Finanse przedsiębiorstw: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 10 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

Analiza progu rentowności

Marża pokrycia
CM = p − v
Ilość w progu rentowności
QBE = FC/(p − v)
Zysk docelowy
Q = (FC + profit)/(p − v)
Zysk
π = (p − v)·Q − FC
Margines bezpieczeństwa
(Q − QBE)/Q

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata012345PV = ?€8 000€8 000€8 000€8 000

Renta wypłaca €8 000 na koniec każdego roku przez 5 lat. Stopa procentowa wynosi 6 % rocznie. Wyznacz wartość bieżącą PV renty.

A = €8 000i = 6%n = 5
PV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
miesiące01…144…300€150 000AB = ?A4,8% / 12

Kredyt hipoteczny €150 000 jest spłacany w równych ratach miesięcznych przez 25 lat przy 4,8 % rocznie z kapitalizacją miesięczną. Ile pozostaje do spłaty tuż po racie na koniec roku 12? Wyznacz saldo zadłużenia B.

P = €150 0004,8% / 12N = 300k = 144
B = €
3.NPV i IRRŚredni
lata0123…9−500 00041 000+1%+1%…r = 10%, NPV = ?

Projekt kosztuje dziś €500 000. Na koniec pierwszego roku przynosi €41 000, a potem przepływ rośnie o 1 % rocznie bez końca. Koszt kapitału wynosi 10 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

C0 = €500 000CF1 = €41 000g = 1%r = 10%
NPV = €
4.NPV i IRRTrudny
lata0123−10 0006 5004 0006 000

Projekt kosztuje €10 000 i przynosi €6 500, €4 000, €6 000 na koniec lat od 1 do 3. Wyznacz jego wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

CF0 = −10 000CF1 = 6 500CF2 = 4 000CF3 = 6 000
IRR = %
5.Cena i rentowność obligacjiŚredni
półrocza0123…18€20€20€20 + €1 000P = ?

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 4% w dwóch ratach półrocznych, a jej wykup nastąpi po 9 latach. Rentowność do wykupu wynosi 8% rocznie. Wyznacz cenę P obligacji.

F = €1 000kupon = 4%YTM = 8%n = 9
P = €
6.Cena i rentowność obligacjiTrudny
półrocza0123…18€960€10€10€10 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 2% w dwóch półrocznych ratach i zapada za 9 lat. Kosztuje €960. Wyznacz jej rentowność do wykupu YTM jako stopę roczną (dwukrotność rentowności półrocznej) w procentach.

F = €1 000kupon = 2% (2×)n = 9P = €960
YTM = %
7.CAPM i WACCŚredni
WACC = ?kapitał własny€3 000 000re​ = 13%dług€1 000 000rd​ = 3%T = 25%

Spółka ma kapitał własny o wartości €3 000 000 i dług o wartości €1 000 000. Jej koszt kapitału własnego wynosi 13%, koszt długu przed opodatkowaniem 3%, a stopa podatkowa 25%. Wyznacz WACC.

E = €3 000 000D = €1 000 000re = 13%rd = 3%T = 25%
WACC = %
8.CAPM i WACCTrudny
WACC = ?kapitał własny4 000 000 × €28,50β = 1,5rf​ = 3%, rm​ = 7,5%dług20 000 × €1 020rd​ = 4,5%T = 25%

Spółka ma 4 000 000 akcji po €28,50 za sztukę i 20 000 obligacji notowanych po €1 020 za sztukę. Koszt długu przed opodatkowaniem wynosi 4,5%, a stopa podatkowa 25%. Współczynnik beta akcji to 1,5, stopa wolna od ryzyka 3%, a stopa zwrotu z rynku 7,5%. Wyznacz WACC.

β = 1,5rf = 3%rm = 7,5%rd = 4,5%T = 25%
WACC = %
9.Analiza progu rentownościŚredni
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeQ = ?

Produkt sprzedaje się po €55 za sztukę przy koszcie zmiennym €45 na sztukę. Koszty stałe wynoszą €50 000 miesięcznie. Ile sztuk Q trzeba sprzedawać miesięcznie, aby osiągnąć zysk €10 000?

F = €50 000p = €55v = €45zysk = €10 000
Q = szt.
10.Analiza progu rentownościTrudny
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeBE

Produkt sprzedaje się po €57 za sztukę, przy koszcie zmiennym €45 na sztukę i kosztach stałych €60 000 rocznie. Planowana sprzedaż to 6 250 szt. Wyznacz margines bezpieczeństwa MS jako procent planowanej sprzedaży.

F = €60 000p = €57v = €45plan = 6 250
MS = %

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: PV = 33699 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Współczynnik dyskontowy renty

(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,7473)/0,06 = 4,212

Wartość bieżąca

PV = 8 000·4,212 = €33 698,91

Odpowiedź

PV = €33 698,91
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: B = 99602 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Rata miesięczna

i = 0,004, N = 300
A = 150 000·0,004/(1 − (1 + 0,004)−300) = €859,50

Wartość bieżąca pozostałych rat

To, co pozostaje do spłaty, musi zostać dokładnie spłacone pozostałymi ratami.

N − k = 300 − 144 = 156
B = 859,5·(1 − (1 + 0,004)−156)/0,004 = €99 601,71

Odpowiedź

B = €99 601,71
3.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = −44444 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość przepływów

PV = 41 000/(0,1 − 0,01) = 455 555,56

NPV

NPV = 455 555,56 − 500 000 = −€44 444,44

Odpowiedź

NPV = −€44 444,44

NPV jest ujemna, więc projekt zarabia mniej niż wymagana stopa zwrotu.

4.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 30,72 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Ogranicz IRR z obu stron

NPV maleje, gdy stopa rośnie, więc IRR leży między stopą z dodatnią a stopą z ujemną NPV.

NPV(30%) = 97,86
NPV(35%) = −551,75

Zawężaj

Interpolacja liniowa daje pierwsze przybliżenie; powtarzanie jej (albo funkcja IRR kalkulatora) daje dokładną stopę.

IRR ≈ 30 + 5·97,86/(97,86 − (−551,75)) = 30,75%
dokładnie: NPV(30,72%) = 0 → IRR = 30,72%

Odpowiedź

IRR = 30,72%
5.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: P = 746,8 €

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €20,00, i = 0,04, N = 18

Wartość bieżąca kuponów

€20,00·(1 − 0,4936)/0,04 = €253,19

Wartość bieżąca wartości nominalnej

€1 000·0,4936 = €493,63

Cena

P = €746,81

Odpowiedź

P = €746,81

Rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, więc obligacja jest sprzedawana z dyskontem.

6.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTM = 2,499 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €10,00, N = 18

Rozwiąż numerycznie

i = 1,25% na półrocze

YTM

YTM = 2·1,25% = 2,499%

Odpowiedź

YTM = 2,499%
7.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 10,31 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wagi

V = €4 000 000, E/V = 0,75, D/V = 0,25

WACC

WACC = 0,75·13% + 0,25·3%·(1 − 0,25) = 10,31%

Odpowiedź

WACC = 10,31%
8.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 8,782 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wartości rynkowe

E = 4 000 000·€28,50 = €114 000 000
D = 20 000·€1 020 = €20 400 000

Koszt kapitału własnego (CAPM)

re = 3% + 1,5·4,5% = 9,75%

Wagi

V = €134 400 000, E/V = 0,8482, D/V = 0,1518

WACC

WACC = 0,8482·9,75% + 0,1518·4,5%·(1 − 0,25) = 8,782%

Odpowiedź

WACC = 8,782%
9.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 6000 szt.

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Jednostkowa marża pokrycia

p − v = 55 − 45 = €10

Sztuki dla docelowego zysku

Q = (F + zysk)/(p − v) = (50 000 + 10 000)/10 = 6 000

Odpowiedź

Q = 6 000 szt.
10.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: MS = 20 %

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Ilość w progu rentowności

Q = F/(p − v) = 60 000/12 = 5 000

Margines bezpieczeństwa

MS = (6 250 − 5 000)/6 250·100 = 20%

Odpowiedź

MS = 20%

ExamProblems · examproblems.com/courses/corporate-finance