Finanse przedsiębiorstw: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 10 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

Analiza progu rentowności

Marża pokrycia
CM = p − v
Ilość w progu rentowności
QBE = FC/(p − v)
Zysk docelowy
Q = (FC + profit)/(p − v)
Zysk
π = (p − v)·Q − FC
Margines bezpieczeństwa
(Q − QBE)/Q

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata01234567€3 000FV = ?

Inwestujesz €3 000 przy nominalnej stopie 3,6 % rocznie z kapitalizacją kwartalną. Wyznacz wartość FV inwestycji po 7 latach.

PV = €3 0003,6% / 4n = 7
FV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
miesiące0123…N = ?€12 000€525€525€525€5253,6% / 12

Pożyczasz €12 000 przy 3,6 % rocznie z kapitalizacją miesięczną i spłacasz €525 na koniec każdego miesiąca. Ile miesięcy potrwa spłata kredytu (ostatnia rata może być mniejsza)? Podaj liczbę rat N.

P = €12 000A = €5253,6% / 12
N = raty
3.NPV i IRRŚredni
lata01234567−50 0008 0008 0008 0008 0008 0008 00015 500

Maszyna kosztuje dziś €50 000. Przynosi €8 000 na koniec każdego roku przez 7 lat, a potem można ją sprzedać za €7 500. Koszt kapitału wynosi 8 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

C0 = €50 000CF = €8 000S = €7 500n = 7r = 8%
NPV = €
4.NPV i IRRTrudny
lata0123−10 0007 0004 0004 500

Projekt kosztuje €10 000 i przynosi €7 000, €4 000, €4 500 na koniec lat od 1 do 3. Wyznacz jego wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

CF0 = −10 000CF1 = 7 000CF2 = 4 000CF3 = 4 500
IRR = %
5.Cena i rentowność obligacjiŚredni
lata0123…15€597C = ?C = ?C = ? + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 zapada za 15 lat i wypłaca roczne kupony. Kosztuje €597, gdy rentowność do wykupu wynosi 9%. Wyznacz oprocentowanie kuponowe c w procentach.

F = €1 000n = 15P = €597YTM = 9%
c = %
6.Cena i rentowność obligacjiTrudny
lata0123…8€1 135€60€60 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 i rocznym kuponie 6% zostanie wykupiona po 8 latach, a jej cena wynosi €1 135. Wyznacz jej rentowność do wykupu YTM w procentach.

F = €1 000kupon = 6%n = 8P = €1 135
YTM = %
7.CAPM i WACCŚredni
WACC = 9,19%kapitał własny€10 000 000re​ = ?dług€3 000 000rd​ = 4,5%T = 30%

Firma ma kapitał własny o wartości €10 000 000 i dług o wartości €3 000 000. Jej WACC wynosi 9,19%, koszt długu przed opodatkowaniem 4,5%, a stawka podatku 30%. Wyznacz koszt kapitału własnego re.

E = €10 000 000D = €3 000 000WACC = 9,19%rd = 4,5%T = 30%
re = %
8.CAPM i WACCTrudny
WACC = ?kapitał własny2 000 000 × €46,00D0​ = €2,70g = 5%dług€27 600 000rd​ = 5%T = 25,8%

Firma ma 2 000 000 akcji notowanych po €46,00; wartość księgowa jej kapitału własnego wynosi €36 800 000. Właśnie wypłaciła dywidendę €2,70 na akcję, a dywidendy rosną o 5% rocznie. Jej dług ma wartość rynkową €27 600 000 i koszt przed opodatkowaniem 5%. Stawka podatku wynosi 25,8%. Wyznacz WACC, przyjmując koszt kapitału własnego z modelu stałego wzrostu dywidendy.

N = 2 000 000P0 = €46,00księgowy kapitał własny = €36 800 000D0 = €2,70g = 5%D = €27 600 000rd = 5%T = 25,8%
WACC = %
9.Analiza progu rentownościŚredni
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeQ = ?

Produkt sprzedaje się po €24 za sztukę przy koszcie zmiennym €4 na sztukę. Koszty stałe wynoszą €100 000 miesięcznie. Ile sztuk Q trzeba sprzedawać miesięcznie, aby osiągnąć zysk €6 000?

F = €100 000p = €24v = €4zysk = €6 000
Q = szt.
10.Analiza progu rentownościTrudny
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeBE

Produkt sprzedaje się po €28 za sztukę, przy koszcie zmiennym €18 na sztukę i kosztach stałych €20 000 rocznie. Planowana sprzedaż to 2 500 szt. Wyznacz margines bezpieczeństwa MS jako procent planowanej sprzedaży.

F = €20 000p = €28v = €18plan = 2 500
MS = %

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: FV = 3855 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa i liczba okresów

i = r/m = 0,036000000000000004/4 = 0,009
N = m·n = 4·7 = 28

Wartość przyszła

FV = 3 000·(1 + 0,009)28 = 3 000·1,285 = €3 855,44

Odpowiedź

FV = €3 855,44
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: N = 24 raty

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Przekształć wzór na rentę

i = 0,003
(1 + i)−N = 1 − 12 000·0,003/525 = 0,9314

Rozwiąż za pomocą logarytmów

N = −ln(0,9314)/ln(1,003) = 23,71

Zaokrąglij w górę do pełnych rat

23 pełnych rat pozostawia niewielkie saldo, które spłaca ostatnia, mniejsza rata.

N = 24

Odpowiedź

N = 24 raty
3.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = −3973 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość bieżąca rocznych przepływów

8 000·5,206 = 41 650,96

Wartość bieżąca wartości końcowej

7 500/1,714 = 4 376,18

NPV

NPV = −50 000 + 41 650,96 + 4 376,18 = −€3 972,86

Odpowiedź

NPV = −€3 972,86
4.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 28,43 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Ogranicz IRR z obu stron

NPV maleje, gdy stopa rośnie, więc IRR leży między stopą z dodatnią a stopą z ujemną NPV.

NPV(25%) = 464,00
NPV(30%) = −200,27

Zawężaj

Interpolacja liniowa daje pierwsze przybliżenie; powtarzanie jej (albo funkcja IRR kalkulatora) daje dokładną stopę.

IRR ≈ 25 + 5·464,00/(464,00 − (−200,27)) = 28,49%
dokładnie: NPV(28,43%) = 0 → IRR = 28,43%

Odpowiedź

IRR = 28,43%
5.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: c = 4 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Wartość bieżąca wartości nominalnej

1000·(1 + 0,09)−15 = €274,54

Kupon

C = (597 − 274,54)/8,061 = €40,00

Oprocentowanie kuponu

c = 40/1000 = 4%

Odpowiedź

c = 4%
6.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTM = 3,995 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Równanie dla rentowności

€1 135 = €60·(1 − (1 + y)⁻⁸)/y + €1 000/(1 + y)⁸

Rozwiąż numerycznie

P(3%) = €1 210,59, P(4%) = €1 134,65
YTM = 3,995%

Odpowiedź

YTM = 3,995%
7.CAPM i WACC

Odpowiedź: re = 11 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wagi

V = €13 000 000, E/V = 0,7692, D/V = 0,2308

Część dłużna WACC

0,2308·4,5%·(1 − 0,3) = 0,7269%

Koszt kapitału własnego

re = (9,19% − 0,7269%)/0,7692 = 11%

Odpowiedź

re = 11%
8.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 9,443 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Koszt kapitału własnego

D1 = 2,7·1,05 = €2,84
re = 2,835/46 + 0,05 = 11,16%

Wartości rynkowe

E = 2 000 000·€46,00 = €92 000 000
V = €119 600 000, E/V = 0,7692, D/V = 0,2308

WACC

WACC = 0,7692·11,16% + 0,2308·5%·(1 − 0,258) = 9,443%

Odpowiedź

WACC = 9,443%
9.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 5300 szt.

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Jednostkowa marża pokrycia

p − v = 24 − 4 = €20

Sztuki dla docelowego zysku

Q = (F + zysk)/(p − v) = (100 000 + 6 000)/20 = 5 300

Odpowiedź

Q = 5 300 szt.
10.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: MS = 20 %

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Ilość w progu rentowności

Q = F/(p − v) = 20 000/10 = 2 000

Margines bezpieczeństwa

MS = (2 500 − 2 000)/2 500·100 = 20%

Odpowiedź

MS = 20%

ExamProblems · examproblems.com/courses/corporate-finance