Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)6,349 s22,22

Een auto die met 80 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 3,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 80 km/ha = −3,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
a = 20 m/s²

Een modelraket wordt vanuit rust recht omhoog gelanceerd. De motor geeft hem 2 s lang een constante opwaartse versnelling van 20 m/s², waarna de motor stopt en de raket vrij beweegt. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte hmax die de raket bereikt.

a = 20 m/s²t1 = 2 sg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
doosv₀ = 8 m/sμ = ?

Een doos glijdt met een beginsnelheid van 8 m/s over een horizontale vloer en komt na 8,2 m tot stilstand. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kinetische wrijvingscoëfficiënt μ.

v₀ = 8 m/sd = 8,2 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Wetten van NewtonMoeilijk
θ = 15°blokv₀ = 5 m/s

Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 5 m/s een helling onder 15° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,3. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?

v₀ = 5 m/sθ = 15°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 30 m/sθ = ?R = 75 m

Een bal wordt vanaf vlakke grond gelanceerd met 30 m/s en moet 75 m verderop landen. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kleinste van de twee mogelijke elevatiehoeken θ.

v₀ = 30 m/sR = 75 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.KogelbaanMoeilijk
h = 35 mv0​ = 35 m/s15°worpafstand

Een bal wordt onder 15° boven de horizontaal vanaf de top van een 35 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 35 m/sθ = 15°h = 35 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.CirkelbewegingGemiddeld
r = 60 mvmax​ = ?

Een auto neemt een vlakke bocht met een straal van 60 m. De statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de hoogste snelheid vmax waarmee de auto de bocht kan nemen zonder te slippen.

r = 60 mμs = 0,4g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
θ = 18°naar het middelpuntvmax​ = ?

Een bocht met straal 40 m heeft een verkanting van 18°, en de statische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de hoogste snelheid vmax waarmee een auto de bocht kan nemen zonder naar boven en naar buiten te glijden.

r = 40 mθ = 18°μs = 0,25g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
9.Arbeid en energieGemiddeld
72 km/h8°1500 kg

Een auto van 1500 kg rijdt met een constante 72 km/h een helling van 8° op. Luchtweerstand en rolweerstand samen bedragen 550 N. Vind het vermogen P dat de wielen moeten leveren, in kW.

m = 1500 kgθ = 8°Fr = 550 Nv = 72 km/hg = 9,81 m/s²
P = kW
10.Arbeid en energieMoeilijk
2 kg3 kgμ = 0,3d = 2,5 m

Een blok van 2 kg ligt op een ruwe horizontale tafel (μ = 0,3). Een licht touw loopt ervan over een gladde katrol aan de rand van de tafel naar een hangend blok van 3 kg. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Vind de snelheid v van de blokken nadat het hangende blok 2,5 m is gezakt.

m1 = 2 kgm2 = 3 kgμ = 0,3d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
2,5 kg3 m/s3,5 kg

Een karretje van 2,5 kg dat met 3 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 3,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′2 van het tweede karretje na de botsing.

m1 = 2,5 kgm2 = 3,5 kgv1 = 3 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
1100 kgv1​ = ?2000 kg

Een auto van 1100 kg botst op een geparkeerde auto van 2000 kg. De wrakken haken in elkaar en slippen 23 m voordat ze stilstaan. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,8. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v1 van de eerste auto vlak vóór de botsing.

m1 = 1100 kgm2 = 2000 kgd = 23 mμ = 0,8g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
v = ?3,5 kgL = 2 mm = 1,5 kg

Een homogene slanke staaf met massa 1,5 kg en lengte 2 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt vanuit rust losgelaten in horizontale stand. Aan zijn vrije uiteinde zit een kleine bal met massa 3,5 kg vast. Verwaarloos wrijving en gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal de snelheid v van het vrije uiteinde als de staaf door de verticale stand zwaait.

m = 1,5 kgL = 2 mmball = 3,5 kgg = 9,81 m/s²
v = m/s
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
θ = 25°as = 7,5 m

Een holle bol rolt zonder slip van een helling die 25° met het horizontale vlak maakt. Gebruik g = 9,81 m/s². Hij begint vanuit rust. Hoe lang t duurt het om 7,5 m van de helling af te rollen?

θ = 25°I = (2/3)·m·r²g = 9,81 m/s²s = 7,5 m
t = s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 16N2​ = 50

Een motor van 2,2 kW die met 1500 rpm draait, drijft een rondsel met 16 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 50 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 95%. Bereken het koppel T1 op de motoras.

P = 2,2 kWn1 = 1500 rpmN1 = 16N2 = 50η = 95%
T1 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
Ns​ = 24nr​ = ?Np​ = 18planeetdrager vast

In een planetaire tandwielset heeft het zonnewiel 24 tanden en elk planeetwiel 18 tanden. De planeetdrager wordt vastgehouden en het zonnewiel wordt aangedreven met 600 rpm. Vind het toerental nr van het ringwiel (grootte).

Ns = 24Np = 18ns = 600 rpm
nr = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = 0,6 m

Een mathematische slinger heeft een lengte van 0,6 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de slingertijd T bij kleine uitwijkingen.

L = 0,6 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Veren en slingersMoeilijk
2,5 kgk = 380 N/mA = 9 cm

Een massa van 2,5 kg aan een veer met k = 380 N/m wordt 9 cm uit de evenwichtsstand getrokken en losgelaten. Bereken de maximale snelheid vmax.

m = 2,5 kgk = 380 N/mA = 9 cm
vmax = m/s
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx15 mm4 perioden3,3 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 15 mm 4 perioden later een piek van 3,3 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 15 mmx4 = 3,3 mmn = 4
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 40k2​ = 10k3​ = 100m = 50 kg

Een massa van 50 kg hangt aan veer k₃ = 100 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 40 kN/m en k₂ = 10 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 50 kgk1 = 40 kN/mk2 = 10 kN/mk3 = 100 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 70,55 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 80/3,6 = 22,22 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 22,22²/(2·3,5) = 70,55 m

Antwoord

s = 70,55 m
2.Kinematica

Antwoord: hmax = 121,5 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Aangedreven fase

v₁ = 20·2 = 40 m/s
h₁ = ½·20·2² = 40 m

Vrije vlucht omhoog

Bovenaan is de snelheid nul.

Δh = v₁²/(2g) = 40²/(2·9,81) = 81,55 m
hmax = 40 + 81,55 = 121,5 m

Antwoord

hmax = 121,5 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: μ = 0,3978

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

a = v₀²/(2d) = 8²/(2·8,2) = 3,902 m/s²

Wrijvingscoëfficiënt

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 3,902/9,81 = 0,3978

Antwoord

μ = 0,3978
4.Wetten van Newton

Antwoord: d = 2,323 m

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.

a = 9,81·(sin 15° + 0,3·cos 15°) = 5,382 m/s²

Afstand

d = v₀²/(2a) = 5²/(2·5,382) = 2,323 m

Antwoord

d = 2,323 m
5.Kogelbaan

Antwoord: θ = 27,42 °

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Formule voor de worpafstand

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·75/30² = 0,8175

Hoek

2θ = 54,84° → θ = 27,42°

Antwoord

θ = 27,42°

De andere oplossing is 90° − θ = 62,58°.

6.Kogelbaan

Antwoord: t = 3,75 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 35·cos 15° = 33,81 m/s
vy = v0·sin θ = 35·sin 15° = 9,059 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 35 + 9,059·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,059 + √(82,06 + 686,7))/9,81 = 3,75 s

Antwoord

t = 3,75 s
7.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 15,34 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Wrijving levert de centripetale kracht

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,4·9,81·60) = 15,34 m/s

Antwoord

vmax = 15,34 m/s (55,24 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: vmax = 15,67 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachtenevenwichten

De wrijving wijst de helling af.

N·(sin θ + μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ − μ·sin θ) = m·g

Snelheid

v = √(40·9,81·0,5468/0,8738) = 15,67 m/s

Antwoord

vmax = 15,67 m/s
(56,41 km/h)
9.Arbeid en energie

Antwoord: P = 51,96 kW

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d). Vermogen is kracht maal snelheid: P = F·v.

Aandrijfkracht

m·g = 1500·9,81 = 14715 N
mg·sin θ = 14715·sin 8° = 2048 N
F = 2048 + 550 = 2598 N

Vermogen

v = 72/3,6 = 20 m/s
P = F·v = 2598·20 = 51959 W = 51,96 kW

Antwoord

P = 51,96 kW
10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 4,852 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Vrijgekomen en verloren energie

m₂g·d = 29,43·2,5 = 73,58 J
μ·m₁g·d = 0,3·19,62·2,5 = 14,71 J

Kinetische energie van beide blokken

½(m₁ + m₂)v² = 58,86 → v = √(2·58,86/5) = 4,852 m/s

Antwoord

v = 4,852 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 2,5 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (2,5 − 3,5)/(2,5 + 3,5)·3 = −0,5 m/s
v′2 = 2·2,5/(2,5 + 3,5)·3 = 2,5 m/s

Antwoord

v′2 = 2,5 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: v1 = 53,55 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Snelheid na de botsing

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,8·9,81·23) = 19 m/s

Impuls bij de botsing

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 3100·19/1100 = 53,55 m/s

Antwoord

v1 = 53,55 m/s
(192,8 km/h)
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: v = 6,457 m/s

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Afname van potentiële energie

m·g·L/2 + mball·g·L = 1,5·9,81·1 + 3,5·9,81·2 = 83,39 J

Traagheidsmoment om het scharnier

IO = m·L²/3 + mball·L² = 2 + 14 = 16 kg·m²

Energiebalans

½·IO·ω² = 83,39 → ω = √(2·83,39/16) = 3,228 rad/s
v = ω·L = 3,228·2 = 6,457 m/s

Antwoord

v = 6,457 m/s
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: t = 2,456 s

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Bewegingsvergelijkingen

m·g·sin θ − f = m·a
f·r = I·α = 0,6667·m·r²·(a/r) → f = 0,6667·m·a

Versnelling

a = g·sin θ/(1 + c) = 9,81·sin 25°/1,667 = 2,488 m/s²

Tijd

s = ½·a·t² → t = √(2·7,5/2,488) = 2,456 s

Antwoord

t = 2,456 s
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T1 = 14,01 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s
T1 = P/ω₁ = 2200/157,1 = 14,01 N·m

Antwoord

T1 = 14,01 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nr = 240 rpm

Planetaire tandwielsets: de toerentallen van zonnewiel, ringwiel en planeetdrager hangen samen via de vergelijking van Willis (ns − nc)/(nr − nc) = −Nr/Ns: gezien vanaf de planeetdrager is de set een gewone overbrenging met de planeetwielen als tussenwielen. Als je één deel vastzet, wordt de set een vertraging met één vaste verhouding.

Tanden van het ringwiel

Nr = Ns + 2·Np = 24 + 2·18 = 60

Vergelijking van Willis met vaste planeetdrager

Met nc = 0 drijft het zonnewiel het ringwiel aan via de planeetwielen, die als tussenwielen werken.

nr = −ns·Ns/Nr = −600·24/60 = −240 rpm
|nr| = 240 rpm

Antwoord

nr = 240 rpm

Het ringwiel draait tegengesteld aan het zonnewiel.

17.Veren en slingers

Antwoord: T = 1,554 s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Slingertijd

T = 2π·√(0,6/9,81) = 1,554 s

Antwoord

T = 1,554 s
18.Veren en slingers

Antwoord: vmax = 1,11 m/s

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(380/2,5) = 12,33 rad/s

Maximale snelheid

vmax = A·ω = 0,09·12,33 = 1,11 m/s

Antwoord

vmax = 1,11 m/s
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,06014

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/4)·ln(15/3,3) = 0,3785

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,3785/√(39,48 + 0,1433) = 0,06014

Antwoord

ζ = 0,06014
20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 4,109 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 40 + 10 = 50 kN/m
keq = 50·100/(50 + 100) = 33,33 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(33333/50) = 25,82 rad/s
fn = 25,82/(2π) = 4,109 Hz

Antwoord

fn = 4,109 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics