Finanse przedsiębiorstw: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 10 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

Analiza progu rentowności

Marża pokrycia
CM = p − v
Ilość w progu rentowności
QBE = FC/(p − v)
Zysk docelowy
Q = (FC + profit)/(p − v)
Zysk
π = (p − v)·Q − FC
Margines bezpieczeństwa
(Q − QBE)/Q

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata0123…9PV = ?€5 000+3%+3%…r = 8%

Nieruchomość ma w przyszłym roku przynieść czynsz netto €5 000. Oczekuje się, że czynsz będzie rósł o 3 % rocznie bez końca. Wymagana stopa zwrotu wynosi 8 % rocznie. Wyznacz dzisiejszą wartość PV nieruchomości.

C1 = €5 000g = 3%r = 8%
PV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
miesiące0123…N = ?€25 000€725€725€725€7252,4% / 12

Pożyczasz €25 000 przy 2,4 % rocznie z kapitalizacją miesięczną i spłacasz €725 na koniec każdego miesiąca. Ile miesięcy potrwa spłata kredytu (ostatnia rata może być mniejsza)? Podaj liczbę rat N.

P = €25 000A = €7252,4% / 12
N = raty
3.NPV i IRRŚredni
lata0123…9−400 00026 000+4%+4%…r = 12%, NPV = ?

Projekt kosztuje dziś €400 000. Na koniec pierwszego roku przynosi €26 000, a potem przepływ rośnie o 4 % rocznie bez końca. Koszt kapitału wynosi 12 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

C0 = €400 000CF1 = €26 000g = 4%r = 12%
NPV = €
4.NPV i IRRTrudny
lata01234−25 0008 5008 5008 5008 500

Inwestycja €25 000 przynosi €8 500 na koniec każdego roku przez 4 lat. Wyznacz jej wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

C0 = €25 000CF = €8 500n = 4
IRR = %
5.Cena i rentowność obligacjiŚredni
lata0123…11€643C = ?C = ?C = ? + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 zapada za 11 lat i wypłaca roczne kupony. Kosztuje €643, gdy rentowność do wykupu wynosi 8%. Wyznacz oprocentowanie kuponowe c w procentach.

F = €1 000n = 11P = €643YTM = 8%
c = %
6.Cena i rentowność obligacjiTrudny
lata0123…10€880€30€30 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 i rocznym kuponie 3% zostanie wykupiona po 10 latach, a jej cena wynosi €880. Wyznacz jej rentowność do wykupu YTM w procentach.

F = €1 000kupon = 3%n = 10P = €880
YTM = %
7.CAPM i WACCŚredni
WACC = ?kapitał własny€6 000 000re​ = 11%dług€1 000 000rd​ = 4%T = 25%

Spółka ma kapitał własny o wartości €6 000 000 i dług o wartości €1 000 000. Jej koszt kapitału własnego wynosi 11%, koszt długu przed opodatkowaniem 4%, a stopa podatkowa 25%. Wyznacz WACC.

E = €6 000 000D = €1 000 000re = 11%rd = 4%T = 25%
WACC = %
8.CAPM i WACCTrudny
WACC = ?kapitał własny1 000 000 × €38,00β = 0,6rf​ = 3%, rm​ = 10%dług5 000 × €980rd​ = 5%T = 28%

Spółka ma 1 000 000 akcji po €38,00 za sztukę i 5 000 obligacji notowanych po €980 za sztukę. Koszt długu przed opodatkowaniem wynosi 5%, a stopa podatkowa 28%. Współczynnik beta akcji to 0,6, stopa wolna od ryzyka 3%, a stopa zwrotu z rynku 10%. Wyznacz WACC.

β = 0,6rf = 3%rm = 10%rd = 5%T = 28%
WACC = %
9.Analiza progu rentownościŚredni
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeQ = ?

Produkt sprzedaje się po €24 za sztukę przy koszcie zmiennym €4 na sztukę. Koszty stałe wynoszą €50 000 miesięcznie. Ile sztuk Q trzeba sprzedawać miesięcznie, aby osiągnąć zysk €12 000?

F = €50 000p = €24v = €4zysk = €12 000
Q = szt.
10.Analiza progu rentownościTrudny
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeBE

Produkt sprzedaje się po €10 za sztukę, przy koszcie zmiennym €8 na sztukę i kosztach stałych €5 000 rocznie. Planowana sprzedaż to 3 750 szt. Wyznacz margines bezpieczeństwa MS jako procent planowanej sprzedaży.

F = €5 000p = €10v = €8plan = 3 750
MS = %

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: PV = 100000 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Rosnąca renta wieczysta

PV = C1/(r − g) = 5 000/(0,08 − 0,03) = 5 000/0,05 = €100 000,00

Odpowiedź

PV = €100 000,00
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: N = 36 raty

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Przekształć wzór na rentę

i = 0,002
(1 + i)−N = 1 − 25 000·0,002/725 = 0,931

Rozwiąż za pomocą logarytmów

N = −ln(0,931)/ln(1,002) = 35,77

Zaokrąglij w górę do pełnych rat

35 pełnych rat pozostawia niewielkie saldo, które spłaca ostatnia, mniejsza rata.

N = 36

Odpowiedź

N = 36 raty
3.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = −75000 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość przepływów

PV = 26 000/(0,12 − 0,04) = 325 000,00

NPV

NPV = 325 000,00 − 400 000 = −€75 000,00

Odpowiedź

NPV = −€75 000,00

NPV jest ujemna, więc projekt zarabia mniej niż wymagana stopa zwrotu.

4.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 13,54 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wymagany współczynnik renty

(1 − (1 + i)−4)/i = 25 000/8 500 = 2,941

Wyznacz stopę

Współczynnik renty maleje, gdy stopa rośnie; zawęź przedział, w którym leży stopa.

i = 13%: 2,974
i = 14%: 2,914
IRR = 13,54%

Odpowiedź

IRR = 13,54%
5.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: c = 2,999 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Wartość bieżąca wartości nominalnej

1000·(1 + 0,08)−11 = €428,88

Kupon

C = (643 − 428,88)/7,139 = €29,99

Oprocentowanie kuponu

c = 29,99/1000 = 2,999%

Odpowiedź

c = 2,999%
6.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTM = 4,518 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Równanie dla rentowności

€880 = €30·(1 − (1 + y)⁻¹⁰)/y + €1 000/(1 + y)¹⁰

Rozwiąż numerycznie

P(4%) = €918,89, P(5%) = €845,57
YTM = 4,518%

Odpowiedź

YTM = 4,518%
7.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 9,857 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wagi

V = €7 000 000, E/V = 0,8571, D/V = 0,1429

WACC

WACC = 0,8571·11% + 0,1429·4%·(1 − 0,25) = 9,857%

Odpowiedź

WACC = 9,857%
8.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 6,789 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wartości rynkowe

E = 1 000 000·€38,00 = €38 000 000
D = 5 000·€980 = €4 900 000

Koszt kapitału własnego (CAPM)

re = 3% + 0,6·7% = 7,2%

Wagi

V = €42 900 000, E/V = 0,8858, D/V = 0,1142

WACC

WACC = 0,8858·7,2% + 0,1142·5%·(1 − 0,28) = 6,789%

Odpowiedź

WACC = 6,789%
9.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 3100 szt.

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Jednostkowa marża pokrycia

p − v = 24 − 4 = €20

Sztuki dla docelowego zysku

Q = (F + zysk)/(p − v) = (50 000 + 12 000)/20 = 3 100

Odpowiedź

Q = 3 100 szt.
10.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: MS = 33,33 %

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Ilość w progu rentowności

Q = F/(p − v) = 5 000/2 = 2 500

Margines bezpieczeństwa

MS = (3 750 − 2 500)/3 750·100 = 33,33%

Odpowiedź

MS = 33,33%

ExamProblems · examproblems.com/courses/corporate-finance