Finanse przedsiębiorstw: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 10 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

Analiza progu rentowności

Marża pokrycia
CM = p − v
Ilość w progu rentowności
QBE = FC/(p − v)
Zysk docelowy
Q = (FC + profit)/(p − v)
Zysk
π = (p − v)·Q − FC
Margines bezpieczeństwa
(Q − QBE)/Q

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata0123456€3 000FV = ?

Inwestujesz €3 000 przy nominalnej stopie 4,8 % rocznie z kapitalizacją kwartalną. Wyznacz wartość FV inwestycji po 6 latach.

PV = €3 0004,8% / 4n = 6
FV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
miesiące0123…252€100€100€100FV = ?

Odkładasz €100 na koniec każdego miesiąca przez 21 lat. Konto daje 7,2 % rocznie z miesięczną kapitalizacją. Ile uzbierasz na koniec? Wyznacz FV.

A = €1007,2% / 12N = 252
FV = €
3.NPV i IRRŚredni
lata0123…9−200 00010 000+2%+2%…r = 8%, NPV = ?

Projekt kosztuje dziś €200 000. Na koniec pierwszego roku przynosi €10 000, a potem przepływ rośnie o 2 % rocznie bez końca. Koszt kapitału wynosi 8 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

C0 = €200 000CF1 = €10 000g = 2%r = 8%
NPV = €
4.NPV i IRRTrudny
lata0123−40 00016 50024 50026 500

Projekt kosztuje €40 000 i przynosi €16 500, €24 500, €26 500 na koniec lat od 1 do 3. Wyznacz jego wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

CF0 = −40 000CF1 = 16 500CF2 = 24 500CF3 = 26 500
IRR = %
5.Cena i rentowność obligacjiŚredni
półrocza0123…16€15€15€15 + €1 000P = ?

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 3% w dwóch ratach półrocznych, a jej wykup nastąpi po 8 latach. Rentowność do wykupu wynosi 3,5% rocznie. Wyznacz cenę P obligacji.

F = €1 000kupon = 3%YTM = 3,5%n = 8
P = €
6.Cena i rentowność obligacjiTrudny
półrocza0123…14€1 128€22,50€22,50€22,50 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 4,5% w dwóch półrocznych ratach i zapada za 7 lat. Kosztuje €1 128. Wyznacz jej rentowność do wykupu YTM jako stopę roczną (dwukrotność rentowności półrocznej) w procentach.

F = €1 000kupon = 4,5% (2×)n = 7P = €1 128
YTM = %
7.CAPM i WACCŚredni
βr (%)SMLrf​ = 1,5%β = 1rm​ = ?β = 1,6re​ = 7,9%

Akcja o becie 1,6 ma wymaganą stopę zwrotu 7,9%. Stopa wolna od ryzyka wynosi 1,5%. Jaką oczekiwaną stopę zwrotu z rynku rm implikuje CAPM?

β = 1,6re = 7,9%rf = 1,5%
rm = %
8.CAPM i WACCTrudny
WACC = ?kapitał własny4 000 000 × €12,50β = 1,8rf​ = 2,5%, rm​ = 6,5%dług40 000 × €980rd​ = 4,5%T = 20%

Spółka ma 4 000 000 akcji po €12,50 za sztukę i 40 000 obligacji notowanych po €980 za sztukę. Koszt długu przed opodatkowaniem wynosi 4,5%, a stopa podatkowa 20%. Współczynnik beta akcji to 1,8, stopa wolna od ryzyka 2,5%, a stopa zwrotu z rynku 6,5%. Wyznacz WACC.

β = 1,8rf = 2,5%rm = 6,5%rd = 4,5%T = 20%
WACC = %
9.Analiza progu rentownościŚredni
Q€ABQ = ?

Produkt można wytwarzać na dwa sposoby. Metoda A ma koszty stałe €15 000 rocznie i koszt zmienny €12 na sztukę. Bardziej zautomatyzowana metoda B ma koszty stałe €21 000 rocznie i koszt zmienny €9 na sztukę. Przy jakiej rocznej wielkości produkcji Q obie metody kosztują tyle samo?

FA = €15 000vA = €12FB = €21 000vB = €9
Q = szt.
10.Analiza progu rentownościTrudny
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeBE

Produkt sprzedaje się po €27 za sztukę, przy koszcie zmiennym €12 na sztukę i kosztach stałych €37 500 rocznie. Planowana sprzedaż to 4 000 szt. Wyznacz margines bezpieczeństwa MS jako procent planowanej sprzedaży.

F = €37 500p = €27v = €12plan = 4 000
MS = %

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: FV = 3994 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa i liczba okresów

i = r/m = 0,048/4 = 0,012
N = m·n = 4·6 = 24

Wartość przyszła

FV = 3 000·(1 + 0,012)24 = 3 000·1,331 = €3 994,42

Odpowiedź

FV = €3 994,42
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: FV = 58589 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa miesięczna i liczba wpłat

i = 0,07200000000000001/12 = 0,006
N = 12·21 = 252

Wartość przyszła wpłat

FV = A·((1 + i)N − 1)/i = 100·(4,515 − 1)/0,006 = €58 589,12

Odpowiedź

FV = €58 589,12

Sam wpłaciłeś €25 200; reszta to odsetki.

3.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = −33333 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość przepływów

PV = 10 000/(0,08 − 0,02) = 166 666,67

NPV

NPV = 166 666,67 − 200 000 = −€33 333,33

Odpowiedź

NPV = −€33 333,33

NPV jest ujemna, więc projekt zarabia mniej niż wymagana stopa zwrotu.

4.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 28,77 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Ogranicz IRR z obu stron

NPV maleje, gdy stopa rośnie, więc IRR leży między stopą z dodatnią a stopą z ujemną NPV.

NPV(25%) = 2 448,00
NPV(30%) = −748,75

Zawężaj

Interpolacja liniowa daje pierwsze przybliżenie; powtarzanie jej (albo funkcja IRR kalkulatora) daje dokładną stopę.

IRR ≈ 25 + 5·2 448,00/(2 448,00 − (−748,75)) = 28,83%
dokładnie: NPV(28,77%) = 0 → IRR = 28,77%

Odpowiedź

IRR = 28,77%
5.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: P = 965,4 €

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €15,00, i = 0,0175, N = 16

Wartość bieżąca kuponów

€15,00·(1 − 0,7576)/0,0175 = €207,76

Wartość bieżąca wartości nominalnej

€1 000·0,7576 = €757,62

Cena

P = €965,37

Odpowiedź

P = €965,37

Rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, więc obligacja jest sprzedawana z dyskontem.

6.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTM = 2,496 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €22,50, N = 14

Rozwiąż numerycznie

i = 1,248% na półrocze

YTM

YTM = 2·1,248% = 2,496%

Odpowiedź

YTM = 2,496%
7.CAPM i WACC

Odpowiedź: rm = 5,5 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Rynkowa premia za ryzyko

rm − rf = (7,9% − 1,5%)/1,6 = 4%

Stopa zwrotu z rynku

rm = 1,5% + 4% = 5,5%

Odpowiedź

rm = 5,5%
8.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 7,019 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wartości rynkowe

E = 4 000 000·€12,50 = €50 000 000
D = 40 000·€980 = €39 200 000

Koszt kapitału własnego (CAPM)

re = 2,5% + 1,8·4% = 9,7%

Wagi

V = €89 200 000, E/V = 0,5605, D/V = 0,4395

WACC

WACC = 0,5605·9,7% + 0,4395·4,5%·(1 − 0,2) = 7,019%

Odpowiedź

WACC = 7,019%
9.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 2000 szt.

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Równe koszty całkowite

15 000 + 12Q = 21 000 + 9Q

Wyznacz Q

Q = (21 000 − 15 000)/(12 − 9) = 2 000

Odpowiedź

Q = 2 000 szt.

Poniżej tej wielkości tańsza jest metoda A; powyżej tańsza jest zautomatyzowana metoda B.

10.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: MS = 37,5 %

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Ilość w progu rentowności

Q = F/(p − v) = 37 500/15 = 2 500

Margines bezpieczeństwa

MS = (4 000 − 2 500)/4 000·100 = 37,5%

Odpowiedź

MS = 37,5%

ExamProblems · examproblems.com/courses/corporate-finance