Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Farmakokinetyka kliniczna
Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni
When do the blood counts usually reach their lowest point (nadir) after many standard chemotherapy regimens?
AAbout 6 months after treatment
BOn the same day as treatment
CAbout 7–14 days after treatment
DWithin 1–2 hours of treatment
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny
A patient's AST is about twice the ALT, both moderately raised, and the GGT is high. Which cause is most likely?
AAcute myocardial infarction
BAcute viral hepatitis A
CGallstone blocking the bile duct
DAlcohol-related liver disease
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 61 mmHg (8,1 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,15, PaCO₂ 36 mmHg (4,8 kPa), HCO₃⁻ 12 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,15PaCO₂ 36 mmHg (4,8 kPa)HCO₃⁻ 12 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (tobramycin) stężenie wynosi 10 mg/L po 2 h i 1,9 mg/L po 8 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz stałą szybkości eliminacji k.
C1 = 10 mg/L (2 h)C2 = 1,9 mg/L (8 h)
k = h⁻¹
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 55 kg przyjmuje doustnie teofilinę (F = 1) co 12 h. Klirens wynosi 0,035 L/kg/h. Każda dawka to 250 mg leku (theophylline). Oblicz średnie stężenie w stanie stacjonarnym Css,avg.
What is the most common cause of hypernatraemia in frail older inpatients?
AEating too much salt in one meal
BNot drinking enough water
CTaking too many vitamins
DToo much exercise
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny
A patient with poorly controlled hyperthyroidism develops a high fever, very fast heart rate, agitation and vomiting during an infection. What is likely?
AThyroid storm
BAddisonian crisis
CMyxoedema coma
DHypoglycaemia
3Roztwory
1.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: C · About 7–14 days after treatment
Dlaczego to jest odpowiedź
Chemotherapy damages dividing marrow cells, but mature neutrophils and platelets already in the blood survive for a while, so counts usually fall to a nadir about 7–14 days later, depending on the drug. Infection and bleeding risks are highest then.
Odpowiedź
C · About 7–14 days after treatment
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: D · Alcohol-related liver disease
Dlaczego to jest odpowiedź
An AST:ALT ratio of about 2:1 or more with a high GGT is typical of alcohol-related liver disease. In acute viral hepatitis ALT is usually higher than AST and often very high; bile-duct obstruction mainly raises ALP.
Odpowiedź
D · Alcohol-related liver disease
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 26,1 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|61 − 40| = 21 mmHg → 2,1 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 1·2,1 = 26,1 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 26,1 mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: dodatkowa kwasica oddechowa
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·12 + 8 = 26 → 24–28 mmHg
Porównaj
zmierzone: 36 mmHg → dodatkowa kwasica oddechowa
Odpowiedź
dodatkowa kwasica oddechowa
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: k = 0,2768 h⁻¹
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości eliminacji
k = ln(10/1,9)/6 = 1,661/6 = 0,2768 h⁻¹
Odpowiedź
k = 0,2768 h⁻¹
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: Css,avg = 10,82 mg/L
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Hypernatraemia usually reflects water deficit, often in patients who are confused, unable to drink independently or losing fluid through fever or diarrhoea. Supporting fluid intake prevents it.
Odpowiedź
B · Not drinking enough water
8.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: A · Thyroid storm
Dlaczego to jest odpowiedź
Thyroid storm is a life-threatening worsening of hyperthyroidism, often triggered by infection or surgery. It needs urgent treatment with cooling, beta-blockade and antithyroid drugs.