Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.
Farmakokinetyka kliniczna
Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.
2Zadania do ćwiczenia
1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni
A patient has macrocytic anemia with numbness and tingling of the feet and poor balance. Which deficiency is most likely?
AIron (low ferritin)
BVitamin C (ascorbic acid)
CFolate (folic acid)
DVitamin B12
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny
A patient admitted with heavy alcohol use and malnutrition has a glucose of 52 mg/dL (2,9 mmol/L) and low magnesium. Which prescribed treatment should be given before the IV glucose?
AIV thiamine
BIV potassium
COral iron
DIV insulin
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni
Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa). Użyj reguły, że w przewlekłej zasadowicy oddechowej HCO₃⁻ maleje o 5 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ jest poniżej 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.
Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną: pH 7,29, PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa), HCO₃⁻ 13 mmol/L. Porównaj zmierzone PaCO₂ ze wzorem Wintersa. Kliknij swoją interpretację.
pH 7,29PaCO₂ 28 mmHg (3,7 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L
1prawidłowe wyrównanie
2dodatkowa kwasica oddechowa
3dodatkowa zasadowica oddechowa
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Po dawce dożylnej leku (gentamicin) stężenie wynosi 8 mg/L po 1 h i 1,4 mg/L po 6 h. Załóż eliminację pierwszego rzędu. Oblicz okres półtrwania t½.
C1 = 8 mg/L (1 h)C2 = 1,4 mg/L (6 h)
t½ = h
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Okres półtrwania leku (gentamicin) u pacjenta wynosi 3 h. Cel to szczyt 7 mg/L i wartość dolna 0,5 mg/L. Zakładając szybkie dawki dożylne i eliminację pierwszego rzędu, jaki odstęp między dawkami τ pozwala, aby stężenie spadło od szczytu do wartości dolnej? Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.
t½ = 3 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
τ = h
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni
Pacjent z niewydolnością serca ma różową, pienistą plwocinę i trzeszczenia nad obydwoma płucami. Co się dzieje?
AOdma opłucnowa
BKrwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego
CNapad astmy
DOstry obrzęk płuc
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny
A patient has new facial weakness. Which feature suggests a stroke rather than Bell's palsy?
AThe patient has pain behind the ear
BThe patient has had a recent cold
CThe whole of one side of the face, including the forehead, is weak
DThe forehead can still be wrinkled on the affected side
3Roztwory
1.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: D · Vitamin B12
Dlaczego to jest odpowiedź
B12 and folate deficiencies both cause macrocytic anemia, but B12 deficiency also damages the spinal cord and peripheral nerves, causing numbness, tingling and poor balance. Neurological damage can become permanent if treatment is delayed.Sprawdzono w:Vitamin B12 deficiency anemia - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2026); Vitamin B12 level - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2026)
Odpowiedź
D · Vitamin B12
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity
Odpowiedź: A · IV thiamine
Dlaczego to jest odpowiedź
People with alcohol use disorder and malnutrition are often deficient in thiamine. Giving glucose first can use up the remaining thiamine and precipitate Wernicke encephalopathy, so thiamine is usually given before or with glucose. Hypoglycemia must still be treated promptly.
Odpowiedź
A · IV thiamine
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: HCO₃⁻ = 17,5 mmol/L
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Zmiana PaCO₂
|27 − 40| = 13 mmHg → 1,3 × 10 mmHg
Oczekiwane HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 − 5·1,3 = 17,5 mmol/L
Odpowiedź
HCO₃⁻ = 17,5 mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej
Odpowiedź: prawidłowe wyrównanie
Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.
Oczekiwane PaCO₂
1,5·13 + 8 = 27,5 → 25,5–29,5 mmHg
Porównaj
zmierzone: 28 mmHg → prawidłowe wyrównanie
Odpowiedź
prawidłowe wyrównanie
5.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: t½ = 1,988 h
Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości eliminacji
k = ln(8/1,4)/5 = 1,743/5 = 0,3486 h⁻¹
Okres połowicznego rozpadu
t½ = 0,693/0,3486 = 1,988 h
Odpowiedź
t½ = 1,988 h
6.Farmakokinetyka kliniczna
Odpowiedź: τ = 11,4 h
Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.
Stała szybkości
k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹
Odstęp między dawkami
τ = ln(7/0,5)/0,231 = 2,639/0,231 = 11,42 ≈ 11,4 h
Odpowiedź
τ = 11,4 h
W praktyce odstęp zaokrągla się do wygodnej wartości, takiej jak 8, 12, 24 lub 36 h, i ponownie sprawdza stężenia.
7.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: D · Ostry obrzęk płuc
Dlaczego to jest odpowiedź
Ostry obrzęk płuc powoduje ciężką duszność, trzeszczenia i pienistą plwocinę. Posadź pacjenta, podaj tlen i pilnie wezwij pomoc lekarską; zwykle podaje się diuretyki.
Odpowiedź
D · Ostry obrzęk płuc
8.Pielęgniarstwo kliniczne
Odpowiedź: D · The forehead can still be wrinkled on the affected side
Dlaczego to jest odpowiedź
In a stroke (upper motor neurone lesion), the forehead is usually spared because it has bilateral cortical supply. Bell's palsy (lower motor neurone) weakens the whole side, including the forehead.
Odpowiedź
D · The forehead can still be wrinkled on the affected side