Finanse przedsiębiorstw: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 10 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

Analiza progu rentowności

Marża pokrycia
CM = p − v
Ilość w progu rentowności
QBE = FC/(p − v)
Zysk docelowy
Q = (FC + profit)/(p − v)
Zysk
π = (p − v)·Q − FC
Margines bezpieczeństwa
(Q − QBE)/Q

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata0123…9PV = ?€6 000+1%+1%…r = 6%

Nieruchomość ma w przyszłym roku przynieść czynsz netto €6 000. Oczekuje się, że czynsz będzie rósł o 1 % rocznie bez końca. Wymagana stopa zwrotu wynosi 6 % rocznie. Wyznacz dzisiejszą wartość PV nieruchomości.

C1 = €6 000g = 1%r = 6%
PV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
miesiące0123…204€500€500€500FV = ?

Odkładasz €500 na koniec każdego miesiąca przez 17 lat. Konto daje 4,2 % rocznie z miesięczną kapitalizacją. Ile uzbierasz na koniec? Wyznacz FV.

A = €5004,2% / 12N = 204
FV = €
3.NPV i IRRŚredni
lata01234−30 0009 0009 0009 00012 000

Inwestycja €30 000 daje na koniec lat od 1 do 4 takie przepływy: €9 000, €9 000, €9 000, €12 000. Koszt kapitału wynosi 8 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

r = 8%CF0 = −30 000CF1 = 9 000CF2 = 9 000CF3 = 9 000CF4 = 12 000
NPV = €
4.NPV i IRRTrudny
lata0123−10 0004 0006 5005 000

Projekt kosztuje €10 000 i przynosi €4 000, €6 500, €5 000 na koniec lat od 1 do 3. Wyznacz jego wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

CF0 = −10 000CF1 = 4 000CF2 = 6 500CF3 = 5 000
IRR = %
5.Cena i rentowność obligacjiŚredni
półrocza0123…14€20€20€20 + €1 000P = ?

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 4% w dwóch ratach półrocznych, a jej wykup nastąpi po 7 latach. Rentowność do wykupu wynosi 9% rocznie. Wyznacz cenę P obligacji.

F = €1 000kupon = 4%YTM = 9%n = 7
P = €
6.Cena i rentowność obligacjiTrudny
półrocza0123…18€1 078€20€20€20 + €1 000

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 4% w dwóch półrocznych ratach i zapada za 9 lat. Kosztuje €1 078. Wyznacz jej rentowność do wykupu YTM jako stopę roczną (dwukrotność rentowności półrocznej) w procentach.

F = €1 000kupon = 4% (2×)n = 9P = €1 078
YTM = %
7.CAPM i WACCŚredni
WACC = ?akcje zwykłe€10 000 000re​ = 14%akcje uprzywilejowane€1 000 000rp​ = 7,5%dług€2 000 000rd​ = 3%T = 28%

Firma jest finansowana akcjami zwykłymi o wartości €10 000 000, akcjami uprzywilejowanymi o wartości €1 000 000 i długiem o wartości €2 000 000. Koszt kapitału własnego wynosi 14%, koszt akcji uprzywilejowanych 7,5%, a koszt długu przed opodatkowaniem 3%. Stawka podatku wynosi 28%. Wyznacz WACC.

E = €10 000 000Ps = €1 000 000D = €2 000 000re = 14%rp = 7,5%rd = 3%T = 28%
WACC = %
8.CAPM i WACCTrudny
WACC = ?kapitał własny€5 000 000re​ = 10%obligacje5 000 × €1 026kupon 5%, n = 6T = 25,8%

Firma ma kapitał własny o wartości rynkowej €5 000 000 i koszcie 10%. Jej dług stanowi 5 000 obligacji (wartość nominalna €1 000, roczny kupon 5%, 6 lat do wykupu), notowanych po €1 026 za sztukę. Stawka podatku wynosi 25,8%. Wyznacz WACC, przyjmując rentowność do wykupu obligacji jako koszt długu przed opodatkowaniem.

E = €5 000 000re = 10%obligacje: 5 000 × €1 026kupon = 5%n = 6T = 25,8%
WACC = %
9.Analiza progu rentownościŚredni
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeQ = ?

Produkt sprzedaje się po €20 za sztukę przy koszcie zmiennym €8 na sztukę. Koszty stałe wynoszą €24 000 miesięcznie. Ile sztuk Q trzeba sprzedawać miesięcznie, aby osiągnąć zysk €6 000?

