Inwestycje i wycena: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartość pieniądza w czasie

Wartość przyszła
FV = PV·(1 + i)n
Wartość bieżąca
PV = FV/(1 + i)n
Kilka okresów w roku
i = r/m, N = m·n
Renta, wartość bieżąca
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Renta, wartość przyszła
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Metoda

  1. Narysuj oś czasu z każdym przepływem pieniężnym i jego terminem.
  2. Dopasuj stopę do okresu: miesięczna stopa dla miesięcznych płatności.
  3. Użyj FV = PV·(1 + i)ⁿ dla pojedynczych kwot i wzorów na rentę dla równych płatności.
  4. Sprawdź znak i rząd wielkości odpowiedzi.

Cena i rentowność obligacji

Cena obligacji
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Półrocznie
C/2, y/2 i 2n okresów
Bieżąca stopa dochodu
C/P
Cena i rentowność
rentowność rośnie → cena spada

Metoda

  1. Wyznacz kupon na okres i rentowność na okres.
  2. Cena = wartość bieżąca kuponów (renta) + wartość bieżąca wartości nominalnej.
  3. Przy kuponach półrocznych użyj połowy kuponu, połowy rentowności i dwa razy większej liczby okresów.
  4. Sprawdzenie: jeśli rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, cena jest niższa od wartości nominalnej.

CAPM i WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Wartość przedsiębiorstwa
V = E + D

NPV i IRR

Wartość bieżąca netto
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Równe przepływy pieniężne
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
Wewnętrzna stopa zwrotu
r, przy którym NPV = 0
Decyzja
przyjmij, gdy NPV > 0 (lub IRR > wymagana stopa zwrotu)

Metoda

  1. Wypisz wszystkie przepływy pieniężne z ich rokiem; inwestycja w roku 0 jest ujemna.
  2. Zdyskontuj każdy przepływ: CFt/(1 + r)t.
  3. Zsumuj je, aby otrzymać NPV. Wartość dodatnia oznacza, że projekt zarabia więcej niż r.
  4. Dla IRR znajdź stopę, przy której NPV jest równe zeru, metodą prób lub interpolacji.

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartość pieniądza w czasieŚredni
lata0123…10PV = ?€50 000

Za 10 lat potrzebujesz €50 000. Konto daje 2 % rocznie z kapitalizacją kwartalną. Ile musisz wpłacić dziś? Wyznacz wartość bieżącą PV.

FV = €50 0002% / 4n = 10
PV = €
2.Wartość pieniądza w czasieTrudny
miesiące0123…84€500€500€500FV = ?

Odkładasz €500 na koniec każdego miesiąca przez 7 lat. Konto daje 3 % rocznie z miesięczną kapitalizacją. Ile uzbierasz na koniec? Wyznacz FV.

A = €5003% / 12N = 84
FV = €
3.Cena i rentowność obligacjiŚredni
półrocza0123…24€20€20€20 + €1 000P = ?

Obligacja o wartości nominalnej €1 000 wypłaca roczny kupon 4% w dwóch ratach półrocznych, a jej wykup nastąpi po 12 latach. Rentowność do wykupu wynosi 9% rocznie. Wyznacz cenę P obligacji.

F = €1 000kupon = 4%YTM = 9%n = 12
P = €
4.Cena i rentowność obligacjiTrudny
lata012345€1 137€70€70€70 + €1 070

Obligacja z 13 latami do wykupu (wartość nominalna €1 000, roczny kupon 7%) kosztuje €1 137. Emitent może ją wykupić przed terminem za 5 lat po cenie wykupu €1 070. Wyznacz rentowność do wcześniejszego wykupu YTC w procentach.

F = €1 000kupon = 7%P = €1 137cena wcześniejszego wykupu = €1 070wcześniejszy wykup za 5 lata
YTC = %
5.CAPM i WACCŚredni
WACC = 8,93%kapitał własny€10 000 000re​ = ?dług€5 000 000rd​ = 6%T = 20%

Firma ma kapitał własny o wartości €10 000 000 i dług o wartości €5 000 000. Jej WACC wynosi 8,93%, koszt długu przed opodatkowaniem 6%, a stawka podatku 20%. Wyznacz koszt kapitału własnego re.

E = €10 000 000D = €5 000 000WACC = 8,93%rd = 6%T = 20%
re = %
6.CAPM i WACCTrudny
rf​ = 3%, rm​ − rf​ = 5%brak zadłużeniakapitał własnyβU​ = 1D/E = 0,5kapitał własnyre​ = ?długT = 28%

Działalność firmy ma betę niezlewarowaną (aktywów) 1. Firma planuje wskaźnik dług/kapitał własny 0,5. Stawka podatku wynosi 28%, stopa wolna od ryzyka 3%, a rynkowa premia za ryzyko 5%. Wyznacz koszt kapitału własnego re przy nowej strukturze kapitału.

βU = 1D/E = 0,5T = 28%rf = 3%rm − rf = 5%
re = %
7.NPV i IRRŚredni
lata0123…9−400 00034 000+4%+4%…r = 11%, NPV = ?

Projekt kosztuje dziś €400 000. Na koniec pierwszego roku przynosi €34 000, a potem przepływ rośnie o 4 % rocznie bez końca. Koszt kapitału wynosi 11 %. Wyznacz wartość bieżącą netto NPV.

C0 = €400 000CF1 = €34 000g = 4%r = 11%
NPV = €
8.NPV i IRRTrudny
lata0123−50 00027 50036 50028 000

Projekt kosztuje €50 000 i przynosi €27 500, €36 500, €28 000 na koniec lat od 1 do 3. Wyznacz jego wewnętrzną stopę zwrotu IRR w procentach.

CF0 = −50 000CF1 = 27 500CF2 = 36 500CF3 = 28 000
IRR = %

3Roztwory

1.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: PV = 40957 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa i liczba okresów

i = 0,02/4 = 0,005
N = 4·10 = 40

Wartość bieżąca

PV = FV/(1 + i)N = 50 000/1,221 = €40 956,94

Odpowiedź

PV = €40 956,94
2.Wartość pieniądza w czasie

Odpowiedź: FV = 46671 €

Wartość pieniądza w czasie: pieniądz dziś jest wart więcej niż ta sama kwota później, bo może przynosić odsetki. Przy stopie i na okres kwota rośnie do FV = PV·(1 + i)n. Ciąg równych płatności (rentę) wycenia się, sumując wszystkie płatności, z czego wynikają wzory na rentę.

Stopa miesięczna i liczba wpłat

i = 0,03/12 = 0,0025
N = 12·7 = 84

Wartość przyszła wpłat

FV = A·((1 + i)N − 1)/i = 500·(1,233 − 1)/0,0025 = €46 670,96

Odpowiedź

FV = €46 670,96

Sam wpłaciłeś €42 000; reszta to odsetki.

3.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: P = 637,6 €

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Na okres

C = €20,00, i = 0,045, N = 24

Wartość bieżąca kuponów

€20,00·(1 − 0,3477)/0,045 = €289,91

Wartość bieżąca wartości nominalnej

€1 000·0,3477 = €347,70

Cena

P = €637,61

Odpowiedź

P = €637,61

Rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, więc obligacja jest sprzedawana z dyskontem.

4.Cena i rentowność obligacji

Odpowiedź: YTC = 5,092 %

Wycena obligacji: cena obligacji to wartość bieżąca jej przepływów pieniężnych zdyskontowanych rentownością do wykupu (YTM): kupony tworzą rentę, a wartość nominalna jest zwracana w dniu wykupu. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Gdy rentowność jest wyższa od oprocentowania kuponu, obligacja notowana jest poniżej wartości nominalnej, i odwrotnie.

Równanie dla rentowności

1137 = 70·(1 − (1 + y)−5)/y + 1070/(1 + y)5

Rozwiąż numerycznie

y = 5%: €1 141,44
y = 6%: €1 094,43
YTC = 5,092%

Odpowiedź

YTC = 5,092%

Rentowność do wykupu wynosi 5,498%. Inwestorzy w obligację notowaną z premią oczekują jej wcześniejszego wykupu, więc niższa rentowność do wcześniejszego wykupu jest bardziej realistyczna.

5.CAPM i WACC

Odpowiedź: re = 11 %

Koszt kapitału: CAPM daje stopę zwrotu wymaganą przez akcjonariuszy: re = rf + β·(rm − rf). Średni ważony koszt kapitału łączy kapitał własny i dług według ich wartości rynkowych: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), gdzie V = E + D. Odsetki pomniejszają podstawę opodatkowania, stąd czynnik (1 − T).

Wagi

V = €15 000 000, E/V = 0,6667, D/V = 0,3333

Część dłużna WACC

0,3333·6%·(1 − 0,2) = 1,6%

Koszt kapitału własnego

re = (8,93% − 1,6%)/0,6667 = 11%

Odpowiedź

re = 11%
6.CAPM i WACC

Odpowiedź: re = 9,8 %

Beta lewarowana (Hamada): dług zwiększa ryzyko kapitału własnego. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E), gdzie βU to beta działalności bez długu. Aby przenieść betę na inną strukturę kapitału, najpierw usuń z niej wpływ dźwigni, a potem ponownie ją zlewaruj przy nowym D/E.

Beta lewarowana

βL = 1·(1 + 0,72·0,5) = 1,36

Koszt kapitału własnego (CAPM)

re = 3% + 1,36·5% = 9,8%

Odpowiedź

re = 9,8%
7.NPV i IRR

Odpowiedź: NPV = 85714 €

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Wartość przepływów

PV = 34 000/(0,11 − 0,04) = 485 714,29

NPV

NPV = 485 714,29 − 400 000 = €85 714,29

Odpowiedź

NPV = €85 714,29

NPV jest dodatnia, więc projekt zarabia więcej niż wymagana stopa zwrotu.

8.NPV i IRR

Odpowiedź: IRR = 37,62 %

Wartość bieżąca netto: zdyskontuj każdy przepływ do dziś wymaganą stopą zwrotu r i zsumuj: NPV = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. Projekt z NPV > 0 zarabia więcej niż r i tworzy wartość. Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR) to stopa, przy której NPV = 0.

Ogranicz IRR z obu stron

NPV maleje, gdy stopa rośnie, więc IRR leży między stopą z dodatnią a stopą z ujemną NPV.

NPV(35%) = 1 778,18
NPV(40%) = −1 530,61

Zawężaj

Interpolacja liniowa daje pierwsze przybliżenie; powtarzanie jej (albo funkcja IRR kalkulatora) daje dokładną stopę.

IRR ≈ 35 + 5·1 778,18/(1 778,18 − (−1 530,61)) = 37,69%
dokładnie: NPV(37,62%) = 0 → IRR = 37,62%

Odpowiedź

IRR = 37,62%

ExamProblems · examproblems.com/courses/investments-and-valuation