Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Farmakokinetyka kliniczna
Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni
Why is a baseline platelet count taken before starting heparin therapy?
ASo a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected
BBecause heparin increases the platelet count to dangerous levels
CSo that the INR can be calculated from the platelet count later
DBecause heparin is given at a dose based on the platelet count
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny
A patient who had pituitary surgery has fatigue and cold intolerance. The free T4 is low and the TSH is low. What does this pattern suggest?
AHyperthyroidism from overactivity of the thyroid gland
BNormal thyroid function with a laboratory error in T4
CSecondary (central) hypothyroidism from pituitary failure
DPrimary hypothyroidism from failure of the thyroid gland
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa). Użyj reguły, że w ostrej zasadowicy oddechowej HCO₃⁻ maleje o 2 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ jest poniżej 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Gazometria do ćwiczeń pokazuje pH 7,34, PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa) oraz HCO₃⁻ 16 mmol/L, przy Na⁺ 138 i Cl⁻ 86 mmol/L. Użyj luki anionowej i wskaźnika delta, aby kliknąć najlepszą interpretację.
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 85 kg ma otrzymać wlew aminofiliny (współczynnik soli S = 0,8: 80% aminofiliny to teofilina). Klirens teofiliny wynosi 0,03 L/kg/h. Jaka szybkość wlewu aminofiliny R w mg/h daje stężenie teofiliny w stanie stacjonarnym 10 mg/L?
85 kgCL = 0,03 L/kg/hCss = 10 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent o masie 82 kg przyjmujący regularne dawki leku (gentamicin) jest w stanie stacjonarnym. Cel to szczyt 6 mg/L i wartość dolna 1 mg/L, a objętość dystrybucji wynosi 0,3 L/kg. Zakładając szybkie dawki dożylne, jaka dawka D podnosi stężenie od wartości dolnej do szczytu?
82 kgVd = 0,3 L/kgCpeak = 6 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni
Pacjent przyjmujący warfarynę ma INR znacznie powyżej zakresu docelowego i siniaki. Jaki lek może zostać zlecony w celu odwrócenia działania?
AKwas acetylosalicylowy
BWitamina K
CSiarczan protaminy
DNalokson
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny
An acutely ill patient without COPD is on 15 L/min oxygen, and their SpO2 is now 100% and stable. What should be done?
AKeep the oxygen at 15 L/min for at least a week to be on the safe side
BReduce the oxygen to keep the SpO2 within the prescribed target range
CStop the oxygen and the saturation monitoring because the patient is now well
DIncrease the oxygen further to build up a reserve
3Roztwory
1.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: A · So a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected
Dlaczego to jest odpowiedź
Heparin-induced thrombocytopenia is diagnosed partly by a fall of about 50% or more from the baseline count, usually 5–10 days after starting. A baseline count and regular checks make this possible.
Odpowiedź
A · So a later fall from heparin-induced thrombocytopenia is detected
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: C · Secondary (central) hypothyroidism from pituitary failure
Dlaczego to jest odpowiedź
In primary hypothyroidism, a low T4 causes a high TSH. A low T4 with a low or inappropriately normal TSH means the pituitary (or hypothalamus) is not producing enough TSH, so the TSH cannot be used alone to monitor treatment.
Odpowiedź
C · Secondary (central) hypothyroidism from pituitary failure
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 20 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|20 − 40| = 20 mmHg → 2 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 2·2 = 20 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 20 mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: dodatkowa zasadowica metaboliczna
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Luka anionowa
AG = 138 − (86 + 16) = 36
Wskaźnik delta
(36 − 12)/(24 − 16) = 3
dodatkowa zasadowica metaboliczna
Odpowiedź
dodatkowa zasadowica metaboliczna
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: R = 31,88 mg/h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Klirens
CL = 0,03·85 = 2,55 L/h
Szybkość wlewu
R = CL·Css/S = 2,55·10/0,8 = 31,88 mg/h
Odpowiedź
R = 31,88 mg/h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: D = 123 mg
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Objętość dystrybucji
Vd = 0,3·82 = 24,6 L
Dawka
D = 24,6·(6 − 1) = 123 mg
Odpowiedź
D = 123 mg
W praktyce dawkę zaokrągla się do wygodnej ilości.
7.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: B · Witamina K
Dlaczego to jest odpowiedź
Warfaryna hamuje czynniki krzepnięcia zależne od witaminy K. Jej działanie odwraca witamina K, a przy dużym krwawieniu koncentrat zespołu protrombiny. Protamina odwraca działanie heparyny.
Odpowiedź
B · Witamina K
8.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: B · Reduce the oxygen to keep the SpO2 within the prescribed target range
Dlaczego to jest odpowiedź
Oxygen is prescribed to a target range, usually 94–98% for most patients. Once the patient is stable it should be weaned down, as unnecessary hyperoxia has no benefit and can be harmful.
Odpowiedź
B · Reduce the oxygen to keep the SpO2 within the prescribed target range