F = €24 000p = €20v = €8zysk = €6 000
Q = szt.
10.Analiza progu rentownościTrudny
Q€przychódkoszt całkowitykoszty stałeBE

Produkt sprzedaje się po €19 za sztukę, przy koszcie zmiennym €4 na sztukę i kosztach stałych €30 000 rocznie. Planowana sprzedaż to 3 000 szt. Wyznacz margines bezpieczeństwa MS jako procent planowanej sprzedaży.

F = €30 000p = €19v = €4plan = 3 000
MS = %

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: PV = 120000 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Rosnąca renta wieczysta

PV = C1/(r − g) = 6 000/(0,06 − 0,01) = 6 000/0,05 = €120 000,00

Odpowiedź

PV = €120 000,00
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: FV = 148514 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa miesięczna i liczba wpłat

i = 0,042/12 = 0,0035
N = 12·17 = 204

Wartość przyszła wpłat

FV = A·((1 + i)N − 1)/i = 500·(2,04 − 1)/0,0035 = €148 514,20

Odpowiedź

FV = €148 514,20

Sam wpłaciłeś €102 000; reszta to odsetki.

3.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = 2014 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość bieżąca każdego przepływu

CF0 = −30 000
CF1/(1 + 0,08)1 = 9 000/1,08 = 8 333,33
CF2/(1 + 0,08)2 = 9 000/1,166 = 7 716,05
CF3/(1 + 0,08)3 = 9 000/1,26 = 7 144,49
CF4/(1 + 0,08)4 = 12 000/1,36 = 8 820,36

Zsumuj

NPV = €2 014,23

Odpowiedź

NPV = €2 014,23

NPV jest dodatnia, więc projekt zarabia więcej niż wymagana stopa zwrotu.

4.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 24,48 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Ogranicz IRR z obu stron

NPV maleje, gdy stopa rośnie, więc IRR leży między stopą z dodatnią a stopą z ujemną NPV.

NPV(20%) = 740,74
NPV(25%) = −80,00

Zawężaj

Interpolacja liniowa daje pierwsze przybliżenie; powtarzanie jej (albo funkcja IRR kalkulatora) daje dokładną stopę.

IRR ≈ 20 + 5·740,74/(740,74 − (−80,00)) = 24,51%
dokładnie: NPV(24,48%) = 0 → IRR = 24,48%

Odpowiedź

IRR = 24,48%
5.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: P = 744,4 €

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €20,00, i = 0,045, N = 14

Wartość bieżąca kuponów

€20,00·(1 − 0,54)/0,045 = €204,46

Wartość bieżąca wartości nominalnej

€1 000·0,54 = €539,97

Cena

P = €744,43

Odpowiedź

P = €744,43

Rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, więc obligacja jest sprzedawana z dyskontem.

6.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTM = 3,004 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €20,00, N = 18

Rozwiąż numerycznie

i = 1,502% na półrocze

YTM

YTM = 2·1,502% = 3,004%

Odpowiedź

YTM = 3,004%
7.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 11,68 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wagi

V = 10 000 000 + 1 000 000 + 2 000 000 = €13 000 000
E/V = 0,7692, Ps/V = 0,07692, D/V = 0,1538

WACC

WACC = 0,7692·14% + 0,07692·7,5% + 0,1538·3%·(1 − 0,28) = 11,68%

Odpowiedź

WACC = 11,68%
8.CAPM i WACC

Odpowiedź: WACC = 6,625 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Koszt długu (YTM)

1026 = 50·(1 − (1 + y)−6)/y + 1000/(1 + y)6
y = 4,496%

Wartości rynkowe

D = 5 000·€1 026 = €5 130 000
V = €10 130 000, E/V = 0,4936, D/V = 0,5064

WACC

WACC = 0,4936·10% + 0,5064·4,496%·(1 − 0,258) = 6,625%

Odpowiedź

WACC = 6,625%
9.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: Q = 2500 szt.

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Jednostkowa marża pokrycia

p − v = 20 − 8 = €12

Sztuki dla docelowego zysku

Q = (F + zysk)/(p − v) = (24 000 + 6 000)/12 = 2 500

Odpowiedź

Q = 2 500 szt.
10.Analiza progu rentowności

Odpowiedź: MS = 33,33 %

Koszt–wolumen–zysk: każda sprzedana sztuka daje marżę pokrycia: cena minus jednostkowy koszt zmienny. Zysk = Q·(p − v) − F, gdzie F to koszty stałe. W progu rentowności zysk jest zerowy, więc Q = F/(p − v).

Ilość w progu rentowności

Q = F/(p − v) = 30 000/15 = 2 000

Margines bezpieczeństwa

MS = (3 000 − 2 000)/3 000·100 = 33,33%

Odpowiedź

MS = 33,33%

ExamProblems · examproblems.com/courses/corporate-finance