Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)1,5 s25

Een bestuurster die met 90 km/h rijdt, ziet een obstakel. Haar reactietijd is 1,5 s, waarna de auto remt met een constante vertraging van 5 m/s². Vind de totale stopafstand d vanaf het moment dat ze het obstakel ziet.

v₀ = 90 km/htr = 1,5 sa = −5 m/s²
d = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 17 m/s10 m

Een bal wordt met 17 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 10 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 17 m/sh₀ = 10 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 30°a = ?m = 6 kg

Een blok van 6 kg glijdt een helling af die 30° met de horizontaal maakt. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het blok langs de helling.

m = 6 kgθ = 30°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 7,5 kg6 kgμ = 0,2

Een blok van 7,5 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 6 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 7,5 kgm2 = 6 kgμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
112 my = ?v0​ = 40 m/s40°

Een bal wordt vanaf vlakke grond weggetrapt met 40 m/s onder 40° boven de horizontaal, naar een muur op 112 m afstand. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y passeert de bal de muur?

v₀ = 40 m/sθ = 40°x = 112 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 45 mv0​ = 35 m/s60°worpafstand

Een bal wordt onder 60° boven de horizontaal vanaf de top van een 45 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 35 m/sθ = 60°h = 45 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.CirkelbewegingGemiddeld
L = 1,7 m15°

Een klein balletje aan een touwtje met lengte 1,7 m beweegt in een horizontale cirkel, zodat het touwtje een constante hoek van 15° met de verticaal maakt (een kegelslinger). Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v van het balletje.

L = 1,7 mθ = 15°g = 9,81 m/s²
v = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 0,7 mv = ?

Een bal aan een touw van 0,7 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. Gebruik g = 9,81 m/s². Wat is de kleinste snelheid vmin in het hoogste punt waarbij het touw nog net strak blijft?

r = 0,7 mg = 9,81 m/s²
vmin = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
45°d = 15 mμ = 0,2

Een blok van 5 kg glijdt 15 m een helling af onder 45° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,2. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 5 kgθ = 45°μ = 0,2d = 15 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Arbeid en energieMoeilijk
h = 4,5 mL = 4,5 mμ = 0,25k = 800 N/m

Een blok van 2,5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 4,5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 4,5 m over (μ = 0,25) en loopt daarna tegen een veer (k = 800 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 2,5 kgh = 4,5 mL = 4,5 mμ = 0,25k = 800 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
11.Impuls en botsingenGemiddeld
3 kg41 m/s3 kgv′2​ = ?

Een projectiel van 6 kg dat horizontaal met 21 m/s beweegt, explodeert in twee brokstukken die langs dezelfde lijn bewegen. Het brokstuk van 3 kg gaat met 41 m/s vooruit. Vind de snelheid v′2 van het brokstuk van 3 kg (positief in de oorspronkelijke richting).

M = 6 kgu = 21 m/sm1 = 3 kgv′1 = 41 m/sm2 = 3 kg
v′2 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
22 m/s6 m/s

Een bal van 0,25 kg raakt een muur met 22 m/s en kaatst recht terug met 6 m/s. Het contact duurt 10 ms. Bereken de grootte van de stoot J die de muur aan de bal geeft.

m = 0,25 kgvin = 22 m/svout = 6 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
2 kgaαM = 2,5 kgR = 0,25 m

Een blok van 2 kg hangt aan een lichte koord die om een katrol is gewikkeld, een homogene massieve schijf met massa 2,5 kg en straal 0,25 m die wrijvingsloos om een horizontale as draait. Het blok wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de versnelling a van het blok.

m = 2 kgM = 2,5 kgR = 0,25 mg = 9,81 m/s²
a = m/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
6,5 m/sω

Een massieve bol met massa 19 kg rolt zonder slip met 6,5 m/s. Welk percentage p van zijn totale kinetische energie is rotatie-energie?

m = 19 kgv = 6,5 m/sI = (2/5)·m·r²
p = %
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Tw​ = ?z = 2, 960 rpm

Een motor van 1,1 kW met 960 rpm drijft een worm met 2 gang(en) aan. Het wormwiel heeft 36 tanden en de overbrenging heeft een rendement van 70%. Vind het uitgaande koppel Tw op de as van het wiel.

z = 2Nw = 36n = 960 rpmP = 1,1 kWη = 70%
Tw = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
Ns​ = 15nr​ = ?Np​ = 20planeetdrager vast

In een planetaire tandwielset heeft het zonnewiel 15 tanden en elk planeetwiel 20 tanden. De planeetdrager wordt vastgehouden en het zonnewiel wordt aangedreven met 1800 rpm. Vind het toerental nr van het ringwiel (grootte).

Ns = 15Np = 20ns = 1800 rpm
nr = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 1,6 m

Een mathematische slinger heeft een lengte van 1,6 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de slingertijd T bij kleine uitwijkingen.

L = 1,6 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Veren en slingersMoeilijk
3,4 kgk = 150 N/mA = 15 cm

Een massa van 3,4 kg aan een veer met k = 150 N/m wordt 15 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale versnelling amax.

m = 3,4 kgk = 150 N/mA = 15 cm
amax = m/s²
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 200 kN/mc = 420 N·s/mm = 10 kg

Een massa van 10 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 200 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 420 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.

m = 10 kgk = 200 kN/mc = 420 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 15k2​ = 40m = 10 kg

Een massa van 10 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 15 kN/m en k₂ = 40 kN/m. De massa blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 10 kgk1 = 15 kN/mk2 = 40 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: d = 100 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 90/3,6 = 25 m/s

Reactieafstand

d1 = v₀·tr = 25·1,5 = 37,5 m

Remweg

d2 = v₀²/(2a) = 25²/(2·5) = 62,5 m

Totaal

d = 37,5 + 62,5 = 100 m

Antwoord

d = 100 m
2.Kinematica

Antwoord: t = 3,978 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−10 = 17·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 17·t − 10 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (17 + √(17² + 2·9,81·10))/9,81 = 3,978 s

Antwoord

t = 3,978 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 2,356 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Langs de helling omlaag is positief.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Versnelling

a = 9,81·(sin 30° − 0,3·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0,2598) = 2,356 m/s²

Antwoord

a = 2,356 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 39,24 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (58,86 − 14,71)/13,5 = 3,27 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 7,5·3,27 + 14,71 = 39,24 N

Antwoord

T = 39,24 N
5.Kogelbaan

Antwoord: y = 28,45 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Tijd tot de muur

vx = 40·cos 40° = 30,64 m/s
t = x/vx = 112/30,64 = 3,655 s

Hoogte op dat moment

y = 25,71·3,655 − ½·9,81·3,655² = 28,45 m

Antwoord

y = 28,45 m

Bij de muur is de bal al op weg omlaag.

6.Kogelbaan

Antwoord: t = 7,417 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 35·cos 60° = 17,5 m/s
vy = v0·sin θ = 35·sin 60° = 30,31 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 45 + 30,31·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (30,31 + √(918,7 + 882,9))/9,81 = 7,417 s

Antwoord

t = 7,417 s
7.Cirkelbeweging

Antwoord: v = 1,075 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Straal van de cirkel

r = L·sin θ = 1,7·sin 15° = 0,44 m

Snelheid

Spankracht en zwaartekracht geven samen de kracht naar binnen: tan θ = v²/(r·g).

v = √(r·g·tan θ) = √(0,44·9,81·tan 15°) = 1,075 m/s

Antwoord

v = 1,075 m/s
8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmin = 2,62 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Spankracht nul in het hoogste punt

m·g = m·v²/r → v = √(g·r) = √(9,81·0,7) = 2,62 m/s

Antwoord

vmin = 2,62 m/s
9.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 104,1 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 49,05·0,7071 = 34,68 N
F = μN = 0,2·34,68 = 6,937 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 6,937·15 = 104,1 J

Antwoord

Wf = 104,1 J
10.Arbeid en energie

Antwoord: x = 45,49 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 24,53·(4,5 − 0,25·4,5) = 82,77 J

Maximale indrukking

½kx² = 82,77 → x = √(2·82,77/800) = 0,4549 m = 45,49 cm

Antwoord

x = 45,49 cm
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 1 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impuls vooraf

p = M·u = 6·21 = 126 kg·m/s

Impuls achteraf

126 = 3·41 + 3·v′2
v′2 = (126 − 123)/3 = 1 m/s

Antwoord

v′2 = 1 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: J = 7 N·s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,25·(6 + 22) = 7 N·s

Antwoord

J = 7 N·s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: a = 6,037 m/s²

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Blok en katrol

blok: m·g − T = m·a
katrol: T·R = I·α = ½·M·R²·(a/R) → T = ½·M·a

Versnelling

a = m·g/(m + M/2) = 2·9,81/(2 + 1,25) = 6,037 m/s²

Antwoord

a = 6,037 m/s²
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: p = 28,57 %

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Translatie- en rotatiedelen

Etrans = ½·m·v² = ½·19·6,5² = 401,4 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,4·m·r²·(v/r)² = 0,4·401,4 = 160,6 J

Aandeel van de rotatie

p = 160,6/561,9·100% = c/(1 + c)·100% = 28,57%

Antwoord

p = 28,57 %

Het aandeel hangt alleen van de vorm af, niet van de massa of de snelheid.

15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Tw = 137,9 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 960·2/36 = 53,33 rpm

Uitgaand koppel

ωw = 2π·53,33/60 = 5,585 rad/s
Tw = η·P/ωw = 0,7·1100/5,585 = 137,9 N·m

Antwoord

Tw = 137,9 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nr = 490,9 rpm

Planetaire tandwielsets: de toerentallen van zonnewiel, ringwiel en planeetdrager hangen samen via de vergelijking van Willis (ns − nc)/(nr − nc) = −Nr/Ns: gezien vanaf de planeetdrager is de set een gewone overbrenging met de planeetwielen als tussenwielen. Als je één deel vastzet, wordt de set een vertraging met één vaste verhouding.

Tanden van het ringwiel

Nr = Ns + 2·Np = 15 + 2·20 = 55

Vergelijking van Willis met vaste planeetdrager

Met nc = 0 drijft het zonnewiel het ringwiel aan via de planeetwielen, die als tussenwielen werken.

nr = −ns·Ns/Nr = −1800·15/55 = −490,9 rpm
|nr| = 490,9 rpm

Antwoord

nr = 490,9 rpm

Het ringwiel draait tegengesteld aan het zonnewiel.

17.Veren en slingers

Antwoord: T = 2,537 s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Slingertijd

T = 2π·√(1,6/9,81) = 2,537 s

Antwoord

T = 2,537 s
18.Veren en slingers

Antwoord: amax = 6,618 m/s²

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(150/3,4) = 6,642 rad/s

Maximale versnelling

amax = A·ω² = 0,15·6,642² = 6,618 m/s²

Antwoord

amax = 6,618 m/s²
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,1485

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritische demping

cc = 2·√(k·m) = 2·√(200000·10) = 2828 N·s/m

Dempingsverhouding

ζ = c/cc = 420/2828 = 0,1485

Antwoord

ζ = 0,1485

ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.

20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 11,8 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 15 + 40 = 55 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(55000/10) = 74,16 rad/s
fn = 74,16/(2π) = 11,8 Hz

Antwoord

fn = 11,8 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics