196

Antwoord

ζ = 0,1196
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 4,91 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 15 + 100 = 115 kN/m
keq = 115·30/(115 + 30) = 23,79 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(23793/25) = 30,85 rad/s
fn = 30,85/(2π) = 4,91 Hz

Antwoord

fn = 4,91 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics