Yükleme dozu ve idame dozu hesaplayıcı (farmakokinetik)
Değerlerinizi girin. Cevap ve tam ayrıntılı çözüm siz yazdıkça güncellenir.
Sonuç
Tek kompartmanlı model: idame dozu, ortalama kararlı durum konsantrasyonunu hedefte tutar. Aralıklı dozların tepe ve çukur değerleri gösterilmez. Yalnızca sınav alıştırması içindir. Bu bir çalışma aracıdır, asla klinik bir karar değildir: her zaman reçeteyi, yerel protokolleri ve ürün bilgisini izleyin.
Farmakoloji ve klinik eczacılık sınavlarında olduğu gibi temel farmakokinetik parametrelerden bir yükleme dozu ve bir idame dozu hesaplayın. Hedef konsantrasyonu, dağılım hacmini (L ya da L/kg), klerensi, tuz faktörü S’yi, biyoyararlanım F’yi ve doz aralığını girin. Hesaplayıcı yükleme dozunu, idame doz hızını ve aralık başına dozu, ayrıca Vd ve CL’den çıkan eliminasyon yarı ömrünü verir.
Adım adım çözüm
Vd L cinsinden, CL L/sa cinsinden
Yükleme dozu
İdame doz hızı
Aralık başına idame doz
Eliminasyon hız sabiti ve yarı ömür
Temel formüller
- Hız sabiti ve yarı ömür
- k = ln 2/t½ = 0,693/t½
- Hacim ve klerens
- Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
- Yükleme dozu
- LD = Vd·C/(S·F)
- İdame hızı
- R = CL·Css/(S·F)
- Ortalama kararlı durum
- Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Yükleme ve idame dozu nasıl hesaplanır
- Vd’yi litreye (L/kg × ağırlık) ve klerensi L/sa cinsine (mL/dk × 60 ÷ 1000) çevirin.
- Yükleme dozu = Vd × hedef konsantrasyon ÷ (S × F). Vücutta zaten ilaç varsa hedef eksi mevcut konsantrasyonu kullanın.
- İdame doz hızı = CL × hedef kararlı durum konsantrasyonu ÷ (S × F), mg/sa cinsinden.
- Aralık başına doz = idame hızı × doz aralığı τ, örneğin günde iki kez dozlama için mg/sa × 12 sa.
- Eliminasyon hız sabiti k = CL/Vd ve yarı ömür t½ = 0,693/k’dır. Yükleme dozu olmadan kararlı durum yaklaşık 4 ila 5 yarı ömür alır.
Sorular ve cevaplar
Tuz faktörü S nedir?
Dozun etkin ilaç olan kesri. Bir tuz ilacın kendisinden daha ağırdır: aminofilin yaklaşık %80 teofilindir, bu nedenle S = 0,8. Doz ilacın kendisi olarak belirtildiğinde S = 1 kullanın.
Biyoyararlanım F nedir?
Oral ya da IV olmayan bir dozun değişmeden dolaşıma ulaşan kesri. IV dozlar için F = 1. Daha düşük bir F, aynı konsantrasyon için daha büyük bir doz gerektirir.
Yükleme dozu neden Vd’ye, idame dozu klerense bağlıdır?
Yükleme dozu ilacın dağıldığı hacmi doldurur, bu nedenle Vd’ye bağlıdır. İdame dozu birim zamanda elimine edileni yerine koyar, bu nedenle klerense bağlıdır.
mg/L ile mcg/mL aynı mıdır?
Evet. 1 mg/L = 1 mcg/mL ve 1 mcg/L = 1 ng/mL. İlaç düzeyleri her iki birimle de bildirilir.
Bu hangi modeli kullanır?
Birinci derece eliminasyonlu tek kompartmanlı bir model. İdame dozu ortalama kararlı durum konsantrasyonunu verir; aralıklı dozların tepe ve çukur düzeyleri için başka denklemler gerekir.
Kendiniz deneyin
Klinik farmakokinetik çalışın
Hesaplayıcı cevabı verir. Sınavda ise yönteme ihtiyacınız var: yeni sorular, ipuçları ve ayrıntılı çözümlerle onu çalışın.