Dynamica: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Cirkelbeweging

Centripetale versnelling
a = v²/r = ω²·r
Centripetale kracht
F = m·v²/r
Hoeksnelheid
ω = v/r = 2π/T
Vlakke bocht, wrijving
vmax = √(μ·g·r)

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Rotatie van een star lichaam

Traagheidsmomenten om G
staaf mL²/12, schijf ½mR², ring mR², massieve bol (2/5)mR², holle bol (2/3)mR²
Stelling van Steiner
I = IG + m·d²
Traagheidsstraal
I = m·k²
Staaf om zijn uiteinde
I = mL²/3
Bewegingsvergelijking
ΣM = I·α
Snelheid in rad/s
ω = 2π·n/60
Kinetische energie
E = ½·I·ω²
Arbeid en vermogen
W = T·θ, P = T·ω
Rollen zonder slip
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Impulsmoment
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Botsing om een draaipunt
m·v·d = I·ω

Methode

  1. Kies de as: een vast draaipunt, of het zwaartepunt bij rollende lichamen.
  2. Bepaal het traagheidsmoment om die as uit de standaardresultaten, met I = IG + m·d² voor een verschoven as.
  3. Kies de methode: ΣM = I·α voor versnellingen en krachten, energie (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) voor snelheden, impulsmoment voor botsingen en plotselinge veranderingen.
  4. Verbind lineaire en hoekbeweging met v = ω·r en a = α·r, en reken rpm om naar rad/s.

Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Ingrijpende tandwielen
n1·N1 = n2·N2
Koppel
T2 = T1·(N2/N1)·η
Vermogen
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Meertraps overbrenging
totale overbrengingsverhouding = product van de trapverhoudingen

Veren en slingers

Massa aan een veer
T = 2π·√(m/k)
Slinger
T = 2π·√(L/g)
Hoekfrequentie
ω = √(k/m) = 2π/T
Maximale snelheid en versnelling
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energie
E = ½·k·A²

Mechanische trillingen

Eigenfrequentie
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Uit de statische doorbuiging
ωn = √(g/δst)
Kritische demping
cc = 2√(km) = 2mωn
Dempingsverhouding
ζ = c/cc
Gedempte eigenfrequentie
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmisch decrement
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Veren parallel
k = k1 + k2
Veren in serie
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,03 s16,67

Een auto die met 60 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 5,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 60 km/ha = −5,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 14 m/s15 m

Een bal wordt met 14 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 15 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 14 m/sh₀ = 15 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 40°50 kgF = ?

Een doos van 50 kg wordt met constante snelheid een helling onder 40° met de horizontaal op geduwd, door een kracht evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,4. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de duwkracht F.

m = 50 kgθ = 40°μ = 0,4g = 9,81 m/s²
F = N
4.Wetten van NewtonMoeilijk
θ = 25°blokv₀ = 8 m/s

Een blok krijgt een duw, zodat het met een snelheid van 8 m/s een helling onder 25° op begint te glijden. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,2. Gebruik g = 9,81 m/s². Hoe ver d glijdt het langs de helling voordat het stopt?

v₀ = 8 m/sθ = 25°μ = 0,2g = 9,81 m/s²
d = m
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 18 m/s35°worpafstandH = ?

Een bal wordt onder 35° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de maximale hoogte H die de bal bereikt.

v0 = 18 m/sθ = 35°g = 9,81 m/s²
H = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 5 mv0​ = 19 m/s35°H = ?

Een bal wordt gelanceerd met 19 m/s onder 35° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 5 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.

v₀ = 19 m/sθ = 35°h = 5 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.CirkelbewegingGemiddeld
θ = ?naar het middelpunt90 km/h

Een wegontwerper wil dat auto’s een bocht met straal 250 m met 90 km/h kunnen nemen zonder op wrijving te vertrouwen. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de verkantingshoek θ.

r = 250 mv = 90 km/hg = 9,81 m/s²
θ = °
8.CirkelbewegingMoeilijk
R = 5,5 mh = 25,3 m

Een karretje van 4,5 kg wordt vanuit rust losgelaten op een hoogte van 25,3 m op een wrijvingsloze baan en rijdt door een verticale looping met straal 5,5 m. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de normaalkracht Nbottom van de baan op het karretje onderaan de looping.

m = 4,5 kgh = 25,3 mR = 5,5 mg = 9,81 m/s²
Nbottom = N
9.Arbeid en energieGemiddeld
0,05 kgk = 400 N/mh = ?

Een speelgoedlanceerder heeft een verticale veer met veerconstante 400 N/m. Er wordt een bal van 0,05 kg op gelegd, de veer wordt 10 cm ingedrukt en dan losgelaten. Vind, zonder luchtweerstand en zonder de massa van de veer, de hoogte h die de bal stijgt, gemeten vanaf zijn positie bij de ingedrukte veer.

m = 0,05 kgk = 400 N/mx = 10 cmg = 9,81 m/s²
h = m
10.Arbeid en energieMoeilijk
5 kg3 kgμ = 0,2d = 2 m

Een blok van 5 kg ligt op een ruwe horizontale tafel (μ = 0,2). Een licht touw loopt ervan over een gladde katrol aan de rand van de tafel naar een hangend blok van 3 kg. Het systeem wordt vanuit rust losgelaten. Vind de snelheid v van de blokken nadat het hangende blok 2 m is gezakt.

m1 = 5 kgm2 = 3 kgμ = 0,2d = 2 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Impuls en botsingenGemiddeld
1,5 kg6 m/s1 kg

Een karretje van 1,5 kg dat met 6 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 1 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 1,5 kgm2 = 1 kgv1 = 6 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
12.Impuls en botsingenMoeilijk
1300 kg16 m/s1700 kg18 m/sθ = ?

Op een kruispunt botst een auto van 1300 kg die met 16 m/s naar het oosten rijdt op een auto van 1700 kg die met 18 m/s naar het noorden rijdt. De auto’s haken in elkaar. Vind de richting θ van het wrak direct na de botsing, gemeten vanaf het oosten richting het noorden.

m1 = 1300 kgv1 = 16 m/s (E)m2 = 1700 kgv2 = 18 m/s (N)
θ = °
13.Rotatie van een star lichaamGemiddeld
n = 1500 rpmT = 170 N·m

Een motor levert een koppel van 170 N·m bij 1500 rpm. Bepaal zijn uitgangsvermogen P in kW.

T = 170 N·mn = 1500 rpm
P = kW
14.Rotatie van een star lichaamMoeilijk
schijf: 19 kgring: 5 kgn1​ = 300 rpm

Een homogene massieve schijf (massa 19 kg, straal 0,3 m) draait vrij met 300 rpm om een verticale wrijvingsloze as. Een dunne ring met massa 5 kg en dezelfde straal wordt vanuit rust op de schijf laten vallen, gecentreerd op de as, en de twee gaan snel samen draaien. Bepaal hun gemeenschappelijke toerental n2 in rpm.

Mdisc = 19 kgMring = 5 kgR = 0,3 mn1 = 300 rpm
n2 = rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingenGemiddeld
Tw​ = ?z = 3, 1450 rpm

Een motor van 3 kW met 1450 rpm drijft een worm met 3 gang(en) aan. Het wormwiel heeft 48 tanden en de overbrenging heeft een rendement van 85%. Vind het uitgaande koppel Tw op de as van het wiel.

z = 3Nw = 48n = 1450 rpmP = 3 kWη = 85%
Tw = N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingenMoeilijk
A = 15B = 25C = 15D = ?

In een samengestelde tandwieloverbrenging draait tandwiel A (15 tanden) op de ingaande as met 1440 rpm en drijft tandwiel B (25 tanden) aan. Tandwiel C (15 tanden) zit vast op dezelfde as als B en drijft tandwiel D op de uitgaande as aan. De uitgaande as moet met 405 rpm draaien. Hoeveel tanden ND moet tandwiel D hebben?

nin = 1440 rpmA = 15B = 25C = 15nout = 405 rpm
ND =
17.Veren en slingersGemiddeld
t (s)x (cm)0,25 s

Een massa van 1,2 kg aan een veer met k = 180 N/m wordt 9 cm in de positieve richting uitgetrokken en op t = 0 vanuit rust losgelaten. Vind de uitwijking x uit de evenwichtsstand op t = 0,25 s (met teken).

m = 1,2 kgk = 180 N/mA = 9 cmt = 0,25 s
x = cm
18.Veren en slingersMoeilijk
mk = 260 N/mA = 20 cmx = 2 cm

Een massa aan een veer met k = 260 N/m trilt op een wrijvingsloos oppervlak met een amplitude van 20 cm. Vind de energie U die in de veer is opgeslagen als de massa 2 cm van de evenwichtsstand is.

k = 260 N/mA = 20 cmx = 2 cm
U = J
19.Mechanische trillingenGemiddeld
tx40 mm5 perioden15,6 mm

Bij een uitslingerproef van een gedempt massa-veersysteem volgt op een uitwijkingspiek van 40 mm 5 perioden later een piek van 15,6 mm. Vind de dempingsverhouding ζ.

x0 = 40 mmx5 = 15,6 mmn = 5
ζ =
20.Mechanische trillingenMoeilijk
k1​ = 20k2​ = 15m = 40 kg

Een massa van 40 kg hangt aan twee veren naast elkaar (parallel), met stijfheden k₁ = 20 kN/m en k₂ = 15 kN/m. De massa blijft horizontaal. Vind de vervangende stijfheid keq van het verensysteem in kN/m.

m = 40 kgk1 = 20 kN/mk2 = 15 kN/m
keq = kN/m

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 25,25 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·5,5) = 25,25 m

Antwoord

s = 25,25 m
2.Kinematica

Antwoord: t = 3,684 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−15 = 14·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 14·t − 15 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (14 + √(14² + 2·9,81·15))/9,81 = 3,684 s

Antwoord

t = 3,684 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: F = 465,6 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs de helling

Constante snelheid: de krachten zijn in evenwicht.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Duwkracht

F = 315,3 + 150,3 = 465,6 N

Antwoord

F = 465,6 N
4.Wetten van Newton

Antwoord: d = 5,402 m

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

Beide krachten wijzen de helling af; de massa valt weg.

a = 9,81·(sin 25° + 0,2·cos 25°) = 5,924 m/s²

Afstand

d = v₀²/(2a) = 8²/(2·5,924) = 5,402 m

Antwoord

d = 5,402 m
5.Kogelbaan

Antwoord: H = 5,433 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 18·cos 35° = 14,74 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 35° = 10,32 m/s

Hoogste punt

Bovenaan is de verticale snelheid nul: vy² = 2gH.

H = vy²/(2g) = 10,32²/(2·9,81) = 5,433 m

Antwoord

H = 5,433 m
6.Kogelbaan

Antwoord: H = 11,05 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Verticale beginsnelheid

vy = 19·sin 35° = 10,9 m/s

Stijging boven de klif

Δh = vy²/(2g) = 10,9²/(2·9,81) = 6,053 m

Hoogte boven de grond

H = 5 + 6,053 = 11,05 m

Antwoord

H = 11,05 m
7.Cirkelbeweging

Antwoord: θ = 14,3 °

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Eenheden

v = 90/3,6 = 25 m/s

Verkantingshoek

tan θ = v²/(r·g) = 25²/(250·9,81) = 0,2548
θ = 14,3°

Antwoord

θ = 14,3°
8.Cirkelbeweging

Antwoord: Nbottom = 450,3 N

Eenparige cirkelbeweging: een voorwerp dat met snelheid v over een cirkel met straal r beweegt, versnelt naar het middelpunt met a = v²/r, dus het heeft een resulterende kracht naar binnen nodig: F = m·v²/r. Die kracht wordt geleverd door iets echts: wrijving, spankracht, zwaartekracht of een normaalkracht.

Snelheid uit behoud van energie

v² = 2·9,81·25,3 = 496,4 m²/s²

Krachten

Naar het middelpunt is positief.

N = m·v²/R + m·g = 4,5·496,4/5,5 + 44,15 = 450,3 N

Antwoord

Nbottom = 450,3 N
9.Arbeid en energie

Antwoord: h = 4,077 m

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Veerenergie

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·400·0,1² = 2 J

Hoogte

m·g = 0,05·9,81 = 0,4905 N
h = ½kx²/(mg) = 2/0,4905 = 4,077 m

Antwoord

h = 4,077 m
10.Arbeid en energie

Antwoord: v = 3,132 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Vrijgekomen en verloren energie

m₂g·d = 29,43·2 = 58,86 J
μ·m₁g·d = 0,2·49,05·2 = 19,62 J

Kinetische energie van beide blokken

½(m₁ + m₂)v² = 39,24 → v = √(2·39,24/8) = 3,132 m/s

Antwoord

v = 3,132 m/s
11.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = 1,2 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (1,5 − 1)/(1,5 + 1)·6 = 1,2 m/s
v′2 = 2·1,5/(1,5 + 1)·6 = 7,2 m/s

Antwoord

v′1 = 1,2 m/s
12.Impuls en botsingen

Antwoord: θ = 55,79 °

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Impulscomponenten

px = 1300·16 = 20800 kg·m/s
py = 1700·18 = 30600 kg·m/s

Richting

tan θ = py/px = 1,471 → θ = 55,79°

Antwoord

θ = 55,79°
13.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: P = 26,7 kW

Rotatie om een vaste as: de som van de momenten om de as is gelijk aan I·α (ΣM = I·α), net zoals ΣF = m·a bij translatie. In energievorm verricht een koppel T dat over een hoek θ (in radialen) draait arbeid T·θ, wat de kinetische energie ½·I·ω² verandert; de zwaartekracht voegt m·g·Δh van het zwaartepunt toe of haalt dat weg. Het vermogen is P = T·ω.

Hoeksnelheid

ω = 2π·1500/60 = 157,1 rad/s

Vermogen

P = T·ω = 170·157,1 = 26704 W = 26,7 kW

Antwoord

P = 26,7 kW
14.Rotatie van een star lichaam

Antwoord: n2 = 196,6 rpm

Rollen en impulsmoment: een lichaam dat zonder slip rolt, heeft v = ω·r, dus zijn kinetische energie is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Langs een helling geeft dat a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). Als er geen extern moment om een as werkt, blijft het impulsmoment om die as constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, ook als er kinetische energie verloren gaat.

Traagheidsmomenten

I1 = ½·19·0,3² = 0,855 kg·m²
I2 = 5·0,3² = 0,45 kg·m²

Behoud van impulsmoment

n2 = n1·I1/(I1 + I2) = 300·0,855/1,305 = 196,6 rpm

Antwoord

n2 = 196,6 rpm
15.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: Tw = 268,7 N·m

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van het wiel

nw = n·z/Nw = 1450·3/48 = 90,63 rpm

Uitgaand koppel

ωw = 2π·90,63/60 = 9,49 rad/s
Tw = η·P/ωw = 0,85·3000/9,49 = 268,7 N·m

Antwoord

Tw = 268,7 N·m
16.Tandwielen en tandwieloverbrengingen

Antwoord: ND = 32

Tandwieloverbrengingen: ingrijpende tandwielen hebben dezelfde snelheid bij de tanden, dus n₁·N₁ = n₂·N₂: het tandwiel met minder tanden draait sneller. Tandwielen op één as draaien met hetzelfde toerental. Het vermogen wordt doorgegeven (min verliezen), dus het koppel stijgt als het toerental daalt: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, en P = T·ω met ω = 2π·n/60.

Toerental van de tussenas

nB = nC = 1440·15/25 = 864 rpm

Tanden op tandwiel D

ND = C·nC/nout = 15·864/405 = 32

Antwoord

ND = 32
17.Veren en slingers

Antwoord: x = −8,971 cm

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Hoekfrequentie

ω = √(180/1,2) = 12,25 rad/s
ω·t = 12,25·0,25 = 3,062 rad

Verplaatsing

x = A·cos(ω·t) = 9·cos(3,062) = −8,971 cm

Antwoord

x = −8,971 cm
18.Veren en slingers

Antwoord: U = 0,052 J

Harmonische trilling: een massa m aan een veer met veerconstante k trilt met hoekfrequentie ω = √(k/m) en trillingstijd T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Een mathematische slinger met lengte L heeft T = 2π·√(L/g). Bij amplitude A is de grootste snelheid A·ω, de grootste versnelling A·ω² en de energie ½·k·A².

Totale energie

E = ½·k·A² = ½·260·0,2² = 5,2 J

Veerenergie bij x

U = ½·k·x² = ½·260·0,02² = 0,052 J

Antwoord

U = 0,052 J
19.Mechanische trillingen

Antwoord: ζ = 0,02996

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logaritmisch decrement

δ = (1/5)·ln(40/15,6) = 0,1883

Dempingsverhouding

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1883/√(39,48 + 0,03547) = 0,02996

Antwoord

ζ = 0,02996
20.Mechanische trillingen

Antwoord: keq = 35 kN/m

Vrije trilling van een massa-veersysteem: de ongedempte eigenhoekfrequentie is ωn = √(k/m) in rad/s, en fn = ωn/(2π) in Hz. Een viskeuze demper c geeft de dempingsverhouding ζ = c/cc, met kritische demping cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Een ondergedempt systeem (ζ < 1) trilt met ωd = ωn·√(1 − ζ²). Parallelle veren tellen op, k = k₁ + k₂; veren in serie tellen op via hun omgekeerde, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Vervangende stijfheid

Veren naast elkaar hebben dezelfde doorbuiging en hun krachten tellen op, dus hun stijfheden tellen gewoon op: k = k1 + k2.

keq = 20 + 15 = 35 kN/m

Antwoord

keq = 35 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics