Finanse przedsiębiorstw: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 10 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

Analiza progu rentowności

Marża pokrycia
CM = p − v
Ilość w progu rentowności
QBE = FC/(p − v)
Zysk docelowy
Q = (FC + profit)/(p − v)
Zysk
π = (p − v)·Q − FC
Margines bezpieczeństwa
(Q − QBE)/Q

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata0123…9PV = ?€2 000+1,5%+1,5%…r = 7,5%

Nieruchomość ma w przyszłym roku przynieść czynsz netto €2 000. Oczekuje się, że czynsz będzie rósł o 1,5 % rocznie bez końca. Wymagana stopa zwrotu wynosi 7,5 % rocznie. Wyznacz dzisiejszą wartość PV nieruchomości.

C1 = €2 000g = 1,5%r = 7,5%
PV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
miesiące0123…348€300€300€300FV = ?

Odkładasz €300 na koniec każdego miesiąca przez 29 lat. Konto daje 7,2 % rocznie z miesięczną kapitalizacją. Ile uzbierasz na koniec? Wyznacz FV.

A = €3007,2% / 12N = 348
FV = €
3.NPV i IRRŚredni
lata01234−30 00010 0008 0006 0008 000

Inwestycja €30 000 daje na koniec lat od 1 do 4 takie przepływy: €10 000, €8 000, €6 000, €8 000. Koszt kapitału wynosi 15 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

r = 15%CF0 = −30 000CF1 = 10 000CF2 = 8 000CF3 = 6 000CF4 = 8 000
NPV = €
4.NPV i IRRTrudny
lata012−10 0007 0004 000

Projekt kosztuje €10 000 i przynosi €7 000, €4 000 na koniec lat od 1 do 2. Wyznacz jego wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

CF0 = −10 000CF1 = 7 000CF2 = 4 000
IRR = %
5.Cena i rentowność obligacjiŚredni
półrocza0123…8€10€10€10 + €1 000P = ?

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 2% w dwóch ratach półrocznych, a jej wykup nastąpi po 4 latach. Rentowność do wykupu wynosi 8% rocznie. Wyznacz cenę P obligacji.

F = €1 000kupon = 2%YTM = 8%n = 4
P = €
6.Cena i rentowność obligacjiTrudny
półrocza0123…18€928€20€20€20 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 4% w dwóch półrocznych ratach i zapada za 9 lat. Kosztuje €928. Wyznacz jej rentowność do wykupu YTM jako stopę roczną (dwukrotność rentowności półrocznej) w procentach.

F = €1 000kupon = 4% (2×)n = 9P = €928
YTM = %
7.CAPM i WACCŚredni
WACC = ?kapitał własny€8 000 000re​ = 12%dług€3 000 000rd​ = 5%T = 30%

Spółka ma kapitał własny o wartości €8 000 000 i dług o wartości €3 000 000. Jej koszt kapitału własnego wynosi 12%, koszt długu przed opodatkowaniem 5%, a stopa podatkowa 30%. Wyznacz WACC.

E = €8 000 000D = €3 000 000re = 12%rd = 5%T = 30%
WACC = %
8.CAPM i WACCTrudny
WACC = ?kapitał własny4 000 000 × €19,50β = 1,5rf​ = 1%, rm​ = 7%dług10 000 × €980rd​ = 4%T = 25,8%

Spółka ma 4 000 000 akcji po €19,50 za sztukę i 10 000 obligacji notowanych po €980 za sztukę. Koszt długu przed opodatkowaniem wynosi 4%, a stopa podatkowa 25,8%. Współczynnik beta akcji to 1,5, stopa wolna od ryzyka 1%, a stopa zwrotu z rynku 7%. Wyznacz WACC.

β = 1,5rf = 1%rm = 7%rd = 4%T = 25,8%
WACC = %
9.Analiza progu rentownościŚredni
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeQ = ?

Produkt sprzedaje się po €18 za sztukę przy koszcie zmiennym €12 na sztukę. Koszty stałe wynoszą €12 000 miesięcznie. Ile sztuk Q trzeba sprzedawać miesięcznie, aby osiągnąć zysk €6 000?

F = €12 000p = €18v = €12zysk = €6 000
Q = szt.
10.Analiza progu rentownościTrudny
Q€przychódv = €45v = €49koszty stałe7 500Q = ?

Firma sprzedaje miesięcznie 7 500 sztuk po €53 za sztukę, przy koszcie zmiennym €45 na sztukę i kosztach stałych €40 000 miesięcznie. Koszt zmienny rośnie o €4 na sztukę, a cena pozostaje bez zmian. Ile sztuk Q trzeba teraz sprzedawać miesięcznie, aby utrzymać ten sam zysk?

Q = 7 500p = €53v = €45 → €49F = €40 000
Q = szt.

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: PV = 33333 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Rosnąca renta wieczysta

PV = C1/(r − g) = 2 000/(0,075 − 0,015) = 2 000/0,06 = €33 333,33

Odpowiedź

PV = €33 333,33
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: FV = 350929 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa miesięczna i liczba wpłat

i = 0,07200000000000001/12 = 0,006
N = 12·29 = 348

Wartość przyszła wpłat

FV = A·((1 + i)N − 1)/i = 300·(8,019 − 1)/0,006 = €350 928,84

Odpowiedź

FV = €350 928,84

Sam wpłaciłeś €104 400; reszta to odsetki.

3.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = −6736 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość bieżąca każdego przepływu

CF0 = −30 000
CF1/(1 + 0,15)1 = 10 000/1,15 = 8 695,65
CF2/(1 + 0,15)2 = 8 000/1,322 = 6 049,15
CF3/(1 + 0,15)3 = 6 000/1,521 = 3 945,10
CF4/(1 + 0,15)4 = 8 000/1,749 = 4 574,03

Zsumuj

NPV = €−6 736,08

Odpowiedź

NPV = €−6 736,08

NPV jest ujemna, więc projekt zarabia mniej niż wymagana stopa zwrotu.

4.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 7,284 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Ogranicz IRR z obu stron

NPV maleje, gdy stopa rośnie, więc IRR leży między stopą z dodatnią a stopą z ujemną NPV.

NPV(5%) = 294,78
NPV(10%) = −330,58

Zawężaj

Interpolacja liniowa daje pierwsze przybliżenie; powtarzanie jej (albo funkcja IRR kalkulatora) daje dokładną stopę.

IRR ≈ 5 + 5·294,78/(294,78 − (−330,58)) = 7,357%
dokładnie: NPV(7,284%) = 0 → IRR = 7,284%

Odpowiedź

IRR = 7,284%
5.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: P = 798 €

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €10,00, i = 0,04, N = 8

Wartość bieżąca kuponów

€10,00·(1 − 0,7307)/0,04 = €67,33

Wartość bieżąca wartości nominalnej

€1 000·0,7307 = €730,69

Cena

P = €798,02

Odpowiedź

P = €798,02

Rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, więc obligacja jest sprzedawana z dyskontem.

6.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTM = 5,003 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €20,00, N = 18

Rozwiąż numerycznie

i = 2,502% na półrocze

YTM

YTM = 2·2,502% = 5,003%

Odpowiedź

YTM = 5,003%
7.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 9,682 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wagi

V = €11 000 000, E/V = 0,7273, D/V = 0,2727

WACC

WACC = 0,7273·12% + 0,2727·5%·(1 − 0,3) = 9,682%

Odpowiedź

WACC = 9,682%
8.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 9,215 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wartości rynkowe

E = 4 000 000·€19,50 = €78 000 000
D = 10 000·€980 = €9 800 000

Koszt kapitału własnego (CAPM)

re = 1% + 1,5·6% = 10%

Wagi

V = €87 800 000, E/V = 0,8884, D/V = 0,1116

WACC

WACC = 0,8884·10% + 0,1116·4%·(1 − 0,258) = 9,215%

Odpowiedź

WACC = 9,215%
9.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 3000 szt.

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Jednostkowa marża pokrycia

p − v = 18 − 12 = €6

Sztuki dla docelowego zysku

Q = (F + zysk)/(p − v) = (12 000 + 6 000)/6 = 3 000

Odpowiedź

Q = 3 000 szt.
10.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 15000 szt.

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Obecny zysk

Π = 7 500·(53 − 45) − 40 000 = €20 000

Nowa jednostkowa marża pokrycia

53 − 49 = €4

Liczba sztuk dla tego samego zysku

Q = (40 000 + 20 000)/4 = 15 000

Odpowiedź

Q = 15 000 szt.

ExamProblems · examproblems.com/courses/corporate-finance