Finanse przedsiębiorstw: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 10 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

Analiza progu rentowności

Marża pokrycia
CM = p − v
Ilość w progu rentowności
QBE = FC/(p − v)
Zysk docelowy
Q = (FC + profit)/(p − v)
Zysk
π = (p − v)·Q − FC
Margines bezpieczeństwa
(Q − QBE)/Q

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata0123…17PV = ?€1 500€1 500€1 500€1 500

Renta wypłaca €1 500 na koniec każdego roku przez 17 lat. Stopa procentowa wynosi 7 % rocznie. Wyznacz wartość bieżącą PV renty.

A = €1 500i = 7%n = 17
PV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
lata0123…29€1 000€1 000€1 000FV = ?

Na początku każdego roku przez 29 lat wpłacasz €1 000, pierwszą wpłatę dziś. Konto jest oprocentowane 4 % rocznie. Ile jest na koncie na koniec roku 29? Wyznacz FV.

A = €1 000i = 4%n = 29
FV = €
3.NPV i IRRŚredni
lata0123−20 0005 0008 0005 000

Inwestycja €20 000 daje na koniec lat od 1 do 3 takie przepływy: €5 000, €8 000, €5 000. Koszt kapitału wynosi 9 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

r = 9%CF0 = −20 000CF1 = 5 000CF2 = 8 000CF3 = 5 000
NPV = €
4.NPV i IRRTrudny
lata01234567−10 0002 0002 0002 0002 0002 0002 0002 000

Inwestycja €10 000 przynosi €2 000 na koniec każdego roku przez 7 lat. Wyznacz jej wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

C0 = €10 000CF = €2 000n = 7
IRR = %
5.Cena i rentowność obligacjiŚredni
lata0123…14P€45€45€45 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 4,5% i zapada za 14 lat. Jej rentowność do wykupu zmienia się z 8% na 8,5%. O ile ΔP zmienia się cena obligacji?

F = €1 000kupon = 4,5%n = 14y1 = 8%y2 = 8,5%
ΔP = €
6.Cena i rentowność obligacjiTrudny
lata012345€905€80€80 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 i rocznym kuponie 8% zostanie wykupiona po 5 latach, a jej cena wynosi €905. Wyznacz jej rentowność do wykupu YTM w procentach.

F = €1 000kupon = 8%n = 5P = €905
YTM = %
7.CAPM i WACCŚredni
WACC = 9%kapitał własny€4 000 000re​ = ?dług€4 000 000rd​ = 5%T = 20%

Firma ma kapitał własny o wartości €4 000 000 i dług o wartości €4 000 000. Jej WACC wynosi 9%, koszt długu przed opodatkowaniem 5%, a stawka podatku 20%. Wyznacz koszt kapitału własnego re.

E = €4 000 000D = €4 000 000WACC = 9%rd = 5%T = 20%
re = %
8.CAPM i WACCTrudny
rf​ = 1%, rm​ − rf​ = 5%brak zadłużeniakapitał własnyβU​ = 0,7D/E = 1kapitał własnyre​ = ?długT = 30%

Działalność firmy ma betę niezlewarowaną (aktywów) 0,7. Firma planuje wskaźnik dług/kapitał własny 1. Stawka podatku wynosi 30%, stopa wolna od ryzyka 1%, a rynkowa premia za ryzyko 5%. Wyznacz koszt kapitału własnego re przy nowej strukturze kapitału.

βU = 0,7D/E = 1T = 30%rf = 1%rm − rf = 5%
re = %
9.Analiza progu rentownościŚredni
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeQ = ?

Produkt sprzedaje się po €22 za sztukę przy koszcie zmiennym €12 na sztukę. Koszty stałe wynoszą €50 000 miesięcznie. Ile sztuk Q trzeba sprzedawać miesięcznie, aby osiągnąć zysk €2 000?

F = €50 000p = €22v = €12zysk = €2 000
Q = szt.
10.Analiza progu rentownościTrudny
F = €16 200, Q = ?struktura sprzedaży3 × Ap = €10v = €51 × Bp = €42v = €30

Firma sprzedaje dwa produkty. Produkt A sprzedaje się po €10 przy koszcie zmiennym €5; produkt B po €42 przy koszcie zmiennym €30. Sprzedają się w stałej strukturze: 3 sztuk A na każde 1 sztuk B. Koszty stałe wynoszą €16 200 miesięcznie. Wyznacz łączną liczbę sztuk Q (A i B razem) potrzebną do osiągnięcia progu rentowności.

pA = €10, vA = €5pB = €42, vB = €30A : B = 3 : 1F = €16 200
Q = szt.

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: PV = 14645 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Współczynnik dyskontowy renty

(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,3166)/0,07 = 9,763

Wartość bieżąca

PV = 1 500·9,763 = €14 644,83

Odpowiedź

PV = €14 644,83
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: FV = 55085 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Współczynnik renty zwykłej

((1 + 0,04)29 − 1)/0,04 = 52,97

Renta płatna z góry

Każda wpłata jest inwestowana o rok dłużej.

FV = 1 000·52,97·1,04 = €55 084,94

Odpowiedź

FV = €55 084,94
3.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = −4818 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość bieżąca każdego przepływu

CF0 = −20 000
CF1/(1 + 0,09)1 = 5 000/1,09 = 4 587,16
CF2/(1 + 0,09)2 = 8 000/1,188 = 6 733,44
CF3/(1 + 0,09)3 = 5 000/1,295 = 3 860,92

Zsumuj

NPV = €−4 818,49

Odpowiedź

NPV = €−4 818,49

NPV jest ujemna, więc projekt zarabia mniej niż wymagana stopa zwrotu.

4.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 9,196 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wymagany współczynnik renty

(1 − (1 + i)−7)/i = 10 000/2 000 = 5

Wyznacz stopę

Współczynnik renty maleje, gdy stopa rośnie; zawęź przedział, w którym leży stopa.

i = 9%: 5,033
i = 10%: 4,868
IRR = 9,196%

Odpowiedź

IRR = 9,196%
5.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: ΔP = −31,86 €

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Cena przy starej rentowności

C = €45,00, i = 0,08, N = 14
€45,00·(1 − 0,3405)/0,08 + €1 000·0,3405 = €370,99 + €340,46 = €711,45

Cena przy nowej rentowności

C = €45,00, i = 0,085, N = 14
€45,00·(1 − 0,3191)/0,085 + €1 000·0,3191 = €360,45 + €319,14 = €679,60

Zmiana

ΔP = 679,60 − 711,45 = −€31,86

Odpowiedź

ΔP = −€31,86
6.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTM = 10,54 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Równanie dla rentowności

€905 = €80·(1 − (1 + y)⁻⁵)/y + €1 000/(1 + y)⁵

Rozwiąż numerycznie

P(10%) = €924,18, P(11%) = €889,12
YTM = 10,54%

Odpowiedź

YTM = 10,54%
7.CAPM i WACC

Odpowiedź: re = 14 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wagi

V = €8 000 000, E/V = 0,5, D/V = 0,5

Część dłużna WACC

0,5·5%·(1 − 0,2) = 2%

Koszt kapitału własnego

re = (9% − 2%)/0,5 = 14%

Odpowiedź

re = 14%
8.CAPM i WACC

Odpowiedź: re = 6,95 %

Beta lewarowana (Hamada): dług zwiększa ryzyko kapitału własnego. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E), gdzie βU to beta działalności bez długu. Aby przenieść betę na inną strukturę kapitału, najpierw usuń z niej wpływ dźwigni, a potem ponownie ją zlewaruj przy nowym D/E.

Beta lewarowana

βL = 0,7·(1 + 0,7·1) = 1,19

Koszt kapitału własnego (CAPM)

re = 1% + 1,19·5% = 6,95%

Odpowiedź

re = 6,95%
9.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 5200 szt.

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Jednostkowa marża pokrycia

p − v = 22 − 12 = €10

Sztuki dla docelowego zysku

Q = (F + zysk)/(p − v) = (50 000 + 2 000)/10 = 5 200

Odpowiedź

Q = 5 200 szt.
10.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 2400 szt.

Próg rentowności przy strukturze sprzedaży: gdy produkty sprzedają się w stałej proporcji, użyj średniej ważonej marży pokrycia: zważ p − v każdego produktu jego udziałem w liczbie sztuk. Liczba sztuk w progu rentowności = F/(ważona marża pokrycia), a potem podziel ją ponownie według struktury sprzedaży.

Marże pokrycia

cmA = €5, cmB = €12

Ważona marża pokrycia

(3·5 + 1·12)/4 = €6,75

Liczba sztuk w progu rentowności

Q = 16 200/6,75 = 2 400
A: 1 800, B: 600

Odpowiedź

Q = 2 400 szt.

ExamProblems · examproblems.com/courses/corporate-finance