Farmakokinetyka kliniczna: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

Obliczenia farmaceutyczne

Stężenie procentowe
% w/v = g na 100 mL
Ilość w roztworze
g = % × mL / 100
Stężenie wyrażone stosunkiem
1:X = 1 g w X mL; % = 100 / X
Rekonstytucja
objętość końcowa = rozpuszczalnik + objętość proszku
Stężenie
mg/mL = lek w fiolce / objętość końcowa
Metoda krzyżowa (aligacja)
części H = T − L, części L = H − T
Woda lub baza
0%

Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Dawka dobowa
mg/dobę = mg/kg/dobę × masa ciała (kg)
Liczba dawek na dobę
liczba = 24 h / odstęp między dawkami (h)
Funty na kilogramy
kg = lb / 2,2
Stężenie wlewu
jednostki/mL = jednostki w worku / objętość worka
Szybkość pompy
mL/h = dawka na godzinę / stężenie
Wlew miareczkowany
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Dawka z prędkości pompy
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Jednostki
1 mg = 1000 mcg

2Zadania do ćwiczenia

1.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Vd = 7 L/kgC = 1 mcg/LLD = ? mcg83 kg · S = 1 · F = 0,7

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 83 kg ma otrzymać dawkę nasycającą w postaci tabletek (digoxin), aby osiągnąć stężenie 1 mcg/L. Objętość dystrybucji wynosi 7 L/kg, a tabletki mają biodostępność F = 0,7. Oblicz całkowitą doustną dawkę nasycającą LD w mcg.

83 kgVd = 7 L/kgC = 1 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
2.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
87 kg83 · mężczyznaSCr 2,6 mg/dLfe​ = 0,66D = ? mg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 83 lat (płeć: mężczyzna) waży 87 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 2,6 mg/dL (230 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykła dawka leku (levetiracetam) wynosi 1000 mg przy klirensie kreatyniny 120 mL/min, a ułamek fe = 0,66 leku jest wydalany w postaci niezmienionej przez nerki. Używając współczynnika dawki Dettliego Q = 1 − fe·(1 − CrCl/prawidłowy CrCl), oblicz skorygowaną dawkę D. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.

83 lata87 kgmężczyznaSCr = 2,6 mg/dL1000 mgfe = 0,66CrCl wartości normalne 120 mL/min
D = mg
3.Obliczenia farmaceutyczneŚredni
024681010 mL

Roztwór ma stężenie stosunkowe 1:10 000. Potrzebujesz 0,86 mg. Pobierz objętość do strzykawki 10 mL: jaka to objętość V?

1:10 0000,86 mg
V = mL
4.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
70%dextrose? mL+10%dextrose30%600 mL

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Musisz przygotować 600 mL 30% roztworu dextrose, mieszając roztwory dextrose o stężeniach 70% i 10%. Ile mL V roztworu 70% potrzebujesz? Zaokrąglij do pełnych mL.

70%10%30%600 mL
V = mL
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
25 000 szt.500 mLheparin? mL/h106 kg15 szt./kg/h

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera 25 000 jednostek heparyny w 500 mL. Zlecenie to 15 jednostek/kg/h dla pacjenta o masie ciała 106 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

25 000 szt./500 mL15 szt./kg/h106 kg
R = mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
250 mg250 mLdobutamine7 mL/h79 kg? mcg/kg/min

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew dobutamine zawierający 250 mg w 250 mL płynie z prędkością 7 mL/h. Pacjent waży 79 kg. Jaką dawkę D w mcg/kg/min otrzymuje pacjent? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

250 mg/250 mL7 mL/h79 kg
D = mcg/kg/min
7.FarmakologiaŚredni

Why is directly observed therapy (DOT) often used for tuberculosis?

  1. ATreatment lasts months, and missed doses cause resistance
  2. BPatients with TB cannot swallow tablets
  3. CThe drugs work only if a nurse is present
  4. DTB drugs must always be given intravenously in hospital
8.FarmakologiaTrudny

Why must several weeks pass before starting an MAO inhibitor after stopping fluoxetine?

  1. AMAO inhibitors are absorbed only after fluoxetine is gone
  2. BFluoxetine must first be converted into an MAO inhibitor
  3. CFluoxetine permanently and irreversibly blocks MAO enzymes
  4. DFluoxetine and its active metabolite have very long half-lives

3Roztwory

1.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: LD = 830 mcg

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 7·83 = 581 L

Potrzebna ilość substancji czynnej

Vd·C = 581·1 = 581 mcg

Dawka nasycająca

LD = 581/(1·0,7) = 830 mcg

Odpowiedź

LD = 830 mcg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.

2.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 486 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 83)·87/(72·2,6) = 26,49 mL/min

Współczynnik dawki (Dettli)

Q = 1 − 0,66·(1 − 26,49/120) = 0,4857

Skorygowana dawka

D = 0,4857·1000 = 485,7 ≈ 486 mg

Odpowiedź

D = 486 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości i porównuje z charakterystyką produktu.

3.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 8,6 mL

Od stężenia do objętości: najpierw zamień stężenie na mg na mL. Procent m/v to gramy na 100 mL, więc x% = 10x mg/mL. Stężenie stosunkowe 1:n to 1 g w n mL. Po rekonstytucji stężenie to dawka proszku podzielona przez objętość końcową (rozcieńczalnik + objętość proszku). Wtedy objętość = dawka/stężenie.

Stężenie w mg/mL

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Objętość

V = 0,86/0,1 = 8,6 mL

Odpowiedź

V = 8,6 mL
4.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 200 mL

Metoda krzyżowa (aligacja): aby zmieszać wyższe stężenie H i niższe stężenie L do stężenia docelowego T, weź (T − L) części H i (H − T) części L. Części się krzyżują: każdy składnik dostaje odległość stężenia docelowego od drugiego składnika. Woda lub czysta baza liczy się jako 0%. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Części w metodzie krzyżowej

70%: 30 − 10 = 20 części
10%: 70 − 30 = 40 części
razem: 60 części

Podziel objętość

V = 600·20/60 = 200 mL

Odpowiedź

V = 200 mL

Sprawdzenie: 200 mL roztworu 70% + 400 mL roztworu 10% = 600 mL.

5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: R = 31,8 mL/h

Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Jednostki na godzinę

15·106 = 1 590 szt./h

Stężenie

25 000/500 = 50 szt./mL

Szybkość pompy

R = 1590/50 = 31,8 mL/h

Odpowiedź

R = 31,8 mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: D = 1,5 mcg/kg/min

Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie

250 000/250 = 1000 mcg/mL

Mikrogramy na minutę

7·1000 = 7000 mcg/h
7000/60 = 116,7 mcg/min

Na kilogram

D = 116,7/79 = 1,477 ≈ 1,5 mcg/kg/min

Odpowiedź

D = 1,5 mcg/kg/min
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · Treatment lasts months, and missed doses cause resistance

Dlaczego to jest odpowiedź

Standard TB treatment usually lasts six months or more with several drugs. Poor adherence leads to relapse and multidrug-resistant TB, so supervised dosing improves completion.

Odpowiedź

A · Treatment lasts months, and missed doses cause resistance
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · Fluoxetine and its active metabolite have very long half-lives

Dlaczego to jest odpowiedź

Norfluoxetine, the active metabolite of fluoxetine, stays in the body for weeks. A long washout is needed before an MAOI to avoid serotonin syndrome.

Odpowiedź

D · Fluoxetine and its active metabolite have very long half-lives

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-pharmacokinetics