Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,704 s27,78

Een auto die met 100 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 7,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 100 km/ha = −7,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
t (s)v (m/s)8 s

Een tram vertrekt vanuit stilstand en versnelt 8 s lang met 3 m/s², rijdt daarna 20 s met constante snelheid en remt ten slotte af met 4,5 m/s² tot hij stilstaat. Vind de totale afstand s tussen de twee haltes.

a1 = 3 m/s²t1 = 8 st2 = 20 sa3 = −4,5 m/s²
s = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
35 kg30°F = 190 Nμ = 0,2

Een slee van 35 kg wordt over vlakke sneeuw getrokken door een touw onder 30° boven de horizontaal met een kracht van 190 N. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de versnelling a van de slee.

m = 35 kgF = 190 Nθ = 30°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 1 kg1 kgμ = 0,25

Een blok van 1 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 1 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 1 kgm2 = 1 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
8 my = ?v0​ = 18 m/s70°

Een bal wordt vanaf vlakke grond weggetrapt met 18 m/s onder 70° boven de horizontaal, naar een muur op 8 m afstand. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y passeert de bal de muur?

v₀ = 18 m/sθ = 70°x = 8 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 60 mv0​ = 15 m/s55°worpafstand

Een bal wordt onder 55° boven de horizontaal vanaf de top van een 60 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de vliegtijd t tot de bal de grond raakt.

v0 = 15 m/sθ = 55°h = 60 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.CirkelbewegingGemiddeld
θ = 10°naar het middelpuntv = ?

Een bocht met straal 100 m heeft een verkanting van 10°. Met welke snelheid v kan een auto de bocht nemen zonder dat er wrijving nodig is? Gebruik g = 9,81 m/s².

r = 100 mθ = 10°g = 9,81 m/s²
v = m/s
8.CirkelbewegingMoeilijk
r = 0,6 mv = 7,5 m/s

Een bal van 1,2 kg aan een touw van 0,6 m wordt rondgeslingerd in een verticale cirkel. In het laagste punt beweegt hij met 7,5 m/s. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw in het laagste punt.

m = 1,2 kgr = 0,6 mv = 7,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
15°d = 10 mμ = 0,15

Een blok glijdt vanuit rust een helling af onder 15° met de horizontaal. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,15. Vind de snelheid v nadat het 10 m langs de helling is gegleden.

θ = 15°μ = 0,15d = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Arbeid en energieMoeilijk
3 kg5 kgμ = 0,2d = 2,5 m

Een blok van 3 kg ligt op een ruwe horizontale tafel (μ = 0,2). Een licht touw loopt ervan over een gladde katrol aan de rand van de tafel naar een hangend blok van 5 kg. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Vind de snelheid v van de blokken nadat het hangende blok 2,5 m is gezakt.

m1 = 3 kgm2 = 5 kgμ = 0,2d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
1,5 kg8 m/s5 kg

Een karretje van 1,5 kg dat met 8 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 1,5 kgm2 = 5 kgv1 = 8 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
2000 kg13 m/s1300 kg11 m/sv′ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 2000 kg die met 13 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 1300 kg die met 11 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de snelheid v′ van het wrak direct na de botsing.

m1 = 2000 kgv1 = 13 m/s (E)m2 = 1300 kgv2 = 11 m/s (N)
v′ = m/s
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
L = 1,3 mm = 11,5 kgα

Een homogene slanke staaf met massa 11,5 kg en lengte 1,3 m is aan één uiteinde scharnierend bevestigd en wordt horizontaal vastgehouden. Hij wordt vanuit rust losgelaten. Gebruik g = 9,81 m/s². Bepaal zijn hoekversnelling α vlak na het loslaten.

m = 11,5 kgL = 1,3 mg = 9,81 m/s²
α = rad/s²
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
7,5 m/sω

Een massieve bol met massa 9,5 kg rolt zonder slip met 7,5 m/s. Bepaal zijn totale kinetische energie Ek.

m = 9,5 kgv = 7,5 m/sI = (2/5)·m·r²
Ek = J
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
N1​ = 15N2​ = 32

Een motor van 1,5 kW die met 2900 rpm draait, drijft een rondsel met 15 tanden aan, dat ingrijpt in een tandwiel met 32 tanden. Het tandwielpaar heeft een rendement van 98%. Bereken het uitgaande koppel T2 op de as van het tandwiel.

P = 1,5 kWn1 = 2900 rpmN1 = 15N2 = 32η = 98%
T2 = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 18B = 72C = 12D = 48

In een meertraps tandwieloverbrenging drijft tandwiel A (18 tanden) op de ingaande as, die met 1440 rpm draait, tandwiel B (72 tanden) aan. Tandwiel C (12 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D (48 tanden) op de uitgaande as aan. Bereken het uitgaande toerental nout.

nin = 1440 rpmA = 18B = 72C = 12D = 48
nout = rpm
17.Veren en slingersGemiddeld
L = ?

Hoe lang moet een mathematische slinger zijn om een slingertijd van 1,6 s te hebben? Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken L.

T = 1,6 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Veren en slingersMoeilijk
mk = 440 N/mA = 5 cmx = 2 cm

Een massa aan een veer met k = 440 N/m trilt op een wrijvingsloos oppervlak met een amplitude van 5 cm. Vind de energie U die in de veer is opgeslagen als de massa 2 cm van de evenwichtsstand is.

k = 440 N/mA = 5 cmx = 2 cm
U = J
19.Mechanische trillingenGemiddeld
k = 20 kN/mc = 120 N·s/mm = 8 kg

Een massa van 8 kg wordt gedragen door een veer met een stijfheid van 20 kN/m en een viskeuze demper met een dempingscoëfficiënt van 120 N·s/m. Vind de dempingsverhouding ζ.

m = 8 kgk = 20 kN/mc = 120 N·s/m
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 40k2​ = 25k3​ = 80m = 25 kg

Een massa van 25 kg hangt aan veer k₃ = 80 kN/m. De bovenkant van k₃ zit vast aan een starre balk die aan twee veren naast elkaar hangt, k₁ = 40 kN/m en k₂ = 25 kN/m; de balk blijft horizontaal. Verwaarloos demping en de massa’s van de veren en de balk. Vind de eigenfrequentie fn van de verticale trilling in Hz.

m = 25 kgk1 = 40 kN/mk2 = 25 kN/mk3 = 80 kN/m
fn = Hz

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 51,44 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 100/3,6 = 27,78 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 27,78²/(2·7,5) = 51,44 m

Antwoord

s = 51,44 m
2.Kinematica

Antwoord: s = 640 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Topsnelheid

v = a1·t1 = 3·8 = 24 m/s

Afstand per fase

s1 = ½·3·8² = 96 m
s2 = 24·20 = 480 m
s3 = 24²/(2·4,5) = 64 m

Totale afstand

s = 96 + 480 + 64 = 640 m

Antwoord

s = 640 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,282 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Normaalkracht

N = m·g − F·sin θ = 343,4 − 190·sin 30° = 248,4 N

Horizontale krachten

m·a = F·cos θ − μ·N = 164,5 − 49,67
a = 114,9/35 = 3,282 m/s²

Antwoord

a = 3,282 m/s²
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 3,679 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (9,81 − 2,453)/2 = 3,679 m/s²

Antwoord

a = 3,679 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: y = 13,7 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Tijd tot de muur

vx = 18·cos 70° = 6,156 m/s
t = x/vx = 8/6,156 = 1,299 s

Hoogte op dat moment

y = 16,91·1,299 − ½·9,81·1,299² = 13,7 m

Antwoord

y = 13,7 m

Bij de muur stijgt de bal nog.

6.Kogelbaan

Antwoord: t = 4,968 s

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 15·cos 55° = 8,604 m/s
vy = v0·sin θ = 15·sin 55° = 12,29 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 60 + 12,29·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (12,29 + √(151 + 1177))/9,81 = 4,968 s

Antwoord

t = 4,968 s
7.Cirkelbeweging

Antwoord: v = 13,15 m/s

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachtenevenwicht

N·cos θ = m·g, N·sin θ = m·v²/r → tan θ = v²/(r·g)

Snelheid

v = √(r·g·tan θ) = √(100·9,81·tan 10°) = 13,15 m/s

Antwoord

v = 13,15 m/s
(47,35 km/h)
8.Cirkelbeweging

Antwoord: T = 124,3 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Krachten in het laagste punt

Naar het middelpunt (omhoog) is positief.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,2·9,81 + 1,2·7,5²/0,6 = 11,77 + 112,5 = 124,3 N

Antwoord

T = 124,3 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: v = 4,728 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Energiebalans langs de helling

Het blok zakt een hoogte d·sin θ terwijl de wrijving μmg·cos θ·d wegneemt. De massa valt weg.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·10·(0,2588 − 0,15·0,9659)) = 4,728 m/s

Antwoord

v = 4,728 m/s
10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 5,194 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Vrijgekomen en verloren energie

m₂g·d = 49,05·2,5 = 122,6 J
μ·m₁g·d = 0,2·29,43·2,5 = 14,71 J

Kinetische energie van beide blokken

½(m₁ + m₂)v² = 107,9 → v = √(2·107,9/8) = 5,194 m/s

Antwoord

v = 5,194 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = −4,308 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (1,5 − 5)/(1,5 + 5)·8 = −4,308 m/s
v′2 = 2·1,5/(1,5 + 5)·8 = 3,692 m/s

Antwoord

v′1 = −4,308 m/s

Het minteken betekent dat het eerste karretje terugkaatst.

12.Impuls en botsingen

Antwoord: v′ = 8,992 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impulscomponenten

px = 2000·13 = 26000 kg·m/s
py = 1300·11 = 14300 kg·m/s

Snelheid van het wrak

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 29673/3300 = 8,992 m/s

Antwoord

v′ = 8,992 m/s
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: α = 11,32 rad/s²

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Momenten om het scharnier

Op het moment van loslaten is ω = 0, dus er is geen middelpuntzoekende versnelling en het midden versnelt recht naar beneden.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·1,3) = 11,32 rad/s²

Antwoord

α = 11,32 rad/s²
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: Ek = 374,1 J

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Translatie- en rotatiedelen

Etrans = ½·m·v² = ½·9,5·7,5² = 267,2 J
Erot = ½·I·ω² = ½·0,4·m·r²·(v/r)² = 0,4·267,2 = 106,9 J

Totaal

Ek = 267,2 + 106,9 = 374,1 J

Antwoord

Ek = 374,1 J
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: T2 = 10,33 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Motorkoppel

ω₁ = 2π·2900/60 = 303,7 rad/s
T1 = P/ω₁ = 1500/303,7 = 4,939 N·m

Uitgaand koppel

T2 = 4,939·32/15·0,98 = 10,33 N·m

Antwoord

T2 = 10,33 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: nout = 90 rpm

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Eerste trap

nB = 1440·18/72 = 360 rpm = nC

Tweede trap

nout = 360·12/48 = 90 rpm

Antwoord

nout = 90 rpm

totale overbrengingsverhouding = 16 : 1

17.Veren en slingers

Antwoord: L = 0,6361 m

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Los de lengte op

L = g·(T/2π)² = 9,81·(1,6/2π)² = 0,6361 m

Antwoord

L = 0,6361 m
18.Veren en slingers

Antwoord: U = 0,088 J

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Totale energie

E = ½·k·A² = ½·440·0,05² = 0,55 J

Veerenergie bij x

U = ½·k·x² = ½·440·0,02² = 0,088 J

Antwoord

U = 0,088 J
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,15

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritische demping

cc = 2·√(k·m) = 2·√(20000·8) = 800 N·s/m

Dempingsverhouding

ζ = c/cc = 120/800 = 0,15

Antwoord

ζ = 0,15

ζ < 1, dus het systeem is ondergedempt en trilt terwijl het uitdempt.

20.Mechanische trillingen

Antwoord: fn = 6,028 Hz

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Alleen k1 en k2 staan parallel. Dat paar staat in serie met k3, dus combineer ze via hun omgekeerde.

k12 = 40 + 25 = 65 kN/m
keq = 65·80/(65 + 80) = 35,86 kN/m

Eigenfrequentie

ωn = √(35862/25) = 37,87 rad/s
fn = 37,87/(2π) = 6,028 Hz

Antwoord

fn = 6,028 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics