Farmakokinetyka kliniczna: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

Obliczenia farmaceutyczne

Stężenie procentowe
% w/v = g na 100 mL
Ilość w roztworze
g = % × mL / 100
Stężenie wyrażone stosunkiem
1:X = 1 g w X mL; % = 100 / X
Rekonstytucja
objętość końcowa = rozpuszczalnik + objętość proszku
Stężenie
mg/mL = lek w fiolce / objętość końcowa
Metoda krzyżowa (aligacja)
części H = T − L, części L = H − T
Woda lub baza
0%

Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Dawka dobowa
mg/dobę = mg/kg/dobę × masa ciała (kg)
Liczba dawek na dobę
liczba = 24 h / odstęp między dawkami (h)
Funty na kilogramy
kg = lb / 2,2
Stężenie wlewu
jednostki/mL = jednostki w worku / objętość worka
Szybkość pompy
mL/h = dawka na godzinę / stężenie
Wlew miareczkowany
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Dawka z prędkości pompy
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Jednostki
1 mg = 1000 mcg

2Zadania do ćwiczenia

1.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
110t (h)C (mg/L)C₀ = 7 mg/Lt½ = 3 hC₀/2

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje bolus dożylny 130 mg leku (tobramycin). Stężenie ekstrapolowane wstecz do czasu zero wynosi 7 mg/L, a okres półtrwania 3 h. Oblicz klirens CL w L/h.

D = 130 mgC₀ = 7 mg/Lt½ = 3 h
CL = L/h
2.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
77 kg56 · mężczyznaSCr 2,6 mg/dLCrCl → D = ? mg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 56 lat (płeć: mężczyzna) waży 77 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 2,6 mg/dL (230 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykła dawka leku (vancomycin) wynosi 1000 mg co 12 h przy klirensie kreatyniny 100 mL/min. Przy zachowaniu odstępu dawkę zmniejsza się proporcjonalnie do klirensu kreatyniny. Oblicz skorygowaną dawkę D. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.

56 lata77 kgmężczyznaSCr = 2,6 mg/dL1000 mg q12hCrCl wartości normalne 100 mL/min
D = mg
3.Obliczenia farmaceutyczneŚredni
cefazolin 1 gDodaj 4,5 mL wody do wstrzykiwań.Objętość proszku: 0,5 mL.400 mg → ? mL

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Fiolka zawiera cefazolin 1000 mg w postaci proszku. Etykieta ćwiczeniowa zaleca dodanie 4,5 mL wody do wstrzykiwań; proszek zwiększa objętość o 0,5 mL. Zlecona dawka to 400 mg. Jaką objętość V nabierasz? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

1000 mg4,5 mL+0,5 mL400 mg
V = mL
4.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
23%sodium chloride? mL+3%sodium chloride13%250 mL

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Musisz przygotować 250 mL 13% roztworu sodium chloride, mieszając roztwory sodium chloride o stężeniach 23% i 3%. Ile mL V roztworu 23% potrzebujesz? Zaokrąglij do pełnych mL.

23%3%13%250 mL
V = mL
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
25 000 szt.500 mLheparin? mL/h103 kg16 szt./kg/h

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera 25 000 jednostek heparyny w 500 mL. Zlecenie to 16 jednostek/kg/h dla pacjenta o masie ciała 103 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

25 000 szt./500 mL16 szt./kg/h103 kg
R = mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
400 mg250 mLdopamine21 mL/h105 kg? mcg/kg/min

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew dopamine zawierający 400 mg w 250 mL płynie z prędkością 21 mL/h. Pacjent waży 105 kg. Jaką dawkę D w mcg/kg/min otrzymuje pacjent? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

400 mg/250 mL21 mL/h105 kg
D = mcg/kg/min
7.FarmakologiaŚredni

W jaki sposób klopidogrel zmniejsza agregację płytek?

  1. AHamuje płytkową COX-1
  2. BBlokuje płytkowy receptor P2Y12 dla ADP
  3. CAktywuje antytrombinę
  4. DBezpośrednio blokuje receptor glikoproteinowy IIb/IIIa
8.FarmakologiaTrudny

A patient taking a GLP-1 receptor agonist such as semaglutide has severe, constant upper abdominal pain spreading to the back, with vomiting. What should the nurse suspect?

  1. AHypoglycaemia; the patient should eat sweets and continue as usual
  2. BAcute pancreatitis; the drug is stopped and urgent assessment arranged
  3. CConstipation; a laxative will solve the problem
  4. DExpected nausea; the patient should take the next dose with food

3Roztwory

1.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: CL = 4,291 L/h

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość dystrybucji

Vd = 130/7 = 18,57 L

Stała szybkości

k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹

Klirens

CL = 0,231·18,57 = 4,291 L/h

Odpowiedź

CL = 4,291 L/h
2.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 346 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 56)·77/(72·2,6) = 34,55 mL/min

Skorygowana dawka

D = 1000·34,55/100 = 345,5 ≈ 346 mg

Odpowiedź

D = 346 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości i porównuje z charakterystyką produktu.

3.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 2 mL

Rekonstytucja: proszek zajmuje miejsce, więc objętość końcowa to rozpuszczalnik plus objętość proszku. Stężenie = lek w fiolce/objętość końcowa, a objętość do podania = dawka/stężenie. Na etykiecie z kilkoma mocami użyj stężenia odpowiadającego ilości rozpuszczalnika, którą rzeczywiście dodano. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Objętość końcowa

4,5 + 0,5 = 5 mL

Stężenie

1000/5 = 200 mg/mL

Objętość do podania

V = 400/200 = 2 mL

Odpowiedź

V = 2 mL
4.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 125 mL

Metoda krzyżowa (aligacja): aby zmieszać wyższe stężenie H i niższe stężenie L do stężenia docelowego T, weź (T − L) części H i (H − T) części L. Części się krzyżują: każdy składnik dostaje odległość stężenia docelowego od drugiego składnika. Woda lub czysta baza liczy się jako 0%. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Części w metodzie krzyżowej

23%: 13 − 3 = 10 części
3%: 23 − 13 = 10 części
razem: 20 części

Podziel objętość

V = 250·10/20 = 125 mL

Odpowiedź

V = 125 mL

Sprawdzenie: 125 mL roztworu 23% + 125 mL roztworu 3% = 250 mL.

5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: R = 33 mL/h

Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Jednostki na godzinę

16·103 = 1 648 szt./h

Stężenie

25 000/500 = 50 szt./mL

Szybkość pompy

R = 1648/50 = 32,96 ≈ 33 mL/h

Odpowiedź

R = 33 mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: D = 5,3 mcg/kg/min

Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie

400 000/250 = 1600 mcg/mL

Mikrogramy na minutę

21·1600 = 33600 mcg/h
33600/60 = 560 mcg/min

Na kilogram

D = 560/105 = 5,333 ≈ 5,3 mcg/kg/min

Odpowiedź

D = 5,3 mcg/kg/min
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · Blokuje płytkowy receptor P2Y12 dla ADP

Dlaczego to jest odpowiedź

Klopidogrel jest aktywowany w wątrobie i nieodwracalnie blokuje płytkowy receptor P2Y12 dla ADP. Często łączy się go z kwasem acetylosalicylowym po zawale serca lub wszczepieniu stentu.

Odpowiedź

B · Blokuje płytkowy receptor P2Y12 dla ADP
8.Farmakologia

Odpowiedź: B · Acute pancreatitis; the drug is stopped and urgent assessment arranged

Dlaczego to jest odpowiedź

Mild nausea is common with GLP-1 agonists, but severe persistent abdominal pain radiating to the back suggests pancreatitis. The drug is stopped and the patient needs urgent assessment, including serum lipase or amylase.

Odpowiedź

B · Acute pancreatitis; the drug is stopped and urgent assessment arranged

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-pharmacokinetics