Natuurkunde voor ingenieurs: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 20 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgavenTerug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Kinematica

Snelheid
v = v0 + a·t
Verplaatsing
s = v0·t + ½·a·t²
Zonder tijd
v² = v0² + 2·a·s
Eenheden
1 m/s = 3,6 km/h

Methode

  1. Noteer wat je weet: v₀, v, a, t en s, met eenheden.
  2. Kies de vergelijking met je drie bekenden en de onbekende.
  3. Kies één positieve richting en geef tegengestelde grootheden een minteken.
  4. Los op en controleer of het antwoord fysisch zinvol is.

Wetten van Newton

Tweede wet
ΣF = m·a
Gewicht
W = m·g
Kinetische wrijving
Ff = μ·N
Op een helling
langs: m·g·sin θ, loodrecht: m·g·cos θ

Methode

  1. Teken een vrijlichaamsschema met elke kracht op het lichaam.
  2. Kies een positieve richting langs de beweging.
  3. Ontbind krachten in componenten langs en loodrecht op de beweging (op een helling: m·g·sin θ langs, m·g·cos θ de helling in).
  4. Pas ΣF = m·a toe langs de beweging; wrijving is μ·N tegen de beweging in.

Kogelbaan

Componenten
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Positie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maximale hoogte
H = h + vy²/(2g)
Worpafstand (vlakke grond)
R = v0²·sin 2θ/g

Methode

  1. Ontbind de beginsnelheid in componenten: vx = v₀·cos θ en vy = v₀·sin θ.
  2. De horizontale beweging heeft een constante snelheid; de verticale beweging heeft versnelling −g.
  3. Bepaal de vluchttijd uit de verticale beweging.
  4. Gebruik die tijd in de horizontale beweging om de dracht te vinden.

Arbeid en energie

Kinetische energie
Ek = ½mv²
Potentiële energie
Ep = mgh
Energiebalans
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Wrijvingsarbeid
W = μ·N·d
Vermogen
P = W/t

Impuls en botsingen

Impuls
p = m·v
Behoud
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Volkomen inelastisch
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Stoot
J = F·Δt = m·Δv

Methode

  1. Kies een positieve richting en geef elke snelheid haar teken.
  2. Schrijf de totale impuls vooraf op: Σm·v.
  3. Bij een volkomen inelastische botsing bewegen de lichamen daarna samen; bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.
  4. Stel de impuls vooraf gelijk aan de impuls achteraf en los op.

Hydrostatische kracht

Druk op diepte
p = ρgh
Kracht op een verticale wand
F = ρg·hc·A
Drukpunt
yp = yc + Ic/(ycA)
Rechthoek
Ic = bH³/12

Continuïteit en Bernoulli

Continuïteit
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debiet
Q = A·v
Oppervlakte van een cirkel
A = πd²/4

Ideale gaswet

Ideale gaswet
pV = nRT
Gasconstante
R = 8,314 J/(mol·K)
Algemene gaswet
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Temperatuur
T[K] = T[°C] + 273,15

Warmtemotoren en koelmachines

Rendement
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnotrendement
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
COP van de koelmachine
COPR = QC/W
COP van de warmtepomp
COPHP = QH/W = COPR + 1
Energiebalans
QH = W + QC

Golven, geluid & optica

Golfsnelheid
v = fλ, T = 1/f
Snaar
v = √(T/μ), μ = m/L
Geluidsniveau
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Puntbron
I = P/(4πr²)
Staande golven
snaar of aan beide kanten open buis fn = n·v/(2L); aan één kant gesloten buis fn = n·v/(4L), n oneven
Dopplereffect
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Brekingsindex
n = c/v, λ = λ0/n
Wet van Snellius
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritieke hoek
sin θc = n2/n1
Glasvezel
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Lenzen en spiegels
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Dubbele spleet
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Tralie
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Enkele spleet
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Methode

  1. Bepaal het soort opgave: golfsnelheid, geluidsniveau, staande golf, Doppler, breking, lens of spiegel, of interferentie.
  2. Schrijf eerst de formule op: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) of n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Reken eenheden om: nm, mm en cm naar m, en controleer of hoeken vanaf de normaal worden gemeten.
  4. Controleer tekens en aannemelijkheid: een virtueel beeld heeft dᵢ < 0, een naderende bron klinkt hoger, een aan één kant gesloten buis heeft alleen oneven harmonischen.

2Oefenopgaven

1.KinematicaGemiddeld
t (s)v (m/s)3,704 s16,67

Een auto die met 60 km/h rijdt, remt met een constante vertraging van 4,5 m/s² tot hij stilstaat. Bereken de remweg s.

v₀ = 60 km/ha = −4,5 m/s²v = 0
s = m
2.KinematicaMoeilijk
d = ?

Een steen wordt vanuit rust in een put losgelaten. De plons is 2,9 s na het loslaten te horen. De geluidssnelheid is 343 m/s; verwaarloos de luchtweerstand en gebruik g = 9,81 m/s². Vind de diepte d van de put.

ttotal = 2,9 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Wetten van NewtonGemiddeld
doosv₀ = 5,5 m/sμ = ?

Een doos glijdt met een beginsnelheid van 5,5 m/s over een horizontale vloer en komt na 10 m tot stilstand. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de kinetische wrijvingscoëfficiënt μ.

v₀ = 5,5 m/sd = 10 mg = 9,81 m/s²
μ =
4.Wetten van NewtonMoeilijk
m1​ = 1,5 kg5,5 kgθ = 30°

Een blok van 1,5 kg op een helling onder 30° is via een licht touw over een wrijvingsloze katrol boven aan de helling verbonden met een hangende massa van 5,5 kg. De hangende massa beweegt omlaag. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen blok en helling is 0,15. Gebruik g = 9,81 m/s². Bereken de versnelling a van het systeem.

m1 = 1,5 kgm2 = 5,5 kgθ = 30°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.KogelbaanGemiddeld
v0​ = 32 m/s55°x = ?

Een bal wordt onder 55° boven de horizontaal vanaf vlak terrein weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 32 m/sθ = 55°g = 9,81 m/s²
x = m
6.KogelbaanMoeilijk
h = 50 mv0​ = 14 m/s40°x = ?

Een bal wordt onder 40° boven de horizontaal vanaf de top van een 50 m hoge klif weggeschoten. Verwaarloos luchtweerstand. Vind de horizontale afstand x die de bal aflegt voordat hij de grond raakt.

v0 = 14 m/sθ = 40°h = 50 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Arbeid en energieGemiddeld
25°d = 10 mμ = 0,15

Een blok glijdt vanuit rust een helling af onder 25° met de horizontaal. De kinetische wrijvingscoëfficiënt is 0,15. Vind de snelheid v nadat het 10 m langs de helling is gegleden.

θ = 25°μ = 0,15d = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
8.Arbeid en energieMoeilijk
h = 1 mL = 3,5 mμ = 0,15k = 2000 N/m

Een blok van 1 kg wordt vanuit rust losgelaten op hoogte 1 m op een gladde helling. Onderaan steekt het een ruwe horizontale strook van 3,5 m over (μ = 0,15) en loopt daarna tegen een veer (k = 2000 N/m) op een glad oppervlak. Vind de maximale indrukking x van de veer.

m = 1 kgh = 1 mL = 3,5 mμ = 0,15k = 2000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Impuls en botsingenGemiddeld
1 kg9 m/s3,5 kg

Een karretje van 1 kg dat met 9 m/s rijdt, botst volkomen elastisch en frontaal op een stilstaand karretje van 3,5 kg op een wrijvingsloze baan. Bereken de snelheid v′1 van het eerste karretje na de botsing (positief in de oorspronkelijke richting).

m1 = 1 kgm2 = 3,5 kgv1 = 9 m/sv2 = 0
v′1 = m/s
10.Impuls en botsingenMoeilijk
1100 kgv1​ = ?1300 kg

Een auto van 1100 kg botst op een geparkeerde auto van 1300 kg. De wrakken haken in elkaar en slippen 14,5 m voordat ze stilstaan. De kinetische wrijvingscoëfficiënt tussen banden en weg is 0,8. Gebruik g = 9,81 m/s². Vind de snelheid v1 van de eerste auto vlak vóór de botsing.

m1 = 1100 kgm2 = 1300 kgd = 14,5 mμ = 0,8g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
11.Hydrostatische krachtGemiddeld
schuifd = 3 mH = 1,5 m

Een verticale rechthoekige schuif van 1 m breed zit in de wand van een tank met water, met de bovenrand 3 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 3 mH = 1,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hydrostatische krachtMoeilijk
schuifd = 1 mH = 1 m

Een verticale rechthoekige schuif van 3 m breed zit in de wand van een tank met zeewater, met de bovenrand 1 m onder het oppervlak. Vind de resulterende hydrostatische kracht F op de schuif.

d = 1 mH = 1 mb = 3 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Continuïteit en BernoulliGemiddeld
Q = ?d = 30 mm, Cd​ = 0,61h = 1 m

Water loopt uit een grote open tank via een scherpgerande opening met een diameter van 30 mm. Het waterniveau wordt op 1 m boven de opening gehouden en de afvoercoëfficiënt is 0,61. Vind het debiet Q. Gebruik g = 9,81 m/s².

d = 30 mmh = 1 mCd = 0,61g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Continuïteit en BernoulliMoeilijk
12d1​ = 200 mm, p1​ = 340 kPad2​ = 100 mm, p2​ = ?Δz = 6 m

Water stroomt omhoog door een leiding die versmalt van 200 mm naar 100 mm en daarbij 6 m stijgt. In doorsnede 1 is de druk 340 kPa en de snelheid 1,5 m/s. Verwaarloos verliezen en vind de druk p2 in doorsnede 2.

d1 = 200 mmd2 = 100 mmp1 = 340 kPav1 = 1,5 m/sΔz = 6 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.Ideale gaswetGemiddeld
280 g CO₂P = 100 kPaT = 100 °CV = ?

Welk volume V neemt 280 g CO₂ in bij 100 kPa en 100 °C? Behandel het als een ideaal gas.

m = 280 gM = 44,01 g/molP = 100 kPaT = 100 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.Ideale gaswetMoeilijk
He, M = 4,003 g/molP = 650 kPaT = 30 °Cρ = ?

Vind de dichtheid ρ van He bij 650 kPa en 30 °C, als ideaal gas.

M = 4,003 g/molP = 650 kPaT = 30 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachinesGemiddeld
TH​ = 225 °CTL​ = 10 °CEQH​QL​W

Een warmtemotor werkt tussen een warm reservoir van 225 °C en een koud reservoir van 10 °C. Vind het hoogst mogelijke thermisch rendement ηmax.

TH = 225 °CTL = 10 °C
ηmax = %
18.Warmtemotoren en koelmachinesMoeilijk
TH​ = 400 °CT0​ = 27 °CTL​ = -25 °CERWQ̇H​ = 150 kWQ̇L​ = ?

Een Carnotwarmtemotor krijgt 150 kW warmte van een bron op 400 °C en staat warmte af aan de omgeving op 27 °C. Al zijn arbeid drijft een Carnotkoelmachine aan die warmte onttrekt aan een vriezer op -25 °C en ook warmte afstaat aan de omgeving op 27 °C. Vind de warmtestroom Q̇L die aan de vriezer wordt onttrokken.

TH = 400 °CT0 = 27 °CTL = -25 °CQ̇H = 150 kW
Q̇L = kW
19.Golven, geluid & opticaGemiddeld
P8 × 80 dB

Eén machine geeft op een bepaald punt een geluidsniveau van 80 dB. Bepaal het niveau β op dat punt als 8 identieke machines tegelijk draaien (incoherente bronnen).

β1 = 80 dBn = 8
β = dB
20.Golven, geluid & opticaMoeilijk
λ = 450 nmd = 0,2 mmL = 3 m

Licht met golflengte 450 nm valt op twee spleten op 0,2 mm van elkaar. Het scherm staat 3 m verder. Bepaal de afstand Δy tussen naburige heldere franjes.

λ = 450 nmd = 0,2 mmL = 3 m
Δy = mm

3Oplossingen

1.Kinematica

Antwoord: s = 30,86 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Eenheden

v₀ = 60/3,6 = 16,67 m/s

Remweg

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 16,67²/(2·4,5) = 30,86 m

Antwoord

s = 30,86 m
2.Kinematica

Antwoord: d = 38,15 m

Beweging met constante versnelling: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² en v² = v₀² + 2·a·s. Kies de formule die de drie bekende grootheden en de gezochte grootheid bevat, en houd de tekens consequent bij één positieve richting.

Twee delen van de tijd

½·9,81·t₁² = 343·(2,9 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 994,7 = 0

Valtijd

Alleen de positieve wortel is fysisch zinvol.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·994,7))/(2·4,905) = 2,789 s

Diepte

d = ½·9,81·2,789² = 38,15 m

Antwoord

d = 38,15 m
3.Wetten van Newton

Antwoord: μ = 0,1542

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Vertraging

a = v₀²/(2d) = 5,5²/(2·10) = 1,512 m/s²

Wrijvingscoëfficiënt

μ·m·g = m·a → μ = a/g = 1,512/9,81 = 0,1542

Antwoord

μ = 0,1542
4.Wetten van Newton

Antwoord: a = 6,384 m/s²

Tweede wet van Newton: de resulterende kracht op een lichaam is gelijk aan de massa maal de versnelling, ΣF = m·a. Teken een vrijlichaamsschema, kies een positieve richting langs de beweging en tel alle krachten in die richting op: uitgeoefende krachten, de wrijving μ·N tegen de beweging in, en de componenten van de zwaartekracht.

Krachten langs het touw

m₂·g = 53,96 N
m₁·g·sin θ = 7,357 N
μ·m₁·g·cos θ = 1,912 N

Versnelling van het systeem

a = (53,96 − 7,357 − 1,912)/7 = 6,384 m/s²

Antwoord

a = 6,384 m/s²
5.Kogelbaan

Antwoord: x = 98,09 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 32·cos 55° = 18,35 m/s
vy = v0·sin θ = 32·sin 55° = 26,21 m/s

Vliegtijd

Start en landing op dezelfde hoogte: t = 2vy/g.

t = 2·26,21/9,81 = 5,344 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 18,35·5,344 = 98,09 m

Antwoord

x = 98,09 m
6.Kogelbaan

Antwoord: x = 45,46 m

Kogelbaan: zonder luchtweerstand geldt x = vxt en y = h + vyt − ½gt². De twee richtingen zijn onafhankelijk, behalve dat ze dezelfde tijd delen.

Ontbind de beginsnelheid

De horizontale snelheid blijft constant; de verticale beweging heeft een constante versnelling g = 9,81 m/s² omlaag.

vx = v0·cos θ = 14·cos 40° = 10,72 m/s
vy = v0·sin θ = 14·sin 40° = 8,999 m/s

Vliegtijd

Los y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 op voor de positieve wortel.

0 = 50 + 8,999·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (8,999 + √(80,98 + 981))/9,81 = 4,239 s

Horizontale afstand

x = vx·t = 10,72·4,239 = 45,46 m

Antwoord

x = 45,46 m
7.Arbeid en energie

Antwoord: v = 7,5 m/s

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Energiebalans langs de helling

Het blok zakt een hoogte d·sin θ terwijl de wrijving μmg·cos θ·d wegneemt. De massa valt weg.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·10·(0,4226 − 0,15·0,9063)) = 7,5 m/s

Antwoord

v = 7,5 m/s
8.Arbeid en energie

Antwoord: x = 6,826 cm

Arbeid-energiestelling: de verandering van kinetische energie is gelijk aan de arbeid van alle krachten. Door zwaartekracht en veren als potentiële energie te schrijven (mgh en ½kx²) wordt dit een balans: beginenergie = eindenergie + energie verloren aan wrijving (μN·d).

Overgebleven energie na de ruwe strook

De helling is glad, dus alleen de strook neemt energie weg.

mgh − μmgL = 9,81·(1 − 0,15·3,5) = 4,66 J

Maximale indrukking

½kx² = 4,66 → x = √(2·4,66/2000) = 0,06826 m = 6,826 cm

Antwoord

x = 6,826 cm
9.Impuls en botsingen

Antwoord: v′1 = −5 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Elastische botsing met een stilstaand doel

Behoud van impuls en energie samen oplossen geeft deze twee resultaten.

v′1 = (1 − 3,5)/(1 + 3,5)·9 = −5 m/s
v′2 = 2·1/(1 + 3,5)·9 = 4 m/s

Antwoord

v′1 = −5 m/s

Het minteken betekent dat het eerste karretje terugkaatst.

10.Impuls en botsingen

Antwoord: v1 = 32,92 m/s

Behoud van impuls: als er tijdens een botsing geen externe kracht werkt, is de totale impuls Σm·v vóór de botsing gelijk aan die erna. Snelheden hebben een richting, dus kies een positieve richting en geef snelheden in de andere richting een minteken. Bij een elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden; bij een volkomen inelastische botsing blijven de lichamen aan elkaar vast zitten.

Snelheid na de botsing

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,8·9,81·14,5) = 15,09 m/s

Impuls bij de botsing

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2400·15,09/1100 = 32,92 m/s

Antwoord

v1 = 32,92 m/s
(118,5 km/h)
11.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 55,18 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 3 + 1,5/2 = 3,75 m
A = H·b = 1,5·1 = 1,5 m²
schuifd = 3 mH = 1,5 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,75·1,5 = 55,18 kN

Antwoord

F = 55,18 kN
12.Hydrostatische kracht

Antwoord: F = 45,25 kN

Hydrostatische kracht op een vlak oppervlak: F = ρ·g·yc·A. De kracht grijpt aan in het drukpunt, ycp = yc + Ic/(ycA), dat altijd onder het zwaartepunt ligt.

Diepte van het zwaartepunt en oppervlakte

yc = d + H/2 = 1 + 1/2 = 1,5 m
A = H·b = 1·3 = 3 m²
schuifd = 1 mH = 1 mF

Resulterende kracht

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·1,5·3 = 45,25 kN

Antwoord

F = 45,25 kN
13.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: Q = 1,91 L/s

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Ideale straalsnelheid

√(2gh) = √(2·9,81·1) = 4,429 m/s

Werkelijk debiet

De afvoercoëfficiënt houdt rekening met de contractie van de straal en de wrijving aan de rand.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,61·0,0007069·4,429 = 0,00191 m³/s = 1,91 L/s

Antwoord

Q = 1,91 L/s
14.Continuïteit en Bernoulli

Antwoord: p2 = 264,3 kPa

Continuïteit en Bernoulli: voor een onsamendrukbare vloeistof is het debiet in elke doorsnede gelijk, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Langs een stroomlijn zonder verliezen is p + ½ρv² + ρgz constant, dus waar de vloeistof sneller stroomt of hoger ligt, is de druk lager.

Continuïteit en Bernoulli

Werk in Pa, en deel dan door 1000 om kPa te krijgen.

v2 = v1·(d1/d2)² = 1,5·(200/100)² = 6 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(1,5² − 6²)/1000 = −16,88 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·6/1000 = 58,86 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 340 + (−16,88) − 58,86 = 264,3 kPa

Antwoord

p2 = 264,3 kPa
15.Ideale gaswet

Antwoord: V = 197,4 L

Ideale gaswet: PV = nRT, met n = m/M.

Mol

n = 280/44,01 = 6,362 mol
T = 100 + 273,15 = 373,1 K

Volume

V = nRT/P = 6,362·8,314·373,1/100 = 197,4 L

Antwoord

V = 197,4 L
16.Ideale gaswet

Antwoord: ρ = 1,032 kg/m³

Dichtheid van een ideaal gas: ρ = PM/(RT).

Herschrijf de gaswet

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 30 + 273,15 = 303,1 K

Dichtheid

ρ = 650·4,003/(8,314·303,1) = 1,032 kg/m³

Antwoord

ρ = 1,032 kg/m³
17.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: ηmax = 43,16 %

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 225 + 273,15 = 498,1 K
TL = 10 + 273,15 = 283,1 K

Carnotrendement

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 283,1/498,1 = 43,16 %

Antwoord

ηmax = 43,16 %
18.Warmtemotoren en koelmachines

Antwoord: Q̇L = 396,6 kW

Grenzen van de tweede hoofdwet: geen kringproces tussen reservoirs op absolute temperaturen TH en TL kan beter zijn dan het omkeerbare (Carnot)proces: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) en COPHP,max = TH/(TH − TL). Energie blijft altijd behouden: QH = W + QL.

Absolute temperaturen

TH = 400 + 273,15 = 673,1 K
T0 = 27 + 273,15 = 300,1 K
TL = -25 + 273,15 = 248,1 K

Arbeid van de motor

η = 1 − 300,1/673,1 = 0,5541
Ẇ = 0,5541·150 = 83,12 kW

Door de koelmachine onttrokken warmte

COPR = 248,1/(300,1 − 248,1) = 4,772
Q̇L = 4,772·83,12 = 396,6 kW

Antwoord

Q̇L = 396,6 kW
19.Golven, geluid & optica

Antwoord: β = 89,03 dB

Golven: een periodieke golf verplaatst zich in één periode één golflengte, dus v = fλ met T = 1/f. Op een gespannen snaar is v = √(T/μ), met T de spankracht en μ = m/L de massa per meter. Geluid in lucht beweegt zich bij 20 °C voort met ongeveer 343 m/s, licht in vacuüm met c = 3,00 × 10⁸ m/s. Luidheid wordt gemeten op een logaritmische schaal: β = 10·log₁₀(I/I₀) dB met I₀ = 10⁻¹² W/m², dus 10 keer de intensiteit voegt 10 dB toe. Een puntbron verspreidt zijn vermogen P over een bol: I = P/(4πr²).

Totale intensiteit

I = 8·I₁

Niveau

β = 80 + 10·log₁₀(8) = 89,03 dB

Antwoord

β = 89,03 dB
20.Golven, geluid & optica

Antwoord: Δy = 6,75 mm

Interferentie en diffractie: licht van twee spleten op afstand d van elkaar bereikt een punt op het scherm met een gangverschil d·sin θ. Heldere franjes verschijnen waar d·sin θ = mλ (m = 0, ±1, ±2, …). Voor een scherm op afstand L ≫ d ligt de m-de heldere franje op y = mλL/d en is de franjeafstand Δy = λL/d. Een tralie met N lijnen per millimeter heeft d = 1/N en scherpe maxima bij d·sin θ = mλ; omdat sin θ ≤ 1, is de hoogste orde het grootste gehele getal m ≤ d/λ. Een enkele spleet met breedte a heeft donkere franjes bij a·sin θ = mλ, m = ±1, ±2, …

Franjeafstand

Δy = λL/d = 450 × 10⁻⁹·3/(0,2 × 10⁻³) = 6,75 mm

Antwoord

Δy = 6,75 mm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers