Farmakokinetyka kliniczna: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

Obliczenia farmaceutyczne

Stężenie procentowe
% w/v = g na 100 mL
Ilość w roztworze
g = % × mL / 100
Stężenie wyrażone stosunkiem
1:X = 1 g w X mL; % = 100 / X
Rekonstytucja
objętość końcowa = rozpuszczalnik + objętość proszku
Stężenie
mg/mL = lek w fiolce / objętość końcowa
Metoda krzyżowa (aligacja)
części H = T − L, części L = H − T
Woda lub baza
0%

Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Dawka dobowa
mg/dobę = mg/kg/dobę × masa ciała (kg)
Liczba dawek na dobę
liczba = 24 h / odstęp między dawkami (h)
Funty na kilogramy
kg = lb / 2,2
Stężenie wlewu
jednostki/mL = jednostki w worku / objętość worka
Szybkość pompy
mL/h = dawka na godzinę / stężenie
Wlew miareczkowany
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Dawka z prędkości pompy
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Jednostki
1 mg = 1000 mcg

2Zadania do ćwiczenia

1.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
VCss​ = 4 mg/LR = ? mg/minCL = 550 mL/min

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Klirens lidokainy u pacjenta wynosi 550 mL/min. Jaka szybkość wlewu R w mg/min utrzymuje stężenie w stanie stacjonarnym na poziomie 4 mg/L?

CL = 550 mL/minCss = 4 mg/L
R = mg/min
2.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
76 kg84 · mężczyznaSCr 1,4 mg/dLCrCl → D = ? mg

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Osoba w wieku 84 lat (płeć: mężczyzna) waży 76 kg i ma stężenie kreatyniny w surowicy 1,4 mg/dL (124 µmol/L). Oszacuj klirens kreatyniny według Cockcrofta–Gaulta: CrCl (mL/min) = (140 − wiek) × masa ciała (kg)/(72 × SCr w mg/dL), × 0,85 u kobiet. Zwykła dawka leku (cefazolin) wynosi 1000 mg co 8 h przy klirensie kreatyniny 120 mL/min. Przy zachowaniu odstępu dawkę zmniejsza się proporcjonalnie do klirensu kreatyniny. Oblicz skorygowaną dawkę D. Zaokrąglij do najbliższej liczby całkowitej.

84 lata76 kgmężczyznaSCr = 1,4 mg/dL1000 mg q8hCrCl wartości normalne 120 mL/min
D = mg
3.Obliczenia farmaceutyczneŚredni
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Roztwór ma stężenie stosunkowe 1:1000. Potrzebujesz 0,19 mg. Pobierz objętość do strzykawki 1 mL: jaka to objętość V?

1:10000,19 mg
V = mL
4.Obliczenia farmaceutyczneTrudny
5%100 g+1%coal tar? g2%coal tar

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Masz 100 g 5% maści coal tar. Ile gramów m 1% maści coal tar musisz dodać, aby otrzymać maść 2%? Zaokrąglij do pełnych gramów.

100 g · 5%1%2%
m = g
5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiŚredni
100 szt.100 mLinsulina krótkodziałająca? mL/h6 szt./h

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew zawiera 100 jednostek insuliny krótkodziałającej w 100 mL. Zlecenie to 6 jednostek/h. Wyznacz prędkość pompy R w mL/h. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

100 szt./100 mL6 szt./h
R = mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapiiTrudny
250 mg250 mLdobutamine? mL/h64 kg7,5 mcg/kg/min

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Worek zawiera dobutamine 250 mg w 250 mL. Zlecenie to 7,5 mcg/kg/min dla pacjenta o masie ciała 64 kg. Jaką prędkość R ustawiasz na pompie, w mL/h? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

250 mg/250 mL7,5 mcg/kg/min64 kg
R = mL/h
7.FarmakologiaŚredni

A patient is starting doxazosin, an alpha-1 blocker. What should the nurse advise about the first dose?

  1. ATake it in the morning with a cup of strong coffee to stay alert
  2. BExpect a short rise in blood pressure after the dose
  3. CTake it at bedtime, because it can cause dizziness and fainting
  4. DTake it only if the urine is darker than usual
8.FarmakologiaTrudny

A patient receives high-dose IV aciclovir for herpes encephalitis. Which nursing action reduces the main risk to the kidneys?

  1. AKeep the patient well hydrated and give the infusion slowly
  2. BRestrict oral and IV fluids to prevent brain swelling
  3. CGive a loop diuretic before each dose
  4. DGive the infusion as a rapid push

3Roztwory

1.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: R = 2,2 mg/min

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens w L/min

550 mL/min = 0,55 L/min

Szybkość wlewu

R = 0,55·4 = 2,2 mg/min

Odpowiedź

R = 2,2 mg/min
2.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: D = 352 mg

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens kreatyniny (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 84)·76/(72·1,4) = 42,22 mL/min

Skorygowana dawka

D = 1000·42,22/120 = 351,9 ≈ 352 mg

Odpowiedź

D = 352 mg

W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości i porównuje z charakterystyką produktu.

3.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: V = 0,19 mL

Od stężenia do objętości: najpierw zamień stężenie na mg na mL. Procent m/v to gramy na 100 mL, więc x% = 10x mg/mL. Stężenie stosunkowe 1:n to 1 g w n mL. Po rekonstytucji stężenie to dawka proszku podzielona przez objętość końcową (rozcieńczalnik + objętość proszku). Wtedy objętość = dawka/stężenie.

Stężenie w mg/mL

1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL

Objętość

V = 0,19/1 = 0,19 mL

Odpowiedź

V = 0,19 mL
4.Obliczenia farmaceutyczne

Odpowiedź: m = 300 g

Metoda krzyżowa (aligacja): aby zmieszać wyższe stężenie H i niższe stężenie L do stężenia docelowego T, weź (T − L) części H i (H − T) części L. Części się krzyżują: każdy składnik dostaje odległość stężenia docelowego od drugiego składnika. Woda lub czysta baza liczy się jako 0%. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Części w metodzie krzyżowej

5%: 2 − 1 = 1 części
1%: 5 − 2 = 3 części

Przeskaluj do posiadanej ilości

m = 100·3/1 = 300 g

Odpowiedź

m = 300 g

Sprawdzenie: 100 g + 300 g = 400 g maści 2%.

5.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: R = 6 mL/h

Wlewy heparyny i insuliny: stężenie = jednostki w worku/objętość worka (jednostki/mL). Prędkość pompy (mL/h) = jednostki na godzinę/stężenie, a jednostki na godzinę = mL/h × stężenie. Przy zleceniu zależnym od masy ciała najpierw jednostki/h = jednostki/kg/h × masa ciała. Objętość bolusa = potrzebne jednostki/moc fiolki. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie

100/100 = 1 szt./mL

Szybkość pompy

R = 6/1 = 6 mL/h

Odpowiedź

R = 6 mL/h
6.Dawkowanie w pediatrii i intensywnej terapii

Odpowiedź: R = 28,8 mL/h

Wlewy miareczkowane: najpierw wyznacz stężenie w mcg/mL (mg × 1000/mL). Przy zleceniu zależnym od masy ciała mcg/min = mcg/kg/min × masa ciała. Następnie mL/h = mcg/min × 60/stężenie. Licząc wstecz, mcg/kg/min = mL/h × stężenie/(60 × masa ciała). Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stężenie

250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL

Dawka na minutę i na godzinę

7,5·64 = 480 mcg/min
480·60 = 28800 mcg/h

Szybkość pompy

R = 28800/1000 = 28,8 mL/h

Odpowiedź

R = 28,8 mL/h
7.Farmakologia

Odpowiedź: C · Take it at bedtime, because it can cause dizziness and fainting

Dlaczego to jest odpowiedź

Alpha-1 blockers dilate blood vessels and can cause marked orthostatic hypotension after the first dose. Taking it at bedtime and rising slowly reduces the risk of falls.

Odpowiedź

C · Take it at bedtime, because it can cause dizziness and fainting
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Keep the patient well hydrated and give the infusion slowly

Dlaczego to jest odpowiedź

Aciclovir can crystallise in the tubules and cause acute kidney injury. Good hydration, slow infusion and monitoring of kidney function reduce this risk.

Odpowiedź

A · Keep the patient well hydrated and give the infusion slowly

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-pharmacokinetics