Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.
1Formules en methoden
Laboratoriumwaarden en elektrolyten
Methode
Vergelijk de waarde met het eigen referentiebereik van het laboratorium en daarna met de uitgangswaarde en het verloop van de patiënt.
Controleer het monster: hemolyse, vertraging of bloed afgenomen vlak bij een infuus kan valse uitslagen geven.
Koppel de waarde aan de typische verschijnselen en aan de geneesmiddelen en aandoeningen die haar veroorzaken.
Zoek naar interacties: laag kalium of magnesium vergroot de kans op digoxinevergiftiging; uitdroging verhoogt lithium.
Handel voor de patiënt: beoordeel, houd een geneesmiddel achter als de spiegel onveilig is, herhaal kritieke waarden terug en informeer de voorschrijver.
Lees de pH af: onder 7,35 is acidose, boven 7,45 alkalose.
Zoek de waarde die dit verklaart: PaCO₂ die tegengesteld aan de pH beweegt is respiratoir, HCO₃⁻ die met de pH meebeweegt is metabool.
Kijk naar de andere waarde: normaal betekent ongecompenseerd, afwijkend in de compenserende richting betekent gedeeltelijke compensatie, en een normale pH met beide waarden afwijkend betekent volledige compensatie.
Vergelijk bij een metabole acidose de PaCO₂ met de formule van Winter, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, en bereken de anion gap Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Controleer een hoge anion gap met de deltaratio en, bij laag albumine, met de gecorrigeerde gap.
Reken de halfwaardetijd om naar een snelheidsconstante: k = 0,693/t½.
Zet waarden per kg om in totalen: Vd (L) = L/kg × gewicht, CL (L/h) = L/kg/h × gewicht.
Kies de relatie: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), onderhoudssnelheid = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpiek/Cdal)/k.
Schat bij nierfunctie eerst de CrCl met Cockcroft–Gault en pas dan de dosis of het interval aan.
Controleer het resultaat: spiegels dalen elke halfwaardetijd met de helft en steady state duurt ongeveer vijf halfwaardetijden.
2Oefenopgaven
1.Laboratoriumwaarden en elektrolytenGemiddeld
A patient on hemodialysis has an arteriovenous (AV) fistula in the left arm. Where should the nurse draw routine blood samples?
AFrom the fistula
BFrom the right arm
CFrom the left wrist
DFrom the left hand
2.Laboratoriumwaarden en elektrolytenMoeilijk
Welk patroon van uitslagen past bij SIADH?
ALaag serumnatrium, lage serumosmolaliteit en geconcentreerde urine
BHoog serumnatrium, hoge serumosmolaliteit en zeer verdunde urine
CLaag serumnatrium, hoge serumosmolaliteit en verdunde urine
DNormaal natrium met zeer verdunde urine
3.Interpretatie van arteriële bloedgassenGemiddeld
Een oefengas toont een metabole acidose met HCO₃⁻ 6 mmol/L. Gebruik de formule van Winter om de verwachte PaCO₂ (het midden van het gebied) in mmHg te vinden.
HCO₃⁻ 6 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Interpretatie van arteriële bloedgassenMoeilijk
Oefenwaarden: Na⁺ 135, Cl⁻ 90 en HCO₃⁻ 18 mmol/L. Bereken de deltaratio (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), met AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Geef twee decimalen.
Na⁺ 135 mmol/LCl⁻ 90 mmol/LHCO₃⁻ 18 mmol/L
deltaratio =
5.Klinische farmacokinetiekGemiddeld
Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een patiënt van 60 kg krijgt een oplaaddosis van digoxin tabletten om een spiegel van 0,8 mcg/L te bereiken. Het verdelingsvolume is 7 L/kg en de tabletten hebben een biologische beschikbaarheid F = 0,7. Bepaal de totale orale oplaaddosis LD in mcg.
60 kgVd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
6.Klinische farmacokinetiekMoeilijk
Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een patiënt van 86 kg neemt elke 8 uur aminofylline oraal (S = 0,8, F = 1). De theofyllineklaring is 0,04 L/kg/h. Welke dosis D in mg geeft een gemiddelde steady-state-spiegel van 15 mg/L?
Under the Mental Capacity Act 2005 (England and Wales), which principle applies?
ACapacity is decided by the next of kin, who must sign a form for every decision
BA diagnosis of dementia means the person lacks capacity for all decisions
CEveryone over 75 is assumed to lack capacity
DA person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it
8.Klinische verpleegkundeMoeilijk
Why must blood samples for a cross-match be labelled at the bedside immediately after they are taken?
ATo let the patient sign the label
BTo speed up the laboratory's computer system and reduce the waiting time
CTo keep the sample warm so the cells do not break down in transit
DTo prevent "wrong blood in tube" errors that can cause fatal reactions
3Oplossingen
1.Laboratoriumwaarden en elektrolyten
Antwoord: B · From the right arm
Waarom dit het antwoord is
Venipuncture, blood pressure readings and IV lines are avoided in the arm with an AV fistula or graft, to prevent damage, clotting and infection of the access. Only the dialysis team uses the access, for dialysis.
Antwoord
B · From the right arm
2.Laboratoriumwaarden en elektrolyten
Antwoord: A · Laag serumnatrium, lage serumosmolaliteit en geconcentreerde urine
Waarom dit het antwoord is
Te veel antidiuretisch hormoon veroorzaakt waterretentie, waardoor het bloed wordt verdund (laag natrium en lage osmolaliteit), terwijl de urine onterecht geconcentreerd is. Hoog natrium met zeer verdunde urine is het patroon van diabetes insipidus.Gecontroleerd met:Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone secretion · MedlinePlus (NIH) (2025)
Antwoord
A · Laag serumnatrium, lage serumosmolaliteit en geconcentreerde urine
3.Interpretatie van arteriële bloedgassen
Antwoord: PaCO₂ = 17 mmHg
Verwachte compensatie: bij een metabole acidose voorspelt de formule van Winter PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; een gemeten waarde boven dat bereik wijst op een bijkomende respiratoire acidose, eronder op een bijkomende respiratoire alkalose. De aniongap AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normaal ongeveer 8–12 mmol/L, onderscheidt een metabole acidose met verhoogde gap van een met normale gap; een laag albumine maskeert een verhoogde gap (tel 2,5 op per g/dL dat het albumine onder 4,0 ligt). Een deltaratio (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) tussen ongeveer 0,8 en 2 past bij een zuivere acidose met verhoogde gap (sommige boeken gebruiken 1 in plaats van 0,8), een lagere waarde bij een bijkomende acidose met normale gap, en een waarde boven 2 bij een bijkomende metabole alkalose.
Formule van Winter
PaCO₂ = 1,5·6 + 8 = 17 mmHg
worpafstand: 15–19 mmHg
Antwoord
PaCO₂ = 17 mmHg
4.Interpretatie van arteriële bloedgassen
Antwoord: deltaratio = 2,5
Verwachte compensatie: bij een metabole acidose voorspelt de formule van Winter PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; een gemeten waarde boven dat bereik wijst op een bijkomende respiratoire acidose, eronder op een bijkomende respiratoire alkalose. De aniongap AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normaal ongeveer 8–12 mmol/L, onderscheidt een metabole acidose met verhoogde gap van een met normale gap; een laag albumine maskeert een verhoogde gap (tel 2,5 op per g/dL dat het albumine onder 4,0 ligt). Een deltaratio (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) tussen ongeveer 0,8 en 2 past bij een zuivere acidose met verhoogde gap (sommige boeken gebruiken 1 in plaats van 0,8), een lagere waarde bij een bijkomende acidose met normale gap, en een waarde boven 2 bij een bijkomende metabole alkalose.
Anion gap
AG = 135 − (90 + 18) = 27
Deltaratio
(27 − 12)/(24 − 18) = 15/6 = 2,5
Antwoord
deltaratio = 2,5
Boven 2: een extra metabole alkalose.
5.Klinische farmacokinetiek
Antwoord: LD = 480 mcg
Klaring en volume: in steady state is de doseersnelheid gelijk aan de eliminatiesnelheid, dus de onderhoudssnelheid = CL × Css. Een oplaaddosis is LD = Vd × C/(S × F), met S de zoutfactor (fractie werkzaam geneesmiddel in het zout) en F de biologische beschikbaarheid (1 voor IV). Uit twee spiegels volgt k = ln(C₁/C₂)/Δt; bij een IV-bolus is Vd = dosis/C₀ en CL = k × Vd. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.
Verdelingsvolume
Vd = 7·60 = 420 L
Benodigde hoeveelheid werkzaam geneesmiddel
Vd·C = 420·0,8 = 336 mcg
Oplaaddosis
LD = 336/(1·0,7) = 480 mcg
Antwoord
LD = 480 mcg
In de praktijk wordt de dosis afgerond op een handige hoeveelheid.
6.Klinische farmacokinetiek
Antwoord: D = 516 mg
Een regime ontwerpen: bij snelle IV-doses daalt de spiegel tijdens het interval van piek naar dal, dus τ = ln(Cpiek/Cdal)/k en de dosis die de piek herstelt is Vd × (Cpiek − Cdal). De gemiddelde steady-state-spiegel is Css,gem = S·F·dosis/(CL·τ). Bij een infuus stijgt de spiegel als C = (R/CL)(1 − e−kt). Bij een geneesmiddel dat door de nieren wordt geklaard, wordt de dosis aangepast aan de creatinineklaring. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.
Klaring
CL = 0,04·86 = 3,44 L/h
Dosis
D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·3,44·8/(0,8·1) = 516 mg
Antwoord
D = 516 mg
7.Klinische verpleegkunde
Antwoord: D · A person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it
Waarom dit het antwoord is
The Act begins by presuming capacity. Capacity is decision-specific and time-specific, and people must be given all practicable help to make their own decision.
Antwoord
D · A person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it
8.Klinische verpleegkunde
Antwoord: D · To prevent "wrong blood in tube" errors that can cause fatal reactions
Waarom dit het antwoord is
A sample labelled with the wrong patient's details can lead to incompatible blood being issued. Labelling at the bedside after positive identification is a key transfusion safety step.
Antwoord
D · To prevent "wrong blood in tube" errors that can cause fatal reactions