Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)t = ?12,5

Een auto die met 45 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 8 m/s² tot hij stilstaat. Hoelang duurt het remmen? Bereken t.

v₀ = 45 km/ha = −8 m/s²v = 0
t = s
2.KinematicaMoeilijk
v₀ = 14 m/s40 m

Een bal wordt met 14 m/s recht omhoog gegooid vanaf de rand van een dak 40 m boven de grond. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Hoelang na de worp raakt de bal de grond? Bereken t.

v₀ = 14 m/sh₀ = 40 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Wetten van NewtonGemiddeld
θ = 25°50 kgF = ?

Een doos van 50 kg wordt met constante snelheid een helling onder 25° met de horizontaal op geduwd, door een kracht evenwijdig aan de helling. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de duwkracht F.

m = 50 kgθ = 25°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
F = N
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 6 kg5 kgμ = 0,25

Een blok van 6 kg op een horizontale tafel is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol verbonden met een hangende massa van 5 kg. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en tafel is 0,25. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de spankracht T in het touw.

m1 = 6 kgm2 = 5 kgμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.KogelbaanGemiddeld
11 my = ?v0​ = 24 m/s55°

Een bal wordt vanaf vlakke grond weggetrapt met 24 m/s onder 55° boven de horizontaal, naar een muur op 11 m afstand. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Op welke hoogte y passeert de bal de muur?

v₀ = 24 m/sθ = 55°x = 11 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 45 mv0​ = 20 m/s70°H = ?

Een bal wordt gelanceerd met 20 m/s onder 70° boven de horizontaal vanaf de top van een klif van 45 m. Verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de grootste hoogte H boven de grond aan de voet van de klif.

v₀ = 20 m/sθ = 70°h = 45 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Arbeid en energieGemiddeld
40°d = 11 mμ = 0,25

Een blok van 10 kg glijdt 11 m een helling af onder 40° met de horizontaal, met een kinetische wrijvingscoëfficiënt van 0,25. Vind de arbeid Wf tegen de wrijving.

m = 10 kgθ = 40°μ = 0,25d = 11 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.Arbeid en energieMoeilijk
h = 1,5 mL = 4,5 mμ = 0,15k = 800 N/m

Een blok van 5 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 1,5 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 4,5 m over (μ = 0,15) en loopt daarna tegen een veer (k = 800 N/m) op een glad oppervlak. Vind de snelheid v van het blok als het de veer bereikt.

m = 5 kgh = 1,5 mL = 4,5 mμ = 0,15k = 800 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Impuls en botsingenGemiddeld
4,5 kg12 m/s3,5 kg

Een karretje van 4,5 kg dat met 12 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 3,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′2 van het tweede karretje na de botsing.

m1 = 4,5 kgm2 = 3,5 kgv1 = 12 m/sv2 = 0
v′2 = m/s
10.Impuls en botsingenMoeilijk
23 m/s19 m/s

Een bal van 0,6 kg raakt een muur met 23 m/s en kaatst recht terug met 19 m/s. Het contact duurt 5 ms. Bereken de grootte van de stoot J die de muur aan de bal geeft.

m = 0,6 kgvin = 23 m/svout = 19 m/sΔt = 5 ms
J = N·s
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 4 mH = 1,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 4 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 4 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 2 mH = 2,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1,5 m breed zit in de wand van een tank met zeewater, met de bovenrand 2 m onder het oppervlak. Vind de diepte ycp van het drukpunt onder het oppervlak.

d = 2 mH = 2,5 mb = 1,5 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
d1​ = 250 mmd2​ = 125 mm12p1​ − p2​ = 31 kPaQ = ?

Water stroomt door een horizontale venturimeter met een inlaatdiameter van 250 mm en een keeldiameter van 125 mm. De druk bij de inlaat is 31 kPa hoger dan in de keel. Vind, zonder verliezen, het debiet Q.

d1 = 250 mmd2 = 125 mmp1 − p2 = 31 kPaρ = 1000 kg/m³
Q = L/s
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
pair​ = 160 kPav = ?d = 50 mmh = 1,5 m

Een gesloten watertank heeft boven het water perslucht met een overdruk van 160 kPa. Water stroomt via een opening met een diameter van 50 mm, 1,5 m onder het wateroppervlak, de buitenlucht in. Vind, zonder verliezen, de straalsnelheid v. Gebruik g = 9,81 m/s².

pair = 160 kPa (overdruk)h = 1,5 md = 50 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
v = m/s
15.Ideale gaswetGemiddeld
330 g ArP = 700 kPaT = 80 °CV = ?

Welk volume V neemt 330 g Ar in bij 700 kPa en 80 °C? Behandel het als een ideaal gas.

m = 330 gM = 39,95 g/molP = 700 kPaT = 80 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Ideale gaswetMoeilijk
He, M = 4,003 g/molP = 550 kPaT = 200 °Cρ = ?

Vind de dichtheid ρ van He bij 550 kPa en 200 °C, als ideaal gas.

M = 4,003 g/molP = 550 kPaT = 200 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 375 °CTL​ = 25 °CEQH​ = 1100 kJQL​W = ?

Een warmtemotor werkt tussen een warm reservoir van 375 °C en een koud reservoir van 25 °C. Hij neemt 1100 kJ warmte op. Vind de meeste arbeid Wmax die hij zou kunnen leveren.

TH = 375 °CTL = 25 °CQH = 1100 kJ
Wmax = kJ
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 22 °CTL​ = 2 °CHPQ̇H​ = 15 kWQ̇L​Ẇ

Een warmtepomp houdt een huis op 22 °C terwijl het buiten 2 °C is, en levert 15 kW warmte aan het huis. Vind de hoogst mogelijke prestatiecoëfficiënt COPmax.

TH = 22 °CTL = 2 °CQ̇H = 15 kW
COPmax =
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
P2 × 80 dB

Eén machine geeft op een bepaald punt een geluidsniveau van 80 dB. Bepaal het niveau β op dat punt als 2 identieke machines tegelijk draaien (incoherente bronnen).

β1 = 80 dBn = 2
β = dB
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
λ = 656 nmθ2​ = ?

Licht met golflengte 656 nm valt loodrecht op een tralie met 600 lijnen per millimeter. Bepaal de hoek θ2 van het maximum van orde 2.

N = 600 mm⁻¹λ = 656 nmm = 2
θ2 = °

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: t = 1,563 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 45/3,6 = 12,5 m/s

Remtijd

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 12,5/8 = 1,563 s

Antwoord

t = 1,563 s
2.Kinematica

Antwoord: t = 4,62 s

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Bewegingsvergelijking

Omhoog is positief en de grond ligt h₀ onder het beginpunt.

−40 = 14·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 14·t − 40 = 0

Los de vierkantsvergelijking op

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t = (14 + √(14² + 2·9,81·40))/9,81 = 4,62 s

Antwoord

t = 4,62 s
3.Wetten van Newton

Antwoord: F = 318,4 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Krachten langs de helling

Constante snelheid: de krachten zijn in evenwicht.

F = m·g·sin θ + μ·m·g·cos θ

Duwkracht

F = 207,3 + 111,1 = 318,4 N

Antwoord

F = 318,4 N
4.Wetten van Newton

Antwoord: T = 33,44 N

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Versnelling van het systeem

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (49,05 − 14,71)/11 = 3,121 m/s²

Spankracht uit het blok op de tafel

T − μ·m1·g = m1·a
T = 6·3,121 + 14,71 = 33,44 N

Antwoord

T = 33,44 N
5.Kogelbaan

Antwoord: y = 12,58 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Tijd tot de muur

vx = 24·cos 55° = 13,77 m/s
t = x/vx = 11/13,77 = 0,7991 s

Hoogte op dat moment

y = 19,66·0,7991 − ½·9,81·0,7991² = 12,58 m

Antwoord

y = 12,58 m

Bij de muur stijgt de bal nog.

6.Kogelbaan

Antwoord: H = 63 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Verticale beginsnelheid

vy = 20·sin 70° = 18,79 m/s

Stijging boven de klif

Δh = vy²/(2g) = 18,79²/(2·9,81) = 18 m

Hoogte boven de grond

H = 45 + 18 = 63 m

Antwoord

H = 63 m
7.Arbeid en energie

Antwoord: Wf = 206,7 J

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Wrijvingskracht

N = mg·cos θ = 98,1·0,766 = 75,15 N
F = μN = 0,25·75,15 = 18,79 N

Arbeid tegen de wrijving

Wf = F·d = 18,79·11 = 206,7 J

Antwoord

Wf = 206,7 J
8.Arbeid en energie

Antwoord: v = 4,023 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 49,05·(1,5 − 0,15·4,5) = 40,47 J

Snelheid bij de veer

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·0,825) = 4,023 m/s

Antwoord

v = 4,023 m/s
9.Impuls en botsingen

Antwoord: v′2 = 13,5 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (4,5 − 3,5)/(4,5 + 3,5)·12 = 1,5 m/s
v′2 = 2·4,5/(4,5 + 3,5)·12 = 13,5 m/s

Antwoord

v′2 = 13,5 m/s
10.Impuls en botsingen

Antwoord: J = 25,2 N·s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Verandering van de impuls

J = m·Δv = 0,6·(19 + 23) = 25,2 N·s

Antwoord

J = 25,2 N·s
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 69,9 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 4 + 1,5/2 = 4,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
schuifd = 4 mH = 1,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·4,75·1,5 = 69,9 kN

Antwoord

F = 69,9 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: ycp = 3,41 m

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 2 + 2,5/2 = 3,25 m
A = H·b = 2,5·1,5 = 3,75 m²
schuifd = 2 mH = 2,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·3,25·3,75 = 122,5 kN

Drukpunt

De druk neemt toe met de diepte, dus de resultante grijpt aan onder het zwaartepunt.

Ic = b·H³/12 = 1,5·2,5³/12 = 1,953 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,25 + 1,953/(3,25·3,75) = 3,41 m

Antwoord

ycp = 3,41 m
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: Q = 99,8 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Continuïteit

v1 = v2·(125/250)² = 0,25·v2

Bernoulli tussen inlaat en keel

De leiding is horizontaal, dus alleen druk en snelheid veranderen.

p1 − p2 = ½ρv2²(1 − β⁴)
v2 = √(2·31000/(1000·(1 − 0,0625))) = 8,132 m/s
v1 = 2,033 m/s

Debiet

Q = A2·v2 = 0,01227·8,132 = 0,0998 m³/s = 99,8 L/s

Antwoord

Q = 99,8 L/s
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: v = 18,69 m/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Bernoulli van het oppervlak naar de straal

v = √(2·(160000/1000 + 9,81·1,5)) = 18,69 m/s

Antwoord

v = 18,69 m/s
15.Ideale gaswet

Antwoord: V = 34,65 L

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = 330/39,95 = 8,26 mol
T = 80 + 273,15 = 353,1 K

Volume

V = nRT/P = 8,26·8,314·353,1/700 = 34,65 L

Antwoord

V = 34,65 L
16.Ideale gaswet

Antwoord: ρ = 0,5597 kg/m³

Dichtheid van een ideaal gas: ρ = PM/(RT).

Herschrijf de gaswet

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 200 + 273,15 = 473,1 K

Dichtheid

ρ = 550·4,003/(8,314·473,1) = 0,5597 kg/m³

Antwoord

ρ = 0,5597 kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Wmax = 594 kJ

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 375 + 273,15 = 648,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Carnotrendement

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 298,1/648,1 = 54 %

Maximale arbeid

Wmax = ηmax·QH = 0,54·1100 = 594 kJ

Antwoord

Wmax = 594 kJ
18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: COPmax = 14,76

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 22 + 273,15 = 295,1 K
TL = 2 + 273,15 = 275,1 K

Best mogelijke COP

COPHP,max = TH/(TH − TL) = 295,1/(295,1 − 275,1) = 14,76

Antwoord

COPmax = 14,76
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: β = 83,01 dB

Golven: een periodieke golf verplaatst zich in één periode één golflengte, dus v = fλ met T = 1/f. Op een gespannen snaar is v = √(T/μ), met T de spankracht en μ = m/L de massa per meter. Geluid in lucht beweegt zich bij 20 °C voort met ongeveer 343 m/s, licht in vacuüm met c = 3,00 × 10⁸ m/s. Luidheid wordt gemeten op een logaritmische schaal: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB met I₀ = 10⁻¹² W/m², dus 10 keer de intensiteit voegt 10 dB toe. Een puntbron verspreidt zijn vermogen P over een bol: I = P/(4πr²).

Totale intensiteit

I = 2·I₁

Niveau

β = 80 + 10·log₁₀(2) = 83,01 dB

Antwoord

β = 83,01 dB
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: θ2 = 51,92 °

Interferentie en diffractie: licht van twee spleten op afstand d van elkaar bereikt een punt op het scherm met een gangverschil d·sin θ. Heldere franjes verschijnen waar d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Voor een scherm op afstand L ≫ d ligt de m-de heldere franje op y = mλL/d en is de franjeafstand Δy = λL/d. Een tralie met N lijnen per millimeter heeft d = 1/N en scherpe maxima bij d·sin θ = mλ; omdat sin θ ≤ 1, is de hoogste orde het grootste gehele getal m ≤ d/λ. Een enkele spleet met breedte a heeft donkere franjes bij a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Lijnafstand

d = 1/600 mm = 1,667 × 10⁻⁶ m

Tralievergelijking

sin θ = mλ/d = 2·656 × 10⁻⁹/(1,667 × 10⁻⁶) = 0,7872
θ = 51,92°

Antwoord

θ2 = 51,92°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers