Dynamika: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 20 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Kinematyka

Prędkość
v = v0 + a·t
Przemieszczenie
s = v0·t + ½·a·t²
Bez czasu
v² = v0² + 2·a·s
Jednostki
1 m/s = 3,6 km/h

Metoda

  1. Wypisz dane: v₀, v, a, t i s, z jednostkami.
  2. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i niewiadomą.
  3. Wybierz jeden kierunek dodatni i nadaj wielkościom przeciwnie skierowanym znak minus.
  4. Rozwiąż i sprawdź, czy odpowiedź ma sens fizyczny.

Zasady dynamiki Newtona

Druga zasada
ΣF = m·a
Ciężar
W = m·g
Tarcie kinetyczne
Ff = μ·N
Na równi pochyłej
wzdłuż: m·g·sin θ, prostopadle: m·g·cos θ

Metoda

  1. Narysuj schemat sił ze wszystkimi siłami działającymi na ciało.
  2. Wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu.
  3. Rozłóż siły na składowe wzdłuż ruchu i prostopadłe do niego (na równi: m·g·sin θ wzdłuż, m·g·cos θ prostopadle do równi).
  4. Zastosuj ΣF = m·a wzdłuż ruchu; tarcie to μ·N przeciwnie do ruchu.

Rzut ukośny

Składowe
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Położenie
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksymalna wysokość
H = h + vy²/(2g)
Zasięg (teren płaski)
R = v0²·sin 2θ/g

Metoda

  1. Rozłóż prędkość początkową na składowe: vx = v₀·cos θ i vy = v₀·sin θ.
  2. Ruch poziomy ma stałą prędkość; ruch pionowy ma przyspieszenie −g.
  3. Wyznacz czas lotu z ruchu pionowego.
  4. Użyj tego czasu w ruchu poziomym, aby wyznaczyć zasięg.

Ruch po okręgu

Przyspieszenie dośrodkowe
a = v²/r = ω²·r
Siła dośrodkowa
F = m·v²/r
Prędkość kątowa
ω = v/r = 2π/T
Płaski zakręt, tarcie
vmax = √(μ·g·r)

Praca i energia

Energia kinetyczna
Ek = ½mv²
Energia potencjalna
Ep = mgh
Bilans energii
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Praca tarcia
W = μ·N·d
Moc
P = W/t

Pęd i zderzenia

Pęd
p = m·v
Zasada zachowania
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Doskonale niesprężyste
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
Popęd siły
J = F·Δt = m·Δv

Metoda

  1. Wybierz kierunek dodatni i nadaj każdej prędkości znak.
  2. Zapisz całkowity pęd przed zderzeniem: Σm·v.
  3. W zderzeniu doskonale niesprężystym ciała poruszają się potem razem; w zderzeniu sprężystym zachowana jest także energia kinetyczna.
  4. Przyrównaj pęd przed do pędu po i rozwiąż.

Ruch obrotowy bryły sztywnej

Momenty bezwładności względem G
pręt mL²/12, tarcza ½mR², pierścień mR², kula pełna (2/5)mR², kula pusta (2/3)mR²
Twierdzenie Steinera
I = IG + m·d²
Promień bezwładności
I = m·k²
Pręt względem końca
I = mL²/3
Równanie ruchu
ΣM = I·α
Prędkość w rad/s
ω = 2π·n/60
Energia kinetyczna
E = ½·I·ω²
Praca i moc
W = T·θ, P = T·ω
Toczenie bez poślizgu
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Moment pędu
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Uderzenie względem punktu zawieszenia
m·v·d = I·ω

Metoda

  1. Wybierz oś: stały punkt obrotu lub środek masy dla ciał toczących się.
  2. Znajdź moment bezwładności względem tej osi ze standardowych wyników, używając I = IG + m·d² dla przesuniętej osi.
  3. Wybierz metodę: ΣM = I·α dla przyspieszeń i sił, energię (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h) dla prędkości, moment pędu dla uderzeń i nagłych zmian.
  4. Połącz ruch postępowy i obrotowy wzorami v = ω·r i a = α·r oraz zamień obr/min na rad/s.

Koła i przekładnie zębate

Zazębione koła
n1·N1 = n2·N2
Moment skręcający
T2 = T1·(N2/N1)·η
Moc
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Przekładnia wielostopniowa
przełożenie całkowite = iloczyn przełożeń poszczególnych stopni

Sprężyny i wahadła

Masa na sprężynie
T = 2π·√(m/k)
Wahadło
T = 2π·√(L/g)
Pulsacja
ω = √(k/m) = 2π/T
Maksymalna prędkość i przyspieszenie
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Energia
E = ½·k·A²

Drgania mechaniczne

Częstotliwość drgań własnych
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Z ugięcia statycznego
ωn = √(g/δst)
Tłumienie krytyczne
cc = 2√(km) = 2mωn
Współczynnik tłumienia
ζ = c/cc
Częstotliwość drgań tłumionych
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logarytmiczny dekrement tłumienia
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Sprężyny połączone równolegle
k = k1 + k2
Sprężyny połączone szeregowo
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Zadania do ćwiczenia

1.KinematykaŚredni
t (s)v (m/s)0,9 s10

Kierowca jadący z prędkością 36 km/h dostrzega przeszkodę. Jego czas reakcji wynosi 0,9 s, po czym samochód hamuje ze stałym opóźnieniem 4 m/s². Wyznacz całkowitą drogę zatrzymania d od chwili dostrzeżenia przeszkody.

v₀ = 36 km/htr = 0,9 sa = −4 m/s²
d = m
2.KinematykaTrudny
v₀ = 15 m/s25 m

Piłkę rzucono pionowo w górę z prędkością 15 m/s z krawędzi dachu na wysokości 25 m nad ziemią. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Po jakim czasie od rzutu piłka uderzy w ziemię? Wyznacz t.

v₀ = 15 m/sh₀ = 25 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Zasady dynamiki NewtonaŚredni
θ = 45°a = ?m = 16 kg

Klocek o masie 16 kg zsuwa się po równi nachylonej pod kątem 45° do poziomu. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,25. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz przyspieszenie a klocka wzdłuż równi.

m = 16 kgθ = 45°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Zasady dynamiki NewtonaTrudny
θ = 25°klocekv₀ = 5 m/s

Klocek zostaje popchnięty tak, że zaczyna sunąć w górę rampy nachylonej pod kątem 25° z prędkością 5 m/s. Współczynnik tarcia kinetycznego wynosi 0,15. Przyjmij g = 9,81 m/s². Jak daleko d wzdłuż rampy przesunie się klocek, zanim się zatrzyma?

v₀ = 5 m/sθ = 25°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
d = m
5.Rzut ukośnyŚredni
v0​ = 34 m/sθ = ?R = 65 m

Piłkę wyrzucono z poziomego terenu z prędkością 34 m/s i ma ona upaść 65 m dalej. Pomiń opór powietrza i przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz mniejszy z dwóch możliwych kątów wyrzutu θ.

v₀ = 34 m/sR = 65 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Rzut ukośnyTrudny
h = 45 mv0​ = 35 m/s35°zasięg

Piłka zostaje wyrzucona pod kątem 35° do poziomu ze szczytu klifu o wysokości 45 m. Pomiń opór powietrza. Wyznacz czas lotu t, zanim piłka uderzy w ziemię.

v0 = 35 m/sθ = 35°h = 45 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.Ruch po okręguŚredni
r = 90 mvmax​ = ?

Samochód pokonuje płaski zakręt o promieniu 90 m. Współczynnik tarcia statycznego między oponami a jezdnią wynosi 0,5. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz największą prędkość vmax, z jaką samochód może pokonać zakręt bez poślizgu.

r = 90 mμs = 0,5g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Ruch po okręguTrudny
r = 0,8 mv = 7,5 m/s

Kulka o masie 1,9 kg na nici o długości 0,8 m porusza się po okręgu w płaszczyźnie pionowej. W najniższym punkcie ma prędkość 7,5 m/s. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz siłę naciągu T nici w najniższym punkcie.

m = 1,9 kgr = 0,8 mv = 7,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.Praca i energiaŚredni
45°d = 3 mμ = 0,15

Klocek o masie 10 kg zsuwa się na odcinku 3 m po zboczu nachylonym pod kątem 45° do poziomu, przy współczynniku tarcia kinetycznego 0,15. Wyznacz pracę Wf wykonaną przeciw tarciu.

m = 10 kgθ = 45°μ = 0,15d = 3 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.Praca i energiaTrudny
k = 5000 N/m40°μ = 0,15 kg

Sprężynę o sztywności 5000 N/m u podstawy zbocza nachylonego pod kątem 40° ściśnięto o 10 cm, opierając o nią klocek o masie 5 kg, i zwolniono. Współczynnik tarcia kinetycznego między klockiem a zboczem wynosi 0,1. Jak daleko d w górę zbocza od punktu zwolnienia przesunie się klocek, zanim się zatrzyma? (Pomiń krótki odcinek, na którym działa sprężyna, tzn. uwzględnij tarcie i siłę ciężkości na całej drodze d).

m = 5 kgk = 5000 N/mx = 10 cmθ = 40°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
11.Pęd i zderzeniaŚredni
4,5 kgv = ?8 gh = 4 cm

Pocisk o masie 8 g zostaje wystrzelony poziomo w drewniany klocek o masie 4,5 kg zawieszony na lekkich niciach i pozostaje w nim. Klocek wychyla się, aż znajdzie się 4 cm wyżej niż na początku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz prędkość v pocisku przed uderzeniem.

m = 8 gM = 4,5 kgh = 4 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Pęd i zderzeniaTrudny
1100 kg20 m/s2000 kg9 m/sθ = ?

Na skrzyżowaniu samochód o masie 1100 kg jadący na wschód z prędkością 20 m/s zderza się z samochodem o masie 2000 kg jadącym na północ z prędkością 9 m/s. Samochody się sczepiają. Wyznacz kierunek θ ruchu wraku tuż po zderzeniu, mierzony od wschodu w stronę północy.

m1 = 1100 kgv1 = 20 m/s (E)m2 = 2000 kgv2 = 9 m/s (N)
θ = °
13.Ruch obrotowy bryły sztywnejŚredni
L = 2,1 mm = 7 kgα

Jednorodny cienki pręt o masie 7 kg i długości 2,1 m jest zamocowany przegubowo na jednym końcu i utrzymywany poziomo. Puszczono go swobodnie ze spoczynku. Przyjmij g = 9,81 m/s². Znajdź przyspieszenie atip wolnego końca tuż po puszczeniu.

m = 7 kgL = 2,1 mg = 9,81 m/s²
atip = m/s²
14.Ruch obrotowy bryły sztywnejTrudny
7 m/sω

cienka obręcz o masie 3 kg toczy się bez poślizgu z prędkością 7 m/s. Znajdź jego energię kinetyczną ruchu obrotowego Erot.

m = 3 kgv = 7 m/sI = m·r²
Erot = J
15.Koła i przekładnie zębateŚredni
N1​ = 32N2​ = 72

Silnik o mocy 1,5 kW pracujący z prędkością 960 rpm napędza zębnik o 32 zębach, który zazębia się z kołem o 72 zębach. Sprawność pary kół wynosi 97%. Wyznacz moment obrotowy T1 na wale silnika.

P = 1,5 kWn1 = 960 rpmN1 = 32N2 = 72η = 97%
T1 = N·m
16.Koła i przekładnie zębateTrudny
A = 16B = 60C = 15D = 40

Silnik o mocy 3 kW i prędkości 1440 rpm napędza koło A (16 zębów), które współpracuje z kołem B (60 zębów). Koło C (15 zębów) na tym samym wale co B napędza koło D (40 zębów) na wale wyjściowym. Każda para kół ma sprawność 97 %. Wyznacz moment wyjściowy Tout.

P = 3 kWnin = 1440 rpmA = 16B = 60C = 15D = 40ηmesh = 97%
Tout = N·m
17.Sprężyny i wahadłaŚredni
L = 2,3 m

Wahadło matematyczne ma długość 2,3 m. Przyjmij g = 9,81 m/s². Wyznacz jego okres T dla małych wychyleń.

L = 2,3 mg = 9,81 m/s²
T = s
18.Sprężyny i wahadłaTrudny
t (s)x (cm)t = ?1,6

Ciało wykonuje ruch harmoniczny z okresem 3 s i amplitudą 4 cm. Jaki najkrótszy czas t jest potrzebny, aby przejść z maksymalnego wychylenia 4 cm do wychylenia 1,6 cm?

T = 3 sA = 4 cmx = 1,6 cm
t = s
19.Drgania mechaniczneŚredni
tx12 mm1 cykl10,6 mm

W próbie drgań swobodnych tłumionego układu masa–sprężyna po maksimum przemieszczenia 12 mm jeden cykl później następuje maksimum 10,6 mm. Wyznacz współczynnik tłumienia ζ.

x0 = 12 mmx1 = 10,6 mmn = 1
ζ =
20.Drgania mechaniczneTrudny
k1​ = 60k2​ = 80m = 5 kg

Masa 5 kg wisi na dwóch sprężynach połączonych jedna pod drugą (szeregowo): górna sprężyna ma k₁ = 60 kN/m, a dolna k₂ = 80 kN/m. Wyznacz sztywność zastępczą keq układu sprężyn w kN/m.

m = 5 kgk1 = 60 kN/mk2 = 80 kN/m
keq = kN/m

3Roztwory

1.Kinematyka

Odpowiedź: d = 21,5 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Jednostki

v₀ = 36/3,6 = 10 m/s

Droga reakcji

d1 = v₀·tr = 10·0,9 = 9 m

Droga hamowania

d2 = v₀²/(2a) = 10²/(2·4) = 12,5 m

Suma

d = 9 + 12,5 = 21,5 m

Odpowiedź

d = 21,5 m
2.Kinematyka

Odpowiedź: t = 4,256 s

Ruch ze stałym przyspieszeniem: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² i v² = v₀² + 2·a·s. Wybierz równanie, które zawiera trzy znane wielkości i tę szukaną, i trzymaj się znaków zgodnych z jednym kierunkiem dodatnim.

Równanie ruchu

Kierunek w górę jest dodatni, a ziemia leży h₀ poniżej punktu startu.

−25 = 15·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 15·t − 25 = 0

Rozwiąż równanie kwadratowe

Sens fizyczny ma tylko dodatni pierwiastek.

t = (15 + √(15² + 2·9,81·25))/9,81 = 4,256 s

Odpowiedź

t = 4,256 s
3.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: a = 5,203 m/s²

Druga zasada dynamiki Newtona: siła wypadkowa działająca na ciało jest równa iloczynowi jego masy i przyspieszenia, ΣF = m·a. Narysuj schemat sił, wybierz kierunek dodatni wzdłuż ruchu i dodaj wszystkie siły w tym kierunku: siły przyłożone, tarcie μ·N przeciwne do ruchu i składowe siły ciężkości.

Siły wzdłuż równi

Kierunek w dół równi jest dodatni.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

Przyspieszenie

a = 9,81·(sin 45° − 0,25·cos 45°) = 9,81·(0,7071 − 0,1768) = 5,203 m/s²

Odpowiedź

a = 5,203 m/s²
4.Zasady dynamiki Newtona

Odpowiedź: d = 2,281 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Opóźnienie

Obie siły są skierowane w dół zbocza; masa się skraca.

a = 9,81·(sin 25° + 0,15·cos 25°) = 5,48 m/s²

Droga

d = v₀²/(2a) = 5²/(2·5,48) = 2,281 m

Odpowiedź

d = 2,281 m
5.Rzut ukośny

Odpowiedź: θ = 16,74 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Wzór na zasięg

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·65/34² = 0,5516

Kąt

2θ = 33,48° → θ = 16,74°

Odpowiedź

θ = 16,74°

Drugie rozwiązanie to 90° − θ = 73,26°.

6.Rzut ukośny

Odpowiedź: t = 5,702 s

Rzut ukośny: bez oporu powietrza x = vxt i y = h + vyt − ½gt². Oba kierunki są niezależne, łączy je tylko ten sam czas.

Rozłóż prędkość początkową

Prędkość pozioma jest stała; ruch pionowy ma stałe przyspieszenie g = 9,81 m/s² w dół.

vx = v0·cos θ = 35·cos 35° = 28,67 m/s
vy = v0·sin θ = 35·sin 35° = 20,08 m/s

Czas lotu

Rozwiąż y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0, biorąc dodatni pierwiastek.

0 = 45 + 20,08·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (20,08 + √(403 + 882,9))/9,81 = 5,702 s

Odpowiedź

t = 5,702 s
7.Ruch po okręgu

Odpowiedź: vmax = 21,01 m/s

Ruch jednostajny po okręgu: ciało poruszające się z prędkością v po okręgu o promieniu r ma przyspieszenie skierowane do środka a = v²/r, więc potrzebuje wypadkowej siły skierowanej do środka F = m·v²/r. Tę siłę zapewnia coś rzeczywistego: tarcie, naciąg nici, grawitacja albo siła reakcji.

Tarcie pełni rolę siły dośrodkowej

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,5·9,81·90) = 21,01 m/s

Odpowiedź

vmax = 21,01 m/s (75,64 km/h)
8.Ruch po okręgu

Odpowiedź: T = 152,2 N

Ruch jednostajny po okręgu: ciało poruszające się z prędkością v po okręgu o promieniu r ma przyspieszenie skierowane do środka a = v²/r, więc potrzebuje wypadkowej siły skierowanej do środka F = m·v²/r. Tę siłę zapewnia coś rzeczywistego: tarcie, naciąg nici, grawitacja albo siła reakcji.

Siły w najniższym punkcie

Kierunek do środka (w górę) jest dodatni.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,9·9,81 + 1,9·7,5²/0,8 = 18,64 + 133,6 = 152,2 N

Odpowiedź

T = 152,2 N
9.Praca i energia

Odpowiedź: Wf = 31,22 J

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Siła tarcia

N = mg·cos θ = 98,1·0,7071 = 69,37 N
F = μN = 0,15·69,37 = 10,41 N

Praca przeciw tarciu

Wf = F·d = 10,41·3 = 31,22 J

Odpowiedź

Wf = 31,22 J
10.Praca i energia

Odpowiedź: d = 0,7085 m

Zasada pracy i energii: zmiana energii kinetycznej równa się pracy wszystkich sił. Zapisanie grawitacji i sprężyn jako energii potencjalnej (mgh i ½kx²) daje bilans: energia początkowa = energia końcowa + energia stracona na tarcie (μN·d).

Energia sprężyny

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·5000·0,1² = 25 J

Bilans energii wzdłuż zbocza

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 25/(49,05·(0,6428 + 0,1·0,766)) = 0,7085 m

Odpowiedź

d = 0,7085 m
11.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: v = 499,2 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Wychylenie po uderzeniu

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,04) = 0,8859 m/s

Zderzenie

m·v = (m + M)·V → v = (0,008 + 4,5)·0,8859/0,008 = 499,2 m/s

Odpowiedź

v = 499,2 m/s
12.Pęd i zderzenia

Odpowiedź: θ = 39,29 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Składowe pędu

px = 1100·20 = 22000 kg·m/s
py = 2000·9 = 18000 kg·m/s

Kierunek

tan θ = py/px = 0,8182 → θ = 39,29°

Odpowiedź

θ = 39,29°
13.Ruch obrotowy bryły sztywnej

Odpowiedź: atip = 14,71 m/s²

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Momenty względem przegubu

W chwili puszczenia ω = 0, więc nie ma przyspieszenia dośrodkowego, a środek przyspiesza prosto w dół.

m·g·L/2 = (m·L²/3)·α → α = 3g/(2L) = 3·9,81/(2·2,1) = 7,007 rad/s²

Przyspieszenie wolnego końca

atip = α·L = 7,007·2,1 = 14,71 m/s²

Odpowiedź

atip = 14,71 m/s²

atip = 1,5·g dla dowolnej długości: wolny koniec spada szybciej niż upuszczony kamień.

14.Ruch obrotowy bryły sztywnej

Odpowiedź: Erot = 73,5 J

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Część postępowa i obrotowa

Etrans = ½·m·v² = ½·3·7² = 73,5 J
Erot = ½·I·ω² = ½·1·m·r²·(v/r)² = 1·73,5 = 73,5 J

Odpowiedź

Erot = 73,5 J
15.Koła i przekładnie zębate

Odpowiedź: T1 = 14,92 N·m

Przekładnie zębate: zazębione koła mają tę samą prędkość na zębach, więc n₁·N₁ = n₂·N₂: koło o mniejszej liczbie zębów obraca się szybciej. Koła na jednym wale obracają się z tą samą prędkością obrotową. Moc jest przekazywana dalej (minus straty), więc moment obrotowy rośnie, gdy prędkość obrotowa maleje: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, a P = T·ω, gdzie ω = 2π·n/60.

Moment silnika

ω₁ = 2π·960/60 = 100,5 rad/s
T1 = P/ω₁ = 1500/100,5 = 14,92 N·m

Odpowiedź

T1 = 14,92 N·m
16.Koła i przekładnie zębate

Odpowiedź: Tout = 187,2 N·m

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Prędkość obrotowa wyjściowa

nout = 1440·(16/60)·(15/40) = 144 rpm
ωout = 2π·144/60 = 15,08 rad/s

Moc i moment wyjściowy

Pout = 3000·0,97² = 2823 W
Tout = Pout/ωout = 2823/15,08 = 187,2 N·m

Odpowiedź

Tout = 187,2 N·m
17.Sprężyny i wahadła

Odpowiedź: T = 3,042 s

Ruch harmoniczny prosty: masa m na sprężynie o współczynniku sprężystości k drga z częstością kołową ω = √(k/m) i okresem T = 2π/ω = 2π·√(m/k). Wahadło matematyczne o długości L ma T = 2π·√(L/g). Przy amplitudzie A największa prędkość wynosi A·ω, największe przyspieszenie A·ω², a energia ½·k·A².

Okres wahadła

T = 2π·√(2,3/9,81) = 3,042 s

Odpowiedź

T = 3,042 s
18.Sprężyny i wahadła

Odpowiedź: t = 0,5535 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Pulsacja

ω = 2π/T = 2π/3 = 2,094 rad/s

Wyznacz czas

0,4 = cos(ω·t) → ω·t = arccos(0,4) = 1,159 rad
t = 1,159/2,094 = 0,5535 s

Odpowiedź

t = 0,5535 s
19.Drgania mechaniczne

Odpowiedź: ζ = 0,01974

Drgania swobodne układu masa–sprężyna: pulsacja drgań własnych nietłumionych to ωn = √(k/m) w rad/s, a fn = ωn/(2π) w Hz. Tłumik wiskotyczny c daje współczynnik tłumienia ζ = c/cc, przy tłumieniu krytycznym cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Układ z tłumieniem podkrytycznym (ζ < 1) drga z pulsacją ωd = ωn·√(1 − ζ²). Sztywności sprężyn połączonych równolegle się dodaje, k = k₁ + k₂; dla sprężyn szeregowych dodaje się odwrotności, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Logarytmiczny dekrement tłumienia

δ = (1/1)·ln(12/10,6) = 0,1241

Współczynnik tłumienia

ζ = δ/√(4π² + δ²) = 0,1241/√(39,48 + 0,01539) = 0,01974

Odpowiedź

ζ = 0,01974
20.Drgania mechaniczne

Odpowiedź: keq = 34,29 kN/m

Drgania swobodne układu masa–sprężyna: pulsacja drgań własnych nietłumionych to ωn = √(k/m) w rad/s, a fn = ωn/(2π) w Hz. Tłumik wiskotyczny c daje współczynnik tłumienia ζ = c/cc, przy tłumieniu krytycznym cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn. Układ z tłumieniem podkrytycznym (ζ < 1) drga z pulsacją ωd = ωn·√(1 − ζ²). Sztywności sprężyn połączonych równolegle się dodaje, k = k₁ + k₂; dla sprężyn szeregowych dodaje się odwrotności, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sztywność zastępcza

Sprężyny szeregowe przenoszą tę samą siłę, a ich ugięcia się sumują, więc łączy się je przez odwrotności: 1/k = 1/k1 + 1/k2.

1/keq = 1/60 + 1/80 → keq = 60·80/(60 + 80) = 34,29 kN/m

Odpowiedź

keq = 34,29 kN/m

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics