Wartości laboratoryjne dla pielęgniarek: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Wartości laboratoryjne i elektrolity

Metoda

  1. Porównaj wartość z zakresem referencyjnym laboratorium, a następnie ze stanem wyjściowym i trendem pacjenta.
  2. Sprawdź próbkę: hemoliza, opóźnienie lub krew pobrana w pobliżu wlewu dożylnego mogą dać fałszywe wyniki.
  3. Powiąż wartość z typowymi objawami oraz z lekami i stanami, które ją powodują.
  4. Szukaj interakcji: niski potas lub magnez zwiększa toksyczność digoksyny; odwodnienie zwiększa stężenie litu.
  5. Działaj dla pacjenta: oceń, wstrzymaj lek, jeśli stężenie jest niebezpieczne, powtórz na głos wartości krytyczne i poinformuj osobę zlecającą.

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Farmakokinetyka kliniczna

Stała szybkości i okres półtrwania
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Rozpad pierwszego rzędu
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dwa stężenia
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Objętość i klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dawka nasycająca
LD = Vd·C/(S·F)
Szybkość podtrzymująca
R = CL·Css/(S·F)
Średni stan stacjonarny
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Stan ustalony
1 − (1/2)ⁿ po n okresach półtrwania; ≈ 97% po 5
Wlew
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Odstęp i dawka na podstawie szczytu i wartości dolnej
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − wiek) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0,85 u kobiet
Korekta dawki przy niewydolności nerek
dawka × CrCl/norma; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/norma)

Metoda

  1. Przelicz okres półtrwania na stałą szybkości: k = 0,693/t½.
  2. Zamień wartości na kg na wartości całkowite: Vd (L) = L/kg × masa ciała, CL (L/h) = L/kg/h × masa ciała.
  3. Wybierz zależność: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), szybkość podtrzymująca = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k.
  4. Dla czynności nerek najpierw oszacuj CrCl według Cockcrofta–Gaulta, a następnie przeskaluj dawkę lub odstęp.
  5. Sprawdź wynik: stężenia spadają o połowę co okres półtrwania, a stan stacjonarny wymaga około pięciu okresów półtrwania.

2Zadania do ćwiczenia

1.Wartości laboratoryjne i elektrolityŚredni

Pacjent ma pieczenie przy oddawaniu moczu i częstomocz. Test paskowy jest dodatni w kierunku azotynów i esterazy leukocytarnej, zlecono posiew moczu. Kiedy należy pobrać próbkę?

  1. APrzed pierwszą dawką antybiotyku
  2. BPo całkowitym ustąpieniu objawów
  3. CW dowolnym momencie, ponieważ antybiotyki nie mają znaczenia
  4. DPo 3 dniach antybiotykoterapii
2.Wartości laboratoryjne i elektrolityTrudny

Pacjent otrzymujący chemioterapię ma liczbę krwinek białych 1,8 × 10³/µL, w tym 20% neutrofili i 5% pałeczek. Jaka jest bezwzględna liczba neutrofilów (ANC)?

  1. A4500/µL
  2. B1800/µL
  3. C450/µL
  4. D360/µL
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 74 mmHg (9,9 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 74 mmHg (9,9 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny
pH7,357,457,25PaCO₂mmHg354575HCO₃⁻mmol/L222632ostryprzewlekłyostra na tle przewlekłej

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę oddechową: pH 7,25, PaCO₂ 75 mmHg (10,0 kPa), HCO₃⁻ 32 mmol/L. Użyj reguł „HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na 10 mmHg (ostra) lub o 3,5 mmol/L na 10 mmHg (przewlekła)”, aby ją sklasyfikować. Kliknij swoją odpowiedź.

pH 7,25PaCO₂ 75 mmHg (10,0 kPa)HCO₃⁻ 32 mmol/L
  1. 1ostry
  2. 2przewlekły
  3. 3ostra na tle przewlekłej
5.Farmakokinetyka klinicznaŚredni
VCss​ = 2,5 mg/LR = ? mg/minCL = 750 mL/min

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Klirens lidokainy u pacjenta wynosi 750 mL/min. Jaka szybkość wlewu R w mg/min utrzymuje stężenie w stanie stacjonarnym na poziomie 2,5 mg/L?

CL = 750 mL/minCss = 2,5 mg/L
R = mg/min
6.Farmakokinetyka klinicznaTrudny
t (h)C (mg/L)Css​t = ?80%

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Wlew leku (theophylline) rozpoczęto bez dawki nasycającej. Okres półtrwania u tego pacjenta wynosi 6 h. Po jakim czasie t osiąga się 80% stężenia w stanie stacjonarnym?

t½ = 6 h80% Css
t = h
7.Pielęgniarstwo kliniczneŚredni

Co pielęgniarka powinna sprawdzić po usunięciu obwodowej kaniuli dożylnej?

  1. ACzy kaniula została włożona z powrotem do jałowego opakowania dla następnego pacjenta
  2. BCzy glikemia pacjenta jest prawidłowa przed usunięciem
  3. CCzy miejsce pozostało odkryte i swobodnie krwawi
  4. DCzy kaniula jest nienaruszona, i uciskać miejsce, aż krwawienie ustanie
8.Pielęgniarstwo kliniczneTrudny

Kiedy podczas resuscytacji w asystolii należy podać adrenalinę zgodnie ze standardowymi wytycznymi dla dorosłych?

  1. ADopiero po trzech wyładowaniach defibrylatora
  2. BJak tylko uzyska się dostęp dożylny lub doszpikowy, a następnie co 3–5 minut
  3. CDopiero gdy pacjent znów będzie miał tętno
  4. DNigdy, ponieważ asystolii nie leczy się lekami

3Roztwory

1.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: A · Przed pierwszą dawką antybiotyku

Dlaczego to jest odpowiedź

Próbkę do posiewu pobiera się przed antybiotykami, aby można było wyhodować drobnoustrój i zbadać jego wrażliwość. Próbka pobrana po antybiotykach może dać fałszywie ujemny posiew.

Odpowiedź

A · Przed pierwszą dawką antybiotyku
2.Wartości laboratoryjne i elektrolity

Odpowiedź: C · 450/µL

Dlaczego to jest odpowiedź

ANC = 1800 × (0,20 + 0,05) = 450/µL. Wartość poniżej 500/µL oznacza ciężką neutropenię z dużym ryzykiem poważnego zakażenia, dlatego niezbędne są środki ostrożności dla chorych z neutropenią i szybkie zgłaszanie gorączki.Sprawdzono w: Blood Differential · MedlinePlus (NIH) (2024)

Odpowiedź

C · 450/µL
3.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 27,4 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|74 − 40| = 34 mmHg → 3,4 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·3,4 = 27,4 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 27,4 mmol/L
4.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: ostra na tle przewlekłej

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane HCO₃⁻

ostry: 24 + 1·3,5 = 27,5 mmol/L
przewlekły: 24 + 3,5·3,5 = 36,25 mmol/L

Porównaj

zmierzone: 32 mmol/L → ostra na tle przewlekłej

Odpowiedź

ostra na tle przewlekłej
5.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: R = 1,875 mg/min

Klirens i objętość: w stanie stacjonarnym szybkość dawkowania równa się szybkości eliminacji, więc szybkość podtrzymująca = CL × Css. Dawka nasycająca to LD = Vd × C/(S × F), gdzie S to współczynnik soli (ułamek substancji czynnej w soli), a F to biodostępność (1 dla podania dożylnego). Z dwóch stężeń k = ln(C₁/C₂)/Δt; dla bolusa dożylnego Vd = dawka/C₀ i CL = k × Vd. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Klirens w L/min

750 mL/min = 0,75 L/min

Szybkość wlewu

R = 0,75·2,5 = 1,875 mg/min

Odpowiedź

R = 1,875 mg/min
6.Farmakokinetyka kliniczna

Odpowiedź: t = 13,93 h

Projektowanie schematu: przy szybkich dawkach dożylnych stężenie spada od szczytu do wartości dolnej w trakcie odstępu, więc τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, a dawka przywracająca szczyt to Vd × (Cpeak − Ctrough). Średnie stężenie w stanie stacjonarnym to Css,avg = S·F·dawka/(CL·τ). Wlew narasta jako C = (R/CL)(1 − e−kt). Dla leku wydalanego przez nerki dawkę skaluje się według klirensu kreatyniny. Liczby służą wyłącznie do ćwiczeń; przy pacjencie zawsze postępuj zgodnie z lokalnymi procedurami i zlecaj podwójną kontrolę dawek wysokiego ryzyka.

Stała szybkości

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Czas do osiągnięcia podanego ułamka stanu stacjonarnego

t = −ln(1 − 0,8)/0,1155 = 1,609/0,1155 = 13,93 h

Odpowiedź

t = 13,93 h

To jest 2,322 okresów półtrwania.

7.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: D · Czy kaniula jest nienaruszona, i uciskać miejsce, aż krwawienie ustanie

Dlaczego to jest odpowiedź

Pielęgniarka sprawdza, czy cała kaniula została usunięta, uciska miejsce, zakłada opatrunek i odnotowuje usunięcie. Wszelkie objawy zapalenia żyły się zapisuje.

Odpowiedź

D · Czy kaniula jest nienaruszona, i uciskać miejsce, aż krwawienie ustanie
8.Pielęgniarstwo kliniczne

Odpowiedź: B · Jak tylko uzyska się dostęp dożylny lub doszpikowy, a następnie co 3–5 minut

Dlaczego to jest odpowiedź

W rytmach niepodlegających defibrylacji adrenalinę podaje się jak najszybciej i powtarza co 3–5 minut, gdy trwa resuscytacja. W rytmach do defibrylacji podaje się ją po trzecim wyładowaniu według wytycznych brytyjskich i europejskich (po drugim wyładowaniu według wytycznych AHA).

Odpowiedź

B · Jak tylko uzyska się dostęp dożylny lub doszpikowy, a następnie co 3–5 minut

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